Özbekistan, tarihinin en sıcak yazlarından birini geride bıraktı
Özbekistan’da 2026 yazı, ülke tarihinin en sıcak yazlarından biri olarak kayıtlara geçti. Özbekistan Hidrometeoroloji Merkezi (Özgidromet) verilerine göre yaz mevsiminde ortalama sıcaklıklar mevsim normallerinin 1,2 ila 2,6 derece üzerinde gerçekleşti.
Anadolu Ajansının (AA) gündeme taşıdığı habere göre bu değerlerle 2026 yazı, Özbekistan’ın meteorolojik gözlem tarihindeki en sıcak yazlar sıralamasında ikinci sıraya yerleşti. Ülkenin bazı bölgelerinde ise bu yaz, tüm gözlem dönemi boyunca kaydedilen en sıcak yaz oldu.
Topraklarının yarısından fazlası çöl ve bozkırlardan oluşan Özbekistan’da yaz boyunca etkili olan aşırı sıcaklar, sonbaharın gelmesiyle kademeli olarak etkisini kaybetmeye başladı.
SICAKLIK BAZI BÖLGELERDE 50 DERECEYE YAKLAŞTI
Ülkede yaz mevsiminin en yüksek sıcaklıkları temmuz ayında görüldü.
Temmuz ortasında etkisini artıran sıcak hava dalgasıyla Özbekistan’ın büyük bölümünde sıcaklıklar 43-45 dereceye, güney ve çöl bölgelerinde ise 46-50 dereceye kadar yükseldi. Bazı bölgelerde sıcaklık rekorları kırıldı.
Ağustos ayı da ülkede oldukça sıcak geçti. Bu dönemde ortalama aylık sıcaklıklar son yıllardaki ortalamanın 1,9 ila 3 derece üzerinde gerçekleşti. Buhara, Nevai, Kaşkaderya ve Surhanderya bölgelerinin bazı kesimlerinde sıcaklık farkı 3,1 ila 3,6 dereceye ulaştı.
Özgidromet, ülkenin büyük bölümünde bu denli sıcak bir ağustos ayının meteorolojik gözlemlerin başlamasından bu yana ilk kez yaşandığını bildirdi. Kaşkaderya ve Surhanderya bölgelerinin büyük bölümünde ağustos ayı, gözlem tarihindeki en sıcak üç ağustostan biri oldu.
SICAK VE KURAK HAVA TARIMI DA ETKİLEDİ
Yüksek sıcaklıkların yanı sıra yağış azlığı da 2026 yazının önemli özelliklerinden biri oldu. Sıcak ve kurak hava, özellikle tarımsal üretimde su kaynakları üzerindeki baskıyı artırdı.
Yaz boyunca düşen yağışların büyük bölümü haziran ayında gerçekleşirken, temmuz ve ağustos aylarında yağış miktarı birçok bölgede oldukça düşük kaldı. Ağustosta ülkenin büyük bölümünde hiç yağış görülmedi veya yağış miktarı 0,0-0,4 milimetre arasında kaldı.
Halk arasında yılın en sıcak 40 günü olarak bilinen ve haziran ayının son günlerinde başlayarak temmuz ayının tamamı ile ağustosun ilk beş gününü kapsayan “çilla” dönemi de aşırı sıcakların etkili olduğu dönemlerden biri oldu. Sıcak hava, günlük yaşamı olumsuz etkiledi.
SICAKLAR GÜNLÜK YAŞAMI VE ELEKTRİK TÜKETİMİNİ ETKİLEDİ
Aşırı sıcaklar nedeniyle yaz boyunca enerji, ulaşım ve tarım alanlarında çeşitli tedbirler alındı.
Karakalpakistan, Harezm ve Nevai bölgelerindeki bazı anaokulları, çocukların sağlığını korumak amacıyla geçici olarak kapatıldı.
Başkent Taşkent’te ray sıcaklığının güvenliği tehlikeye atabilecek seviyelere çıkması üzerine yer üstü metro hatlarında trenlerin hızı, günün sıcak saatlerinde geçici olarak düşürüldü.
Kentte toplu taşıma araçlarının klimaları denetlenirken caddelerde su püskürtme çalışmaları artırıldı. Parklar, yeşil alanlar ve ağaçlar daha sık sulandı.
Klima ve soğutma sistemlerinin daha fazla kullanılması da elektrik talebini artırdı. Temmuz ortasında Özbekistan’da günlük elektrik tüketimi, Temmuz 2025’teki 272,6 milyon kilovatsaatlik rekoru aşarak 294,4 milyon kilovatsaate ulaştı.
Artan talebi karşılamak amacıyla enerji şirketleri güçlendirilmiş çalışma düzenine geçirildi.
40 DERECENİN ÜZERİNDEKİ GÜNLERİN SAYISI ARTIYOR
Meteoroloji uzmanı Bahadır Abduganiyev, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 2026 yazında Özbekistan’da etkili olan aşırı sıcakların Türkistan üzerinde oluşan güçlü termal alçak basınç sistemiyle bağlantılı olduğunu belirtti.
Abduganiyev, yaz aylarında karaların hızlı ısınmasıyla bölgede güçlü bir termal alçak basınç alanı oluştuğunu, bunun da sıcak ve kuru hava kütlelerinin bölgede daha uzun süre etkili olmasına zemin hazırladığını ifade etti.
Bu atmosferik koşulların özellikle sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkmasına ve aşırı sıcak hava dalgalarının daha uzun sürmesine neden olduğunu söyleyen Abduganiyev, Özbekistan’da son yıllarda 40 dereceyi aşan günlerin sayısında belirgin artış görüldüğüne dikkati çekti.
Abduganiyev, bu durumun yalnızca dönemsel sıcak hava dalgalarıyla açıklanamayacağını, bölgedeki uzun vadeli sıcaklık artışı eğiliminin de önemli rol oynadığını belirtti.
2016-2025 dönemindeki temmuz aylarının tamamında sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde gerçekleştiğini hatırlatan Abduganiyev, “Son yıllarda aşırı sıcak günler sayısının artışı artık tek bir mevsim veya kısa süreli sıcak hava dalgasıyla sınırlı kalmayan bir eğilim gösteriyor.” dedi.
ÇÖL VE BOZKIRLAR SICAKLIĞI GÜÇLENDİRİYOR
Özbekistan’ın Avrasya’nın iç kesimlerinde, denizlerden uzak ve belirgin karasal iklim özelliklerine sahip olduğunu belirten Abduganiyev, bu coğrafi yapının yaz aylarında gündüz sıcaklıklarının hızla yükselmesine, gece ise sıcaklıkların yeterince düşmemesine neden olduğunu dile getirdi.
Ülkenin büyük bölümünün çöl ve bozkırlardan oluşmasının da sıcak hava koşullarını güçlendiren önemli faktörlerden biri olduğunu kaydeden Abduganiyev, özellikle güney ve çöl bölgelerinin aşırı sıcaklara karşı daha hassas olduğunu söyledi.
Abduganiyev, 2026 yazında bu bölgelerde sıcaklıkların 46-48 dereceye, bazı günlerde ise daha yüksek değerlere ulaştığını aktardı.
Sıcaklık artışının yalnızca meteorolojik bir gösterge olmadığını ifade eden Abduganiyev, uzun süren sıcak hava dalgalarının elektrik tüketiminin artmasına, su kaynakları üzerindeki baskının büyümesine ve tarımsal üretimde sulama ihtiyacının yükselmesine yol açtığını belirtti.
