Sancak Boşnakları arasındaki sorun Türkiye'nin yardımıyla çözülecek
Sancak Boşnakları arasındaki sorun Türkiye'nin yardımıyla çözülecek
Haber Giriş Tarihi: 21.11.2011 14:21
Haber Güncellenme Tarihi: 21.11.2011 14:21
Kaynak:
Haber Merkezi
https://www.qha.com.tr/
SARAYBOSNA (A.A) - Bosna-Hersek İslam Birliği (Diyanet İşleri Başkanlığı) Meclisi, Sırbistan'da Boşnak nüfusun yoğun olarak yaşadığı Sancak bölgesinde dini kurumlar arasında yaşanan ve topluma da yansıyan ''bölünmenin'' giderilmesi amacıyla Türkiye'nin öncülüğünde hazırlanan antlaşma metnini, oybirliğiyle onayladı. Türkiye'nin geçen ay Ankara'da tarafları bir araya getirmesiyle uzlaşma sonucu hazırlanan ve ''Sırbistan'daki dini kurumları tek çatı altında toplamayı'' öngören antlaşma metninin görüşülmesi amacıyla Bosna-Hersek İslam Birliği Meclisi toplantı yaptı. Meclis Başkanı Safet Softiç'in başkanlığında yapılan toplantıya, Bosna-Hersek Reis-ul Uleması Dr. Mustafa Ceriç, Reis-ul Ulema Yardımcısı İsmet Spahiç ve ülke genelindeki müftüler ve Sancak Müftüsü Muamer Zukorliç katıldı. Toplantıda, Türkiye'nin girişimiyle hazırlanan, Sırbistan İslam Birliği'nin yeniden yapılanmasını öngören anlaşma metni oybirliğiyle kabul edildi ve Reis-ul Ulema Ceriç'in bu bağlamda yürüttüğü faaliyetlere destek verildi. Dr. Ceriç, toplantıda yaptığı konuşmada, Türkiye'nin ve Bosna-Hersek'in bu antlaşmayı kabul ettiğini, aynı şekilde Belgrad'dan da bu antlaşmayı ''tek mümkün çözüm olarak kabul etmesini'' beklediklerini söyledi. Sırbistan'daki İslam Birliği'nde (Diyanet İşleri Başkanlığı) yaşanan sorunun çözümü konusunda Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'na ve Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Görmez'e özellikle teşekkür eden Dr. Ceriç, Bosna-Hersek İslam Birliği'nin Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı ile işbirliğine hazır olduğunu vurguladı. Dr. Ceriç, Belgrad'ın Türkiye'nin girişimini, iyi niyetli olarak yapılan ve ciddi bir çaba olarak algılayacağını ümit ettiğini belirterek, bu girişimin Sırbistan'ın ve bölgenin tamamının istikrarını garantileyeceğini vurguladı. Meclis Başkanı Safet Softiç ise 31 Mart 2012 tarihine kadar Bosna-Hersek İslam Birliği'nin yasasında bazı değişikliklerin tamamlanacağını belirterek, bu değişikliklerin bölgedeki değişimlere uygun olduğunu kaydetti. Sancak Müftüsü Muamer Zukorliç de toplantının ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, kamuoyunda ''Türk girişimi'' olarak bilinen antlaşmaya, Bosna-Hersek İslam Birliği Meclisi'nin verdiği desteğin önemine işaret etti. Zukorliç, Bosna-Hersek İslam Birliği Meclisi'nin bu antlaşmaya oy birliğiyle destek vermesinin, hazırlanan anlaşma metninin kalitesinin göstergesi olduğunu belirterek, ''Ayrıca, bu antlaşmanın imzalanması, İslam Birliği'nin bu sorunun çözülmesi için kararlığının da bir göstergesidir'' dedi. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ve Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Görmez ile Bosna-Hersek Reis-ul Uleması Dr. Mustafa Ceriç ve Sırbistan'daki çeşitli Boşnak liderlerin katılımıyla geçen ay Ankara'da yapılan toplantıda, Sancak'taki dini kurumlar arasında yaşanan bölünmenin giderilmesi amacıyla bir antlaşma metni hazırlandı. Sırbistan'daki İslam Birliklerini (Diyanet İşleri Başkanlığı) tek bir çatı altında toplamayı hedefleyen antlaşma, tarafların imzalamasının ardından yürürlüğe girecek. Hazırlanan bu metinle ilgili Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, bir ay içerisinde 2 kez Sırbistan'ı ziyaret ederek, Cumhurbaşkanı Boris Tadiç, Dışişleri Bakanı Vuk Yeremiç ve Boşnak yetkililerle görüşme yapmıştı.
