Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham: Rusya'nın, Brexit oylamasına müdahale ettiği kesin
Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham, katıldığı “The Rest is Politics” programında 23 Haziran 2016 tarihinde yapılan ve Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılmasını öngören Brexit referandumunda Rusya’nın “kesinlikle” parmağı olduğunu belirtti.
Birtakım aktörlerin, siyasi sürecin gidişatını yurt dışından etkileme girişimleri hakkında halkın yeteri kadar bilgilendirilmediğini kaydeden Başbakan Burnham, buna karşın Moskova’nın Brexit oylamalarına müdahalesinin türü ve boyutu hakkında daha fazla ayrıntı vermedi.
BAŞBAKAN BURNHAM’A “BİRLEŞİK KRALLIK HALKININ KARARININ MEŞRUİYETİNİ BALTALAMA” SUÇLAMASI
Brexit yanlısı kampanya grubu Britain Unbound ise Başbakan Burnham'ın yorumlarının, Birleşik Krallık halkının 2016'da aldığı kararın meşruiyetini baltalamaya yönelik bir “kaba” girişim daha olduğunu savundu.
Seçimlere dış müdahalenin kabul edilemez olduğunu vurgulayan grup, Rus müdahalesinin 2016 referandumunun sonucunu etkilediğine inanmak için geçerli bir neden bulunmadığını, seçmenlerin bu kadar kolay kandırıldığını öne sürmenin ise hakaret olduğunu dile getirdi.
ALMANYA VE FRANSA UYARISI: “RUSYA KAYNAKLI DEZENFORMASYONUN OLDUĞU KESİN”
Rusya’nın, Brexit oylamasına müdahalesini Alman Şansölyesi Friedrich Merz ile Almanya’ya gerçekleştirdiği resmî ziyaretinde görüştüğünü kaydeden Başbakan Burnham, “Almanya siyasetinde Rusya kaynaklı mezenformasyonun ve dezenformasyonun olduğu kesin.” ifadelerini kullandı.
Öte yandan Başbakan Burhnam, “Alman ve Fransız seçmenlerin, ülkelerinin siyasetinin Rusya başta olmak üzere birtakım düşmanlarımız tarafından bir yere kadar şekillendirildiğinin farkında olması elzemdir.” dedi.
RUSYA’NIN BİRLEŞİK KRALLIK SİYASETİNE SIZMA GİRİŞİMLERİ
Rusya'nın 2016 Brexit oylamasını etkileme girişimini, ilk kez bir Birleşik Krallık Başbakanı dile getirse de Kremlin'in Birleşik Krallık siyasetine nüfuz etme çabaları hakkında uzun süredir uyarılar yapılıyor.
Birleşik Krallık Parlamento İstihbarat ve Güvenlik Komitesi, Rusya'nın Birleşik Krallık seçimlerine ve referandumlarına müdahalelerine ilişkin 2020 yılında bir rapor yayımlamıştı. Raporda, Rusya’nın müdahalesine ilişkin kesin bir sonuca varılmasa da art arda gelen hükûmetler, Rus tehdidini tam olarak değerlendiremedikleri veya karşı koyamadıkları için eleştirilmişti.
Buna karşılık Rusya Dışişleri Bakanı raporu doğrudan reddetmiş ve raporun “Rusofobi” kaynaklı olduğunu iddia etmişti. Bir Kremlin sözcüsü de Rusya'nın, başka ülkelerin seçimlerine müdahale etmediğini öne sürmüştü. Ancak aynı dönemde, Birleşik Krallık’ın Muhafazakar hükûmeti, Rusya’nın 2019 genel seçimlerine müdahale etmeye çalıştığının neredeyse kesin olduğunu ifade etmişti.
İŞGALCİ RUSYA’NIN DEZENFORMASYON KAMPANYALARI VE YAPAY ZEKÂ VİDEOLARI
Rusya, bugüne kadar Ukrayna hakkında haber yapan gazetecileri ve haber kuruluşlarını taklit eden sahte videolar oluşturmak için yapay zekâ kullanımı da dâhil birçok dezenformasyon kampanyası yürüttü.
Rusya’nın oluşturduğu sahte bir haber sitesi ise Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy’ın (Volodimir Zelenski), Kral Charles'a ait bir malikaneyi indirimli fiyata satın aldığı yönünde asılsız bir iddiada bulunmuştu.
Birleşik Krallık Seçim Komisyonu Başkanı Vijay Rangarajan ise 2026 yılının başında milletvekillerine, Rusya kaynaklı “deepfake” videolarının dünya çapındaki seçimlerde kapsamlı bir şekilde kullanıldığını söylemiş ve "Birleşik Krallık'ın bir istisna olması için hiçbir neden yok." şeklinde konuşmuştu.
“RUSYA, BÜTÜN İMKÂNLARINI KULLANARAK YALAN VE DEZENFORMASYON YAYIYOR”
Öte yandan Başbakan Burnham, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, Rusya’nın “bütün imkânlarını kullanarak yalan ve dezenformasyon yaydığını ve baskı ile korku ortamı yaratmayı amaçladığını” ifadelerini kullanarak dezenformasyonun “zehirli akıntısını” durdurmak için Birleşik Krallık’ın yeni bir merkez kuracağını duyurmuştu.
Başka bir Birleşik Krallık yetkilisi ise, vatandaşlarla kurumları, insan hayatını tehdit etmeye ve demokratik değerleri baltalamaya çalışan yabancı güçlerden ve onlarla ilişkili isimlerden korumaya odaklandıklarını dile getirerek “Bunu Ulusal Güvenlik Yasası aracılığıyla yetkilerimizi güçlendirerek, kurumlarımızın ve kritik ulusal altyapımızın direncini artırarak, sınırlarımızı sağlamlaştırarak, polis ve istihbarat teşkilatlarımızı güçlendirerek yapıyoruz." şeklinde konuşmuştu.
