Lukaşenko, Belarus'u savaşa çekme yönündeki Kremlin baskısına direniyor mu?
ABD merkezli Savaş Araştırmaları Enstitüsü (ISW), Kremlin'in Belarus'u Ukrayna'ya karşı yürütülen savaşa daha aktif şekilde dâhil etmek için Minsk üzerindeki baskısını artırdığını, ancak Belarus lideri Aleksandr Lukaşenko'nun bu taleplere direnmeye devam ettiğini savundu.
ISW'nin yayımladığı değerlendirmeye göre Moskova, Belarus topraklarının Rus ordusu tarafından Ukrayna'ya yönelik silahlı insansız hava araçları (SİHA) saldırılarında kullanılmasını ve savaş cephesinin batıya doğru genişletilmesini istiyor. Analistler, bu adımla Ukrayna'nın Belarus sınırına daha fazla asker kaydırmaya zorlanmasının hedeflendiğini belirtti.
Raporda, konuya hâkim eski bir Rus istihbarat görevlisinin, Kremlin'in taleplerin reddedilmesi hâlinde Belarus'a sağlanan mali desteği kesmekle tehdit ettiğini öne sürdüğü aktarıldı.
Öte yandan Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, 24 Haziran'da yaptığı açıklamada Rusya'nın Belarus'u her zaman destekleyeceğini ve Ukrayna'dan gelebileceğini iddia ettiği tehditlere karşı müttefikini savunacağını söyledi.
LUKAŞENKO KREMLİN'İN TALEPLERİNE KARŞI MI ÇIKIYOR?
ISW'ye göre Lukaşenko, bir yandan Rusya'nın siyasi ve ekonomik desteğini korumaya çalışırken diğer yandan Belarus'un egemenliğini muhafaza etmeye yönelik denge politikası izliyor.
Raporda, Lukaşenko'nun 2022'den bu yana Belarus ordusunun doğrudan savaşa katılması veya Belarus vatandaşlarının Rus ordusu için kitlesel şekilde seferber edilmesi yönündeki Kremlin taleplerine karşı çıktığı yazıldı.
Ayrıca Belarus yönetiminin, Kremlin'in Ukrayna'yı Belarus için doğrudan bir tehdit olarak gösteren söylemini de büyük ölçüde benimsemekten kaçındığı ifade edildi.
ISW, Lukaşenko'nun Rusya ile ittifakını sürdürürken Belarus'u savaşın doğrudan tarafı hâline getirecek adımları geciktirmeyi ve engellemeyi sürdürdüğü değerlendirmesinde bulundu.
ZELENSKIY’DAN LUKAŞENKO’YA ÜLTİMATOM: “BİR HAFTA İÇİNDE KALDIRIN”
Öte yandan Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy (Volodimir Zelenski), Belarus sınırında Rus ordusunun Ukrayna’ya yönelik saldırılarında kullandığını belirttiği askerî ekipmanların kaldırılması için Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko’ya bir haftalık süre verdi. Zelenskıy, söz konusu ekipmanların kaldırılmaması hâlinde Ukrayna’nın doğrudan müdahalede bulunabileceği mesajını verdi.
Ukrayna Cumhurbaşkanı, Belarus’taki bazı kulelerde yer alan röle istasyonları ve elektronik ekipmanların Rus güçleri tarafından Ukrayna’yayönelik saldırıları yönlendirmek amacıyla kullanıldığını belirterek, “Fazla söze gerek yok. Onun kulelerinde röle sistemleri bulunuyor. Ukrayna sınırındaki iki bölge boyunca insanların üzerine ateş açılmasını yönlendiren ekipmanlar yer alıyor. Bu ekipmanları kaldırsın. Bunu yapmak için bir haftanın yeterli olacağını düşünüyorum. Çünkü her gün sivillerimiz hayatını kaybediyor, çocuklar yaralanıyor. Eğer bunu yapmazsa, biz yapacağız.” ifadelerini kullandı.
BELARUS RUS ORDUSUNA YAKIT TEDARİK EDİYOR
Zelenskıy, aynı zamanda Belarus’un Rus ordusuna yakıt tedarik ettiğini bildirdi. Zelenskıy, Batılı ülkelerin Rusya’nın enerji gelirlerini azaltmaya çalıştığını hatırlatarak, Belarus’un Moskova’nın savaş kapasitesini destekleyen önemli ülkelerden biri hâline geldiğini söyledi.
“Rusların petrol satmasını ve ordularına dizel yakıt sağlamasını engellemek için elimizden geleni yapıyoruz. Ancak Belarus bugün Rus ordusunun en önemli tedarikçilerinden biri durumunda. Bunun durdurulabileceğine inanıyorum. Bu tamamen Lukaşenko’nun kontrolünde olan bir mesele.” diyen Zelenskıy, Minsk yönetiminin savaşın uzamasında dolaylı rol oynadığını vurguladı.
“RUSYA BELARUS’U SAVAŞA ÇEKMEYE ÇALIŞIYOR”
Zelenskıy, Rusya’nın Belarus’u doğrudan savaşa dâhil etmek için çeşitli yöntemlere başvurduğunu ve son dönemde yaşanan bazı olayların bu amaca hizmet ettiğini belirtti.
Özellikle 17 Haziran’da Rusya’nın Bryansk bölgesinde Belaruslu çocukları taşıyan bir otobüse yönelik gerçekleştirilen silahlı insansız hava aracı (SİHA) saldırısına dikkat çeken Ukrayna Cumhurbaşkanı, saldırının Ukrayna tarafından düzenlenmediğini hatırlattı.
Uluslararası uzmanların da bu konuda benzer değerlendirmeler yaptığını belirten Zelensky, “Rusya Belarus halkını bu savaşa çekebilmek için çeşitli provokasyonlar düzenleyecektir. Çocukları taşıyan otobüse yönelik saldırı da bunlardan biridir. Bu saldırının Ukrayna tarafından gerçekleştirilmediği artık birçok çevre tarafından kabul ediliyor.” dedi.
Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko, 15 Haziran’da yaptığı açıklamada Ukrayna’ya yönelik sert söylemleri nedeniyle özür dileyen Belarus Devlet Başkanı, ülkesinin Ukrayna’yasaldırmayacağını ileri sürmüştü. Bununla birlikte Lukaşenko, Ukrayna’nın Belarus’a yönelik saldırılar gerçekleştirmesi hâlinde ülkesinin askeri açıdan savunmasız kalabileceğini de kabul etmişti. Belarus’un Ukrayna ordusu tarafından yakından izlendiğini belirten Lukaşenko, bunun savaşa doğrudan dâhil olmamak istemelerinin nedenlerinden biri olduğunu iddia etmişti.