-Sancak'taki sorun-
Eski Yugoslavya'nın güneydoğusunda, bir bölümü Sırbistan'da, diğer bölümü Karadağ'da yer alan Sancak bölgesinin nüfusunun çoğunluğu Müslüman Boşnaklardan oluşuyor. Yaklaşık 8687 kilometrekare alana sahip 350 bin nüfuslu bölgede, Müslüman nüfus yüzde 70 gibi bir çoğunluğu temsil ediyor. Karadağ'ın 2007 yılında bağımsızlığını ilan etmesiyle Sancak'ın toprakları bölündü. Yeni Pazar (Novi Pazar), Tutin, Priyepolye, Nova Varoş ve Priboy kentleri Sırbistan'ın sınırları içinde, Akova (Bijelo Polje), Berane, Plav, Gusinye ve Taşlıca (Pljevlja) kentleri ise Karadağ'ın sınırları içinde kaldı. Sancak'ın en büyük kenti, Osmanlı döneminden bu yana bölgenin merkezi konumundaki "Yeni Pazar" olarak biliniyor. Eski Yugoslavya döneminde, özellikle yatırımlardan mahrum bırakılan ve bu ülkenin en geri kalmış bölgesi konumuna sokulan Sancak'ın Sırbistan'da kalan bölgeleri, hala geri kalmışlık ve işsizlik gibi sorunların pençesi altında ayakta kalma mücadelesi veriyor.
-Dini liderler arasında bölünme-
Osmanlı'nın bölgeden çekilmesiyle birlikte Sancak'taki Müslümanlar, dini otorite olarak İstanbul'u tanıyordu. Türkiye ile yaşanan uzun ayrılıklar, bu bölgede yaşayan Müslümanları da bir bakıma yalnız bıraktı. Eski Yugoslavya döneminde ise Belgrad'da da müftülük olmasına rağmen, Sancak'taki Müslümanlar dini merkez olarak Saraybosna'yı kabul etti. Belgrad'daki müftülük, Sırbistan'da Sancak bölgesi dışında yaşayan Roman, Arnavut ve Boşnaklara yönelik hizmet veriyordu. Eski Yugoslavya'nın dağılmasıyla birlikte Sırbistan ve Karadağ'da kalan Sancak'taki Müslümanlar, adeta kendilerini bir boşlukta hissetti. Bunun üzerine Sancak'taki din alimleri Tutin Başimamı Adem Zilkiç önderliğinde 1993 yılında bir araya gelerek "Sancak İslam Birliği Meşihatı"nı kurdu. Zilkiç'in önerisi üzerine Cezayir'de İlahiyat Fakültesi'nden mezun olan 23 yaşındaki Muamer Zukorliç, Sancak Meşihat Başkanı ve Sancak Müftüsü olarak seçildi. Meşihat'ın oluşmasının ardından Sancak'ta dini hayat yeniden canlanmaya başladı, bu da Sırp yönetiminin tepkisiyle karşılaştı. Belgrad tarafından tanınmayan Sancak Meşihatı, İkinci Dünya Savaşı sırasında kapatılan Gazi İsabey Medresesi'ni yeniden açtı, çeşitli sağlık ve dini eğitim kurumlarını hayata geçirdi. Sancak'ta 1996 yılında yapılan yerel seçimlerde bazı dini görevlilerin çeşitli partilerden aday olarak gösterilmesiyle anlaşmazlıklar baş göstermeye başladı ve 2007 yılında bu anlaşmazlıklar bölünmeyle sonuçlandı. Sancak'ta 27 Mart 2007 tarihinde "Sırbistan İslam Cemaati" (IZUS) adıyla yeni bir oluşuma gidildi. Bu oluşuma öncülük eden Muamer Zukorliç'e tepki gösteren din adamları ise 3 Ekim 2007'de "Sırbistan İslam Birliği" (IZS) altında birleşti. Sırbistan İslam Birliği'nin başına Adem Zilkiç atanırken, Sancak Müftülüğüne ise Hasib Sulyeviç seçildi. Bu tarihe kadar Tutin kentinde başimam olarak görev yapan Adem Zilkiç, İslam Birliği'nin anayasasına göre Başmüftülük görevini Belgrad'dan devraldı. Zilkiç ve taraftarları, Muamer Zukorliç'e de görevini bırakma çağrısında bulundu. Zukorliç'in Sırbistan İslam Birliği'nin kendisine yönelik "istifa" talebini reddetmesiyle birlikte Sancak'taki İslam kurumları arasında "derin bölünme" ve "silahlı çatışmaya" varan kavgalar yaşanmaya başladı. Zukorliç, aynı zamanda akrabası olan Adem Zilkiç'i ve Demokratik Eylem Partisi (SDA) Başkanı Süleyman Uglyanin'i "İslam Cemaati'ni bölmek"le itham etmeye başladı. Zilkiç taraftarları ise Zukorliç'i "aşırılık" ve "bölgedeki Boşnak halkın geleceğini tehlikeye atmak"la suçladı. Sancak'taki Müslümanlar arasında bu bölünme derinleşirken, Sırbistan devleti iki cemaatin de resmiyetini kabul ettiğini ve sorunun Müslümanların kendi iç meselesi olduğunu açıkladı. Sancak'taki dini kurumlar arasında bölünmenin ardından, camilerde kontrolü ele geçirmek amacıyla kıyasıya mücadele başladı. Bu mücadele silahlı çatışmaya, toplum arasında bölünmeye yol açtı. Sancak'ta Müslüman Boşnaklar arasında yaşanan bu sıkıntı, camileri, ardından mahalleleri, sokakları, en son olarak da aileleri bile böldü. Dini ve siyasi liderler arasında yaşanan sorunlardan dolayı, bölgeye gelecek yatırımlar sürekli gecikti. Aileler arasında başlayan ''Zukorliç'' ve ''Zilkiç'' taraftarlığı sevinçte ve hüzünde bile bölünmeye yol açtı. Çünkü düğünler ve cenazelerde bile bu bölünmüşlük gün yüzüne çıkıyordu. Bazen cenazeler, ''hangi müftünün imamının namazı kıldıracağı'' yönünde aileler arasındaki tartışmadan dolayı ortada kalıyordu. Bölge halkı ise bu sorunun artık çözülmesi gerektiğini ve yaşanan gerginliklerden, kavgalardan büyük zarar gördüklerini ifade ederek, her iki tarafın da Türkiye'yi ''ağabeyi'' olarak gördüğünü, bu nedenle bu sorunu sadece Türkiye'nin çözebileceğini dile getiriyordu.
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.
Sancak Boşnakları arasındaki sorun Türkiye'nin yardımıyla çözülecek
Türkiye'nin geçen ay Ankara'da tarafları bir araya getirmesiyle uzlaşma sonucu hazırlanan ve ''Sırbistan'daki dini kurumları tek çatı altında toplamayı'' öngören antlaşma metninin görüşülmesi amacıyla Bosna-Hersek İslam Birliği Meclisi toplantı yaptı.
Meclis Başkanı Safet Softiç'in başkanlığında yapılan toplantıya, Bosna-Hersek Reis-ul Uleması Dr. Mustafa Ceriç, Reis-ul Ulema Yardımcısı İsmet Spahiç ve ülke genelindeki müftüler ve Sancak Müftüsü Muamer Zukorliç katıldı.
Toplantıda, Türkiye'nin girişimiyle hazırlanan, Sırbistan İslam Birliği'nin yeniden yapılanmasını öngören anlaşma metni oybirliğiyle kabul edildi ve Reis-ul Ulema Ceriç'in bu bağlamda yürüttüğü faaliyetlere destek verildi.
Dr. Ceriç, toplantıda yaptığı konuşmada, Türkiye'nin ve Bosna-Hersek'in bu antlaşmayı kabul ettiğini, aynı şekilde Belgrad'dan da bu antlaşmayı ''tek mümkün çözüm olarak kabul etmesini'' beklediklerini söyledi.
Sırbistan'daki İslam Birliği'nde (Diyanet İşleri Başkanlığı) yaşanan sorunun çözümü konusunda Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'na ve Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Görmez'e özellikle teşekkür eden Dr. Ceriç, Bosna-Hersek İslam Birliği'nin Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı ile işbirliğine hazır olduğunu vurguladı.
Dr. Ceriç, Belgrad'ın Türkiye'nin girişimini, iyi niyetli olarak yapılan ve ciddi bir çaba olarak algılayacağını ümit ettiğini belirterek, bu girişimin Sırbistan'ın ve bölgenin tamamının istikrarını garantileyeceğini vurguladı.
Meclis Başkanı Safet Softiç ise 31 Mart 2012 tarihine kadar Bosna-Hersek İslam Birliği'nin yasasında bazı değişikliklerin tamamlanacağını belirterek, bu değişikliklerin bölgedeki değişimlere uygun olduğunu kaydetti.
Sancak Müftüsü Muamer Zukorliç de toplantının ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, kamuoyunda ''Türk girişimi'' olarak bilinen antlaşmaya, Bosna-Hersek İslam Birliği Meclisi'nin verdiği desteğin önemine işaret etti.
Zukorliç, Bosna-Hersek İslam Birliği Meclisi'nin bu antlaşmaya oy birliğiyle destek vermesinin, hazırlanan anlaşma metninin kalitesinin göstergesi olduğunu belirterek, ''Ayrıca, bu antlaşmanın imzalanması, İslam Birliği'nin bu sorunun çözülmesi için kararlığının da bir göstergesidir'' dedi.
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ve Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Görmez ile Bosna-Hersek Reis-ul Uleması Dr. Mustafa Ceriç ve Sırbistan'daki çeşitli Boşnak liderlerin katılımıyla geçen ay Ankara'da yapılan toplantıda, Sancak'taki dini kurumlar arasında yaşanan bölünmenin giderilmesi amacıyla bir antlaşma metni hazırlandı. Sırbistan'daki İslam Birliklerini (Diyanet İşleri Başkanlığı) tek bir çatı altında toplamayı hedefleyen antlaşma, tarafların imzalamasının ardından yürürlüğe girecek. Hazırlanan bu metinle ilgili Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, bir ay içerisinde 2 kez Sırbistan'ı ziyaret ederek, Cumhurbaşkanı Boris Tadiç, Dışişleri Bakanı Vuk Yeremiç ve Boşnak yetkililerle görüşme yapmıştı.
-Sancak'taki sorun-
Eski Yugoslavya'nın güneydoğusunda, bir bölümü Sırbistan'da, diğer bölümü Karadağ'da yer alan Sancak bölgesinin nüfusunun çoğunluğu Müslüman Boşnaklardan oluşuyor. Yaklaşık 8687 kilometrekare alana sahip 350 bin nüfuslu bölgede, Müslüman nüfus yüzde 70 gibi bir çoğunluğu temsil ediyor. Karadağ'ın 2007 yılında bağımsızlığını ilan etmesiyle Sancak'ın toprakları bölündü. Yeni Pazar (Novi Pazar), Tutin, Priyepolye, Nova Varoş ve Priboy kentleri Sırbistan'ın sınırları içinde, Akova (Bijelo Polje), Berane, Plav, Gusinye ve Taşlıca (Pljevlja) kentleri ise Karadağ'ın sınırları içinde kaldı. Sancak'ın en büyük kenti, Osmanlı döneminden bu yana bölgenin merkezi konumundaki "Yeni Pazar" olarak biliniyor.
Eski Yugoslavya döneminde, özellikle yatırımlardan mahrum bırakılan ve bu ülkenin en geri kalmış bölgesi konumuna sokulan Sancak'ın Sırbistan'da kalan bölgeleri, hala geri kalmışlık ve işsizlik gibi sorunların pençesi altında ayakta kalma mücadelesi veriyor.
-Dini liderler arasında bölünme-
Osmanlı'nın bölgeden çekilmesiyle birlikte Sancak'taki Müslümanlar, dini otorite olarak İstanbul'u tanıyordu. Türkiye ile yaşanan uzun ayrılıklar, bu bölgede yaşayan Müslümanları da bir bakıma yalnız bıraktı. Eski Yugoslavya döneminde ise Belgrad'da da müftülük olmasına rağmen, Sancak'taki Müslümanlar dini merkez olarak Saraybosna'yı kabul etti.
Belgrad'daki müftülük, Sırbistan'da Sancak bölgesi dışında yaşayan Roman, Arnavut ve Boşnaklara yönelik hizmet veriyordu. Eski Yugoslavya'nın dağılmasıyla birlikte Sırbistan ve Karadağ'da kalan Sancak'taki Müslümanlar, adeta kendilerini bir boşlukta hissetti. Bunun üzerine Sancak'taki din alimleri Tutin Başimamı Adem Zilkiç önderliğinde 1993 yılında bir araya gelerek "Sancak İslam Birliği Meşihatı"nı kurdu. Zilkiç'in önerisi üzerine Cezayir'de İlahiyat Fakültesi'nden mezun olan 23 yaşındaki Muamer Zukorliç, Sancak Meşihat Başkanı ve Sancak Müftüsü olarak seçildi.
Meşihat'ın oluşmasının ardından Sancak'ta dini hayat yeniden canlanmaya başladı, bu da Sırp yönetiminin tepkisiyle karşılaştı. Belgrad tarafından tanınmayan Sancak Meşihatı, İkinci Dünya Savaşı sırasında kapatılan Gazi İsabey Medresesi'ni yeniden açtı, çeşitli sağlık ve dini eğitim kurumlarını hayata geçirdi.
Sancak'ta 1996 yılında yapılan yerel seçimlerde bazı dini görevlilerin çeşitli partilerden aday olarak gösterilmesiyle anlaşmazlıklar baş göstermeye başladı ve 2007 yılında bu anlaşmazlıklar bölünmeyle sonuçlandı.
Sancak'ta 27 Mart 2007 tarihinde "Sırbistan İslam Cemaati" (IZUS) adıyla yeni bir oluşuma gidildi. Bu oluşuma öncülük eden Muamer Zukorliç'e tepki gösteren din adamları ise 3 Ekim 2007'de "Sırbistan İslam Birliği" (IZS) altında birleşti. Sırbistan İslam Birliği'nin başına Adem Zilkiç atanırken, Sancak Müftülüğüne ise Hasib Sulyeviç seçildi.
Bu tarihe kadar Tutin kentinde başimam olarak görev yapan Adem Zilkiç, İslam Birliği'nin anayasasına göre Başmüftülük görevini Belgrad'dan devraldı. Zilkiç ve taraftarları, Muamer Zukorliç'e de görevini bırakma çağrısında bulundu. Zukorliç'in Sırbistan İslam Birliği'nin kendisine yönelik "istifa" talebini reddetmesiyle birlikte Sancak'taki İslam kurumları arasında "derin bölünme" ve "silahlı çatışmaya" varan kavgalar yaşanmaya başladı. Zukorliç, aynı zamanda akrabası olan Adem Zilkiç'i ve Demokratik Eylem Partisi (SDA) Başkanı Süleyman Uglyanin'i "İslam Cemaati'ni bölmek"le itham etmeye başladı. Zilkiç taraftarları ise Zukorliç'i "aşırılık" ve "bölgedeki Boşnak halkın geleceğini tehlikeye atmak"la suçladı.
Sancak'taki Müslümanlar arasında bu bölünme derinleşirken, Sırbistan devleti iki cemaatin de resmiyetini kabul ettiğini ve sorunun Müslümanların kendi iç meselesi olduğunu açıkladı.
Sancak'taki dini kurumlar arasında bölünmenin ardından, camilerde kontrolü ele geçirmek amacıyla kıyasıya mücadele başladı. Bu mücadele silahlı çatışmaya, toplum arasında bölünmeye yol açtı.
Sancak'ta Müslüman Boşnaklar arasında yaşanan bu sıkıntı, camileri, ardından mahalleleri, sokakları, en son olarak da aileleri bile böldü. Dini ve siyasi liderler arasında yaşanan sorunlardan dolayı, bölgeye gelecek yatırımlar sürekli gecikti. Aileler arasında başlayan ''Zukorliç'' ve ''Zilkiç'' taraftarlığı sevinçte ve hüzünde bile bölünmeye yol açtı. Çünkü düğünler ve cenazelerde bile bu bölünmüşlük gün yüzüne çıkıyordu. Bazen cenazeler, ''hangi müftünün imamının namazı kıldıracağı'' yönünde aileler arasındaki tartışmadan dolayı ortada kalıyordu.
Bölge halkı ise bu sorunun artık çözülmesi gerektiğini ve yaşanan gerginliklerden, kavgalardan büyük zarar gördüklerini ifade ederek, her iki tarafın da Türkiye'yi ''ağabeyi'' olarak gördüğünü, bu nedenle bu sorunu sadece Türkiye'nin çözebileceğini dile getiriyordu.
AA
Son Haberler