Bakan Gürlek: Sürgün, büyük bir zulüm olarak hafızalardaki yerini korumaktadır
Kırım Tatar halkının 82 yıl önce Sovyet rejimi tarafından uğradığı topyekûn sürgün ve soykırımın yıl dönümünde, Türkiye Cumhuriyeti devletinin adalet ve hukuk camiasının zirvesinden sarsılmaz bir duruş ve destek açıklaması geldi. Adalet Bakanı Akın Gürlek, yayımladığı anma mesajında vatanlarından koparılan binlerce Kırım Tatarının uğradığı zulmün insanlık vicdanındaki yerini koruduğunu vurguladı.
Akın Gürlek, resmî sosyal medya hesabından yaptığı anma mesajında şu ifadelere yer verdi:
Kırım Tatar Türklerinin 82 yıl önce maruz bırakıldığı sürgün, insanlık vicdanında derin yaralar açan büyük bir zulüm olarak hafızalardaki yerini korumaktadır. Kadın, çocuk, yaşlı demeden yüz binlerce Kırım Tatar Türkü ana vatanlarından koparılmış; insanlık dışı şartlarda sürgüne gönderilmiş, binlerce soydaşımız hayatını kaybetmiştir. Aradan geçen onca yıla rağmen Kırım Tatar Türklerinin gasp edilen haklarının iade edilmemesi ve Kırım’ın yasa dışı ilhakı, yaşanan acıları daha da derinleştirmektedir. Tüm baskılara rağmen kimliklerini, kültürlerini ve vatan sevgilerini koruyan Kırım Tatar Türklerinin yanında olmaya; haklı davalarını desteklemeye kararlılıkla devam edeceğiz. Bu vesileyle sürgünde hayatını kaybeden kardeşlerimizi rahmetle anıyor; yaşanan acıyı nesiller boyunca yüreğinde taşıyan tüm soydaşlarımızın hüznünü paylaşıyoruz.
18 MAYIS 1944 KIRIM TATAR SÜRGÜNÜ VE SOYKIRIMI
82 yıldır dinmeyen acı: Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı
İnsanlık tarihinin en karanlık ve utanç verici sayfalarından biri olan 18 Mayıs 1944 tarihinde, Kırım Tatarları topyekûn vatanlarından sürülerek SSCB tarafından soykırıma uğradı. pic.twitter.com/mxqlqc5weL
— QHA - Kırım Haber Ajansı (@qha_kirimhaber) May 17, 2026
Kırım Tatar halkı, bir şafak vaktinde Sovyetler Birliği diktatörü Josef Stalin’in emriyle 18 Mayıs 1944 tarihinde topyekûn sürgüne tâbi tutuldu. Kırım’dan Türkistan, Urallar ve Sibirya bölgelerine hayvan vagonlarıyla sürgün edilen Kırım Tatar halkı; en temel insani haklardan mahrum bırakılarak günlerce süren zorunlu yolculuklar, açlık, susuzluk ve devamındaki perişanlık neticesinde nüfusunun yüzde 46’sını kaybetti.
Sovyet yönetimi, soykırım niteliğindeki sürgünün hemen akabinde Kırım Yarımadası’nda, Kırım Tatarlarının varlığına işaret eden her şeyi ortadan kaldırmaya başladı. Köy, kasaba, ilçe ve şehirler başta olmak üzere yarımadadaki binden fazla yerleşim yerinin Kırım Tatarca olan adları değiştirildi. Kültürel soykırımın yaşandığı Kırım’da tarihi eserler tahrip edildi, mezarlıklar yok edildi ve yarımadanın demografik yapısı bilinçli şekilde dönüştürüldü.
Sürgün edilen halk, bağrından koparıldığı o aziz vatanı, Kırım’ı hiçbir zaman unutmadı. Sürgünlük yollarında, sürgün edildikleri yerlerde vatana dönmek için çaba gösterdi. 1989’un sonuna kadar sürgün yerlerinde zorla tutuldu. O döneme değin gerçekleşen vatan Kırım’a geri dönme teşebbüsleri, hapisle ve yeni sürgünle cezalandırıldı. 1989’a gelindiğinde Kırım Tatarları, yavaş yavaş ata topraklarına dönmeye başladı. Sürgün mağdurları o tarihten itibaren yaşadıkları yokluklara rağmen vatanda kalma mücadelesini sürdürdü. Ancak yaklaşık 150 bin Kırım Tatarı maddi yetersizlik ve yasal engeller nedeniyle Türkistan bölgesinde kaldı.
2015 yılında Ukrayna Parlamentosu, Kırım Tatar Sürgünü’nü soykırım olarak kabul etti ve 18 Mayıs tarihini “Kırım Tatar Soykırım Kurbanlarını Anma Günü” olarak ilan etti. 2019 yılında Letonya ve Litvanya meclisleri, 2022’de Kanada Parlamentosunun alt kanadı olan Avam Kamarası, 2024'ün temmuz ayında Polonya Parlamentosunun alt kanadı olan Sejm, 2024'ün ekim ayında Estonya Parlamentosu (Riigikogu), 2024'ün aralık ayında Çekya Parlamentosunun üst kanadı olan Senato ve 2025’in haziran ayında Hollanda Krallığı Genel Meclisinin alt meclisi olan Hollanda Temsilciler Meclisi, 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü'nü soykırım olarak tanıdı.
