Forum 2000’de Kırım Tatar sorunu ele alındı

PRAG, 14.10.2011 (QHA) – Prag’daki Goethe Enstitüsü binasında 11 Ekim’de yapılan 15. Uluslararası Forum 2000 Konferansı çerçevesinde “Ukrayna: Demokrasi İçin Geriye Atılmış Hızlı Bir Adım Mı?” konulu panelde Kırım Tatar sorunu ele alındı.
Kırım Tatar Milli Meclisi’nin verdiği bilgiye göre panele Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) Başkanı, Ukrayna milletvekili Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu, Çek Cumhuriyeti’nde siyasi sığınmacı olan Ukrayna’nın eski Ekonomi Bakanı Bogdan Danilişın, Forum 2000’nin yönetim kurulu üyesi Tomas Vrba, Freedom House Araştırma Örgütünün Çalışmalardan Sorumlu Müdürü Christopher Walker katıldı.
Oturum başkanlığını Svoboda (Azatlık) Radyosu Ukrayna Servisi gazetecisi Natalya Çurikova yaptı.
Ukrayna’da demokrasinin olup olmadığı ve Ukrayna’da gerçekleştirilen AB’ye entegrasyon süreçleri gibi konuların tartışıldığı panel, misafirlerle tıklım tıklım salonda yapıldı. Misafirler arasında Türkiye Cumhuriyeti’nin Prag Büyükelçisi Cihad Erginay, Ukrayna’nın Prag Büyükelçisi İvan Grtsak, Moldova’nın Prag Büyükelçisi Stefan Gorda, ünlü Polonyalı rejim muhalifi Adam Michnik, üniversite öğrencileri ve gazeteciler yer aldı. Konferansa, Mustafa A.Kırımoğlu’na Prag ziyaretinde refakat eden yardımcıları Rüstem Ümerov ve Lilya Muslimova da konferansa misafir oldu.
Konferansta konuşma yapanlar, Ukrayna’da Sovyet mantalite ve Sovyet düşünce tarzının ağırlıkta kaldığını üzüntüyle belirttiler. Tomas Vrba, “Ukrayna’da sivil toplum kavramı henüz yaygın değil. Öte yandan yabancı gözlemcilerin raporları, Ukrayna vatandaşların çoğunun Ukrayna’nın AB’ye üye olmasından sonra durumun değişmesini istediklerini gösteriyor. Fakat bize çok defa Ukrayna’da Sovyet bilincinin kalmaya devam ettiği söylenmişti. Bu durum otomatikman bazı siyasetçilerin partnerlerini kandırmak istediği yönünde şüpheler uyandırıyor” dedi.
Kırımoğlu, Ocak-Şubat 2010’da yapılan son cumhurbaşkanı seçimlerinden sonraki dönem de dahil, son yıllarda Ukrayna ve Kırım’daki demokrasinin durumuna ilişkin olarak “Kırım Tatar halkı da dahil, Ukrayna halkı kendi ülkelerinin zengin, gelişmiş ve istikrarlı bir ülke olarak görmek istiyor. Ancak bunun için uluslararası dayanışma ve desteğe ihtiyaç var” dedi. Kırımoğlu, 1954 yılından itibaren Ukrayna içinde tek özerk cumhuriyet olan Kırım’daki durumu anlattı.
Kırımoğlu, Ukrayna’nın yeni yönetim ekibi içinde, sürgünden dönen vatandaşların haklarını kabul etmemenin yanı sıra basında açıkça Stalin’in gerçekleştirdiği sürgünleri haklı çıkaran kişilerin yer aldığını söyledi. Kırımoğlu, “Bunun için Kırım Tatarları, şimdi siyasi alanda çapraz ateş altında kaldılar” dedi.
Kırımoğlu, Ukrayna’da demokrasi normlarına uyulmasını değerlendirirken Kırım Tatar halkını hem siyasi, hem dini olarak bölme konusunda aktif eylemlere başvurulduğunu belirtti. Kırımoğlu’nun verdiği bilgiye göre Kırım Tatar halkını bölmek amacıyla Kırım’da küçük gruplar kuruluyor. İyi finanse edilen bu gruplar, sivil toplum, dini ve siyasi teşkilatlar olarak tescil ediliyor. Kırımoğlu, bu grupların esas faaliyetinin Rus dilli basında KTMM’ye karşı çıkmak olduğunu kaydetti. Kırımoğlu, bu grupların eylemlerine karşı mahkemeye başvurulmasını mantıksız olduğunu söyledi. Kırımoğlu, “Saçma, delili olmayan bu iğrenç açıklamalara karşı mahkemeye başvurmak mantıksız olur. Çünkü bu başvurunun getireceği sonuç zaten belli” dedi.
Kırımoğlu, Kırım’ın yerli halkı olan Kırım Tatar halkına, günümüzde ise Ukrayna halkına karşı adaletli yaklaşımın olmadığının çok sayıda örnekleri vererek, Kırım Tatar halkının durumu konusunda ortaya çıkan tablo ve sürgünden dönen vatandaşlara haklarının iadesi konusunda yaşanan duraklamanın Kırım Tatar Milli Kurultayı’nın Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) himayesinde Kırım Tatar halkına haklarının iadesi ve Ukrayna’da güvenlik le gelişim garantilerinin sağlanması konusunda uluslararası forum yapma kararını almaya sebep olduğunu dile getirdi.
Freedom House Araştırma Örgütünün Çalışmalardan Sorumlu Müdürü Christopher Walker, Ukrayna’nın kendi başarısının kurbanı olduğunu söyledi. Walker, Ukrayna’nın AB’ye üye olma perspektifine sahip olduğundan emin olduğunu kaydetti, ancak bunun için şimdiki Ukrayna yönetiminin devletin daha önce elde ettiği başarıları kaybetmemek için tüm çabayı sarfetmesi gerektiğini vurguladı.
Osman Bayramaliyev

QHA