Rusya'nın Ukrayna'yı işgali, küresel insani gelişim endeksini geriletti

Birleşmiş Milletler insani gelişme endeksi raporunu yayımladı. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), "Belirsiz Zamanlar, Huzursuz Yaşamlar: Dönüşen Dünyada Geleceğimizi Şekillendirmek" başlıklı 2022 İnsani Gelişme Raporu'nda ülkelerin durumu mercek altına alındı. Raporda, Rusya'nın Ukrayna'da başlattığı savaşın küresel ölçekte insani gelişim endeksini düşürdüğü ifade edildi.

Türkiye, BM'nin insani gelişim endeksi raporunda 191 ülke arasında 48. sırada yer aldı. Kişi başına düşen gayrisafi milli hasıla (GSMH) ise aynı dönemde yaklaşık yüzde 139 artış gösterdi. Türkiye, raporda endeks sıralamasındaki en yüksek kategori olan "çok yüksek insani gelişme" kategorisine üst üste üçüncü kez girdi ve bu yıl 191 ülke arasında 48. sıraya yerleşti. Uzun ve sağlıklı yaşam, bilgiye erişim ve insani yaşam standartlarını temel alan raporda, 1990 ile 2021 yılları arasında insani gelişim endeksinin yukardaki her üç boyutları Türkiye'de ilerleme olduğu belirtilirken, Türkiye'de yaşam süresi 8,3 yıl, ortalama öğrenim süresi 4,2 yıl ve öğrenim süresi 9,3 yıl arttığı bildirildi. Kişi başına düşen gayrisafi milli hasıla (GSMH) ise aynı dönemde yaklaşık yüzde 139 artış gösterdi.

Krizlerle karşı karşıya kalan dünyanın bu sorunlarla başa çıkamadığı ve rotada keskin bir değişiklik olmazsa daha fazla yoksunluk ve adaletsizliğin devam edeceği uyarısının yer aldığı raporda, Kovid-19 salgını, Rusya’nın topyekun Ukrayna işgali girişimi ve başlattığı savaş ve yaşanan küresel krizler nedeniyle son 2 yılda insani gelişme endeksinin küresel boyutta gerilediğine işaret edildi. Rapora göre, insani gelişim endeksi Türkiye de dahil olmak üzere ülkelerin yüzde 90'ından fazlasında 2020 ve 2021 yılında geriledi. Ülkelerin yüzde 40'ından fazlasında ise her iki yılda da gerileme gösterdi.

İnsani gelişme endeksi sıralamasında ilk basamakta İsviçre yer aldı. Bu ülkeyi Norveç, İzlanda, Hong Kong, Avustralya, Danimarka, İsveç, İrlanda, Almanya ve Hollanda izledi. Sıralamada Birleşik Krallık 18'inci, Japonya 19'uncu, ABD 21'inci, Çin ise 79'uncu sırada yer aldı.