Kırım’da işgalcilerce alıkonulan Karay Türkü Mangubi zorunlu psikiyatri muayenesine gönderildi
Rus işgali altındaki Kırım’da 2024 yılının kasım ayında kimliği belirsiz maskeli kişilerce kaçırılan ve daha sonra sözde "vatana ihanet" suçlamasıyla tutuklanan Karay Türkü siyasi tutsak Saha Mangubi’nin zorunlu psikiyatrik muayene gerekçesiyle akıl hastanesine sevk edildiği öğrenildi.
Kırım'daki hak ihlallerini takip ederek kamuyona duyuran "Mahkeme: Kırım Bölümü" insan hakları girişimi, işgalcilerce haksız yere alıkonulan Saha Mangubi’nin zorunlu psikiyatrik muayenesine tâbi tutulmasına karar verildiğini duyurdu. Rus savcılarının talebi üzerine Mangubi, üç hafta ile bir buçuk ay arasında değişen bir süreyi psikiyatri hastanesinde kapalı tutularak geçirecek. Hak savunucuları, bu uygulamanın Sovyet döneminden kalma "cezalandırıcı psikiyatri" yönteminin bir devamı olduğunu ve tutuklu üzerindeki baskıyı artırmayı hedeflediğini belirtti.
İŞGALCİLER KENDİ “YASALARINI” DA ÇİĞNİYOR
Ayrıca Mangubi’nin tutukluluk süresinin uzatılmasına ilişkin son duruşmaya katılmasına izin verilmediği aktarıldı. İnsan hakları savunucuları, sanığın kendi duruşmasına katılımının engellenmesinin Rusya’nın kendi yasalarına bile aykırı olduğunu, uluslararası insani hukuk normlarının ise tamamen çiğnendiğini vurguluyor.
MASKELİ KİŞİLER TARAFINDAN KAÇIRILDI
2 çocuk annesi Karay Türkü Saha Mangubi, 2 Kasım 2024’te işe gitmek üzere evden çıktıktan sonra ortadan kaybolmuştu. Ailesi, kadının kamuflajlı ve maskeli kişiler tarafından kaçırıldığını açıklamış ancak işgalciler soruşturma açmayı reddederek aileyi Rusya Federal Güvenlik Servisine (FSB) yönlendirmişti. FSB ise uzun süre Mangubi’nin gözaltında olduğuna dair bilgiyi inkâr etmişti.
Anne ve komşuların anlatımına göre, beş silahlı ve maskeli kişi Mangubi’nin evine zorla girerek saatler süren bir arama yaptı, ardından kadını hiçbir belge göstermeden alıp götürdü. Ailenin aylarca süren başvurularına rağmen yetkililer kaybolma başvurularını kabul etmedi.
Daha sonra Mangubi ile bir süre aynı hücrede kalan bir kadının ifadesiyle, onun Akmescit’teki 2 No’lu tutukevinde tutulduğu öğrenildi. Ancak suçlamanın içeriği uzun süre gizli kaldı.
Akmescit’teki Kremlin kontrolündeki sözde Kievskiy Bölge Mahkemesinin 2 Şubat 2026 tarihinde, aylarca "incommunicado" (dış dünyayla tamamen bağlantısı kesilmiş) şekilde alıkonulduğu Mangubi hakkında tutuklama kararı verdi. Ancak bu karar, sözde mahkemenin resmî sayfalarında veya sosyal medya hesaplarında hiçbir şekilde yayımlanmadı.
İŞGALCİLERCE KAÇIRILAN EN AZ 20 KİŞİNİN AKIBETİ BELLİ DEĞİL
İnsan hakları savunucuları, en az 20 Kırımlının daha zorla kaybedildikten sonra hâlâ “incommunicado” durumda tutulduğunu belirtiyor. Uzmanlara göre, zorla kaybetmeler ve kişilerin tamamen tecrit edilmesi uluslararası hukuk açısından savaş suçu niteliği taşıyor.Hak savunucuları, bu suçların faillerinin ve sorumