Azerbaycan'da anayasa değişikliği referandumunun sonuçları

Azerbaycan'da dün, 26 Eylül tarihinde, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in yetkilerinin arttırılmasını öngören anayasa değişiklikleri için yapılan referandumda resmi olmayan sonuçlara göre seçmenlerin yüzde 86,6'sı "evet" oyu kullandı.

Azerbaycan Merkezi Seçim Komitesi, anayasanın 23 maddesinde değişiklik yapılması ve anayasaya 6 yeni madde eklenmesi için gerçekleştirilen referandumun resmi olmayan sonuçlarını açıkladı.

Halkın oyuna sunulan 29 maddenin her biri için ayrı ayrı sonuçları açıklayan komite, verilerin ortalamasına göre seçmenlerin yüzde 86,6'sının anayasa değişikliğine "evet" dediğini duyurdu.

Ülkede kayıtlı 5 milyon 260 bin seçmenden 3 milyon 671 bin kişinin oy kullandığı referandumda katılım yüzde 69,7 olarak gerçekleşti.

Seçmenler, Bakü ve diğer illerde kurulan 5 bin 627 sandıkta oylarını kullandı. Yurt dışında yaşayan Azerbaycan vatandaşları ise 38 noktada kurulan seçim merkezlerinde referanduma katıldı. Referandumu 53 bin 300 yerel, 117 uluslararası gözlemci izledi.

Anayasa değişikliğiyle getirilecek yenilikler

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in önerisiyle halkın oyuna sunulan anayasa değişikliği ile cumhurbaşkanının görev süresinin 5 yıldan 7 yıla çıkartılması, cumhurbaşkanı seçilme yaşındaki "en az 35 yaş" kısıtlamasının kaldırılması, cumhurbaşkanına, erken cumhurbaşkanlığı seçimi ilan etme yetkisinin verilmesi öngörülüyor.

Değişiklikler arasında "cumhurbaşkanı birinci yardımcılığı" ve "cumhurbaşkanı yardımcıları" makamlarının da oluşturulması bulunuyor. Bu makamlara atamalar ve görevden almalar cumhurbaşkanı tarafından gerçekleştirilecek. Cumhurbaşkanı birinci yardımcısı, dokunulmazlık hakkına sahip olacak. Cumhurbaşkanının olmadığı durumlarda tüm yetkileri birinci yardımcısına geçecek.

Söz konusu değişikliklerle anayasanın "Mülkiyet Hukuku" bölümüne, "Özel mülkiyet sosyal sorumluluk gerektirir." ile "Sosyal adalet ve toprakların verimli kullanılması amacıyla toprak mülkiyeti hukuku kanunla kısıtlanabilir." maddeleri eklenecek.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, ülkeyi Sovyetler Birliği'nin bir parçası olmaktan bağımsızlığa götüren süreçte 10 yıl iktidarda kalan babası Haydar Aliyev'in 2003 yılında ölümü üzerine göreve gelmişti.

İnsan hakları örgütleri, 13 yıldır görevi sürdüren Aliyev'in yönetimde Azerbaycan'da insan haklarının birçok ihlal edildiğini söylüyor; hükümeti, karşıtlarını ve muhalif gazetecileri ağır baskı altına almakla suçluyor.

Bazı muhalifler de, anayasa değişikliklerinin petrol zengini ülkede fiilen oluşan "hanedan yönetimini" daha da güçlendireceğini savunuyor.

Avrupa'nın anayasa hukukçularından oluşan gözlem örgütü Venedik Komisyonu, geçen hafta anayasa değişikliklerinin onaylanması halinde ülkede muhalefetin daha da zayıflayacağını vurgulamıştı.

Yetkililer, referandumun sonuçlarının 21 Ekim'de açıklanacağını bildirdi.