Çubarov: ''Yabancı diplomatlarla yapılan görüşmeler KTMM’nin beklediğinden daha iyi oldu''

KİEV, 07.10.2011 (QHA) – Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) 1. Başkan Yardımcısı Refat Çubarov, KTMM ile Ukrayna’da kayıtlı yabancı diplomatik misyon ve uluslararası teşkilat başkanları arasında 5 Ekimde Kiev’de yapılan görüşmelerin KTMM’nin beklediğinden daha iyi gerçekleştiğini kaydetti.

Çubarov, Kırım Tatar halkına haklarının iadesi konusunda uluslararası forumun hazırlığı kapsamında yapılan bu görüşmeye katılan her kesin söz konusu forumun yapması gerektiği konusunda fikir birliğine vardıklarını kaydetti. Çubarov, “Onlar (diplomatlar), Ukrayna’da temsil ettikleri ülkelerin forumun organizasyonu konusunda yardım etmeye hazır olduklarının mesajını verdi.” dedi.

Çubarov’un verdiği bilgiye göre büyükelçilikler, Ukrayna’nın forumu desteklemesi gerektiği fikrindeler ve Ukrayna’nın forumu desteklemesi konusunda katkı sağlamaya hazır olduklarını belirttiler. Çubarov şöyle konuştu:

“1944 yılında Kırım’dan sürgün edilen Kırım Tatarları, kendi tarihi anavatanlarına döndükleri andan itibaren onlarca yıldır Ukrayna devleti içinde tanınma hakkı için mücadele vermekte. Kırım Tatar halkının bu konuda sarf ettiği çabalar boşuna değildir, çünkü yaşadığımız 21. yüzyılda Stalin rejiminin gerçekleştirdiği sürgün suçunun sonuçları ortadan kaldırılmamıştır.”

“Kırım Tatarlarının toplu olarak Kırım’a dönüş yaptığı andan bu yana 20 yıldan fazla zaman geçmesine rağmen Kırım’ın yerli halkı olan bu halk, günümüzde de kendi milli kimliğini ve özelliğini koruma, Sovyet rejiminin komple olarak yok ettiği kültürel mirasını saklama ve geliştirme sorunuyla karşı karşıya kalmaya devam ediyor. Bu süre içinde Kırım Tatarlarının hukuki, siyasi, sosyoekonomik sorunlarının komple çözümünü öngören hiçbir yasa kabul edilmedi.”

Kırım Tatar Milli Kurultayı, yapılan en son toplantıda Kırım Tatarlarının karşı karşıya kaldığı tüm sorunları göz önüne alarak Kırım Tatar halkına haklarının iadesi konusunda Ukrayna devletine yardım edilmesi amacıyla Kırım Tatar halkına haklarının iadesi konusunda uluslararası forum yapma kararını almıştı. KTMM heyetleri, bu karar alındıktan sonra Kanada, ABD ve Avrupalı devlet adamları ve siyasetçilerle uluslararası forum konusunda görüşmeler yapmıştı.

Foruma hazırlık kapsamında 5 Ekim’de Kiev’de bulunan “HYATT” otelinde KTMM yönetimi ile Ukrayna’da kayıtlı diplomatik misyon ve uluslararası teşkilatlar başkanları arasında görüşme yapıldı. Bu toplantıya KTMM Başkanı, Ukrayna milletvekili Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu, KTMM 1.Başkan Yardımcısı Refat Çubarov, KTMM Başkan Yardımcısı, Kırım Parlamentosu (Verhovna Radası) Etnik İlişkiler ve Sürgünden Dönen Vatandaşlar Daimi Komisyonu Başkanı Remzi İlyasov, KTMM Dış İlişkiler Bölümü Başkanı Ali Hamzin, Avrupa Birliği’nin (AB) Ukrayna Temsilcisi Jose Manuel Teixeira, Türkiye Cumhuriyeti’nin Kiev Büyükelçisi Ahmet Bülent Meriç, Çek Cumhuriyeti’nin Kiev Büyükelçisi İvan Pocuch, Fransa’nın Kiev Büyükelçisi Jacques Faure, ABD’nin Kiev Büyükelçisi John Tefft, Polonya’nın Kiev Büyükelçisi Henryk Litwin, ve Pakistan’ın Kiev büyükelçisi Ahmad Nawaz Salim Mela, Birleşmiş Milletler (BM) Mülteciler Yüksek Komiseri Belarus, Moldova ve Ukrayna Temsilcisi Oldrich Andrysek, Britanya ve Kuzey İrlanda’nın Kiev Büyükelçi Yardımcısı Judith Gardner, Macaristan’ın Kiev Büyükelçiliği AB’den sorumlu ataşesi Feher Tibor, Japonya’nın Kiev Büyükelçiliği 3.katibi Matsudaira, BM Ukrayna Programları Koordinatörü Olivier Adam, Uluslararası Çalışma Örgütü Ukrayna Koordinatörü Vasiliy Kostritsa ve Avrupa İşbirliği ve Güvenlik Teşkilatı (AGİT) temsilcileri katıldı.

Bunun yanı sıra toplantıya Ukrayna Cumhurbaşkanı İdaresi mensupları ve Ukrayna Cumhurbaşkanı Daimi Kırım Temsilcisi Vekili Viktor Plakida katıldı.

Kırımoğlu, toplantıda yaptığı konuşmada “Bizim ülkemizde de kökleri Sovyet geçmişine uzanan ve halen çözülmeyen çok sayıda sorun var. Bu sorunlara kayıtsız kalınması, Ukrayna’nın demokratik bir devlet olarak gelişimini engellemenin yanı sıra toplum içinde barış ve uyum için tehdit oluşturuyor. Biz, Kırım’ın yerli halkı olan Kırım Tatarlarına haklarının iadesi sorununun bu sorunlardan biri olduğundan eminiz.  Biz, Ukrayna’nın bağımsız olduğu hemen hemen ilk günlerden başlayarak Kırım Tatar halkına haklarının iade edilmesini öngören kabul edilmesi için mücadele veriyoruz (....)Maalesef söz konusu yasanın kabul edilmesi için sarf ettiğimiz çabalar, bu yasayı destekleme talebiyle Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Milli Azınlıklar Yüksek Komiseri’ne defalarca yaptığımız başvurular başarısızlıkla sonuçlandı. Hatta Haziran 2004’te büyük zorluklarla kabul edilen sürgün yasası Ukrayna Cumhurbaşkanı tarafından veto edilmiş ve yürürlüğe girmemişti. Çelişkili tablo ortaya çıkıyor. Ukrayna, bir yandan sürgün edilen vatandaşların haklarını kabul eden, onların yerleşmesinde belli bir katkı sağlayan eski SSCB ülkeler arasında tek devlet olup diğer yandan Kırım Tatar halkının tarihte çiğnenmiş olan haklarının iadesine katkı sağlayan hukuki temeli kurmaktan kaçınıyor. Dolayısıyla Ukrayna, sürgünden dönenlere, konut ve taşınmaz mal dahil olmak üzere sürgün sonucunda yasa dışı olarak el konulan malını iade etmiyor ve tazminat ödemiyor. Fakat Ukrayna, her yıl bütçeden ödenek ayırma yoluyla sürgünden dönenlerin sosyal sorunlarını çözme taahhüdünü üstlenmektedir. Ama verilen para o kadar az ki, sürgünden dönenlerin ancak temel ihtiyaçlarının karşılanmasına yetiyor.” dedi.

Refat Çubarov, “Ukrayna devletinin bariz olan adaleti yerine getirme gereğine kayıtsız kalması Kırım Tatarlarında gayet anlaşılır duygular uyandırıyor.”

“Meydana gelen bu durumda Kırım Tatar halkına haklarının iadesi konusunun uzatılması, facia sonuçlarını getirebileceğini samimi olarak kabul etmeliyiz. Bunun sonucunda medeniyet, Avrupa’nın en özgün ve en eski halklarından birini kaybedebilir” dedi.

Kırımoğlu ve Çubarov, toplantı katılımcılarına uluslararası ve Avrupa teşkilatlarının himayesinde Kırım Tatar halkına haklarının iadesi ve Ukrayna’da güvenlik ile gelişim garantilerinin sağlanması konusunda uluslararası forumun yapılması gerektiğini bildirdiler.

Uluslararası forum yapma teklifini ABD ve Avrupalı diplomatlar desteklediler. ABD’nin Ukrayna Büyükelçisi John Tefft, “Benim hükümetim, Kırım Tatarlarına, onların anavatanlarına dönüş döneminde yardım etme konusunda uzun ve verimli tarihe sahiptir. Biz, Kırım Tatarlarına uluslararası konferanslarda da bu konuda desteğimizi veriyoruz. Bunun için forum yapılması konusunu da destekleyeceğiz.” dedi.

AB Ukrayna Temsilcisi Jose Manuel Teixeira, KTMM ile yabancı diplomatlar arasında yapılan toplantıda ele alınan ve bütün katılımcıların büyük ilgiyle görüştüğü konunun son derece güncel ve çoktan olgunlaşmış bir konu olduğunu dile getirdi. Teixeira, “Ulusal azınlıklar ile ilgili sorunlar, Avrupa için en önde gelen değerlerden biri olduğu için biz Kırım Tatar halkının sorunlarından bahsedilirken biz bu halkın Sovyet rejiminden zarar gördüğünü, anavatanından sürgün edildiğini, Ukrayna’nın bağımsızlığına kavuştuğu 20 yıl içinde Kırım Tatar sorununun çözülmediğini aklımıza getiriyoruz.” dedi. Teixeira, Kırım Tatar sorununu ile ilgili karar alma sürecinde en önemli olayın AGİT Milli Azınlıklar Yüksek Komiseri Knut Vollebaek’in Ukrayna’ya yapacağı ziyaret olacağını kaydetti. Teixeira, “Yüksek Komiseri, önümüzdeki günlerde Ukrayna’ya gelecek. Bu ziyaret sırasında Kırım’a da gelecek Komiser, Kırım Hükümetiyle ve tabii ki Kırım Tatar halkının temsilcileriyle bir takım görüşmeler yapacak.” dedi.

Toplantıya, davet edilmesine rağmen Ukrayna Parlamentosu ve Ukrayna Dışişleri Bakanlığı mensupları katılmadı.

Dilara Tabakova - Osman Bayramaliyev

QHA