Avrupa'dan Rus zindanlarındaki Kırım Tatar yurttaş gazeteci Süleymanov için özgürlük çağrısı
Rus işgali altındaki Kırım’da işgalcilerin Kırım Tatarlarına baskı uygulamak amacıyla kurguladığı düzmece dava çerçevesinde 12 yıl hapis cezasına mahkûm edilen ağır kalp hastası Kırım Tatar siyasi tutsak, yurttaş gazeteci Amet Süleymanov 25 Ekim’de 42. yaşını doldurdu. Ciddi sağlık sorunlarına ve acil tıbbi müdahale ihtiyacına rağmen Süleymanov, doğum gününü Rusya’nın Vladimir şehrindeki ağır şartlarıyla bilinen 2 Nolu Cezaevi’nde (Vladimirskiy Tsentral) esaret altında karşılamak zorunda kaldı.
Yurttaş gazetecinin yaş günü vesilesiyle bir açıklama yapan İtalya İnsan Hakları Federasyonu (FIDU) Başkanı ve siyaset bilimci Antonio Stango, sosyal medya üzerinden paylaştığı mesajında 12 yıl ağır hapis cezasına çarptırılan Süleymanov’un derhal serbest bırakılması çağrısını yineledi.
“RUS YASALARINA GÖRE BİLE HAPİSTE TUTULAMAZ”
Amet Süleymanov’un kronik kalp damar rahatsızlıkları, yüksek tansiyon, kalp kapakçığı hasarı ve kalp yetmezliği gibi hayati tehlike arz eden hastalıklardan muzdarip olduğunu belirten Antonio Stango, cezaevi koşullarının ölümcül risk taşıdığını vurgulayarak şu ifadeleri kaydetti:
Topraklarını işgal edenler tarafından yasa dışı bir şekilde tutuklanan ve Rus zindanlarına sürgün edilen Amet'in tutukluluk koşulları, Rusya'nın kendi mevzuatına göre bile cezaevinde tutulmasıyla bağdaşmamaktadır. İtalya İnsan Hakları Federasyonu olarak Süleymanov'un ve Rusya tarafından siyasi nedenlerle yasa dışı alıkonulan tüm tutsakların derhal serbest bırakılması ve uluslararası hukuka uyulması çağrısında bulunuyoruz.
AKILALMAZ HUKUKSUZLUK DEVAM EDİYOR
"Kırım Dayanışması" sivil teşkilatı bünyesinde Kırım’daki baskı ve gözaltıları dünyaya duyuran yurttaş gazeteci Amet Süleymanov, Mart 2020’de evinde yapılan baskınla alıkonuldu. Ardından Ekim 2021’de Rus mahkemesi tarafından uydurma "terör örgütü üyeliği" suçlamasıyla 12 yıl ağır hapis cezasına mahkûm edildi. Ağır kalp yetmezliği yaşayan ve acil kalp kapağı değişimi ameliyatı bekleyen Süleymanov’un cezaevinde tutulması eşi Liliya Lyumanova tarafından "ölüm kararıyla eş değer" olarak nitelendiriliyor.
Süleymanov, 11 Mart 2020’deki gözaltı sürecinden 5 Nisan 2023’e kadar ağır hastalığı sebebiyle ev hapsinde tutulmuş, ancak Rostov-na-Donu’daki Güney Bölge Askerî Mahkemesi savunmanın tüm tıbbi raporlarına rağmen kendisini hapse mahkûm etmişti. Temmuz 2024’te Vladimir Bölge Mahkemesi, tutuklulukla bağdaşmayan iki ayrı kronik rahatsızlığı bulunmasına rağmen tahliye talebini reddetti.
Baskıların boyutu işgal idaresinin son hamlesiyle daha da derinleşti. İşgal altındaki Kırım'ın sözde Sağlık Bakanlığı, ağır hasta gazeteciyi kalp ameliyatı bekleme sırasından çıkararak "yedek listeye" kaydırdı. İşgalci yetkililer, Rus zindanında kilitli tutulan Süleymanov’un "muayene ve ameliyat kararı için bizzat evraklarıyla başvurması gerektiğini" belirterek insanlık dışı bir tutum sergiledi. Süleymanov’un eşi Liliya Lyumanova, bu hukuksuzluğa karşı işgalci savcılık şikâyette bulundu. Ancak bir sonuç alamadı.
Daha önce Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) raportörlerinin de serbest bırakılması yönünde çağrıda bulunduğu Amet Süleymanov'un cezaevindeki yaşam mücadelesi, Rusya'nın Kırım Tatar siyasi tutsaklara yönelik uyguladığı sistemli tıbbi ihmal ve yok etme politikasının acı örneklerinden biri.
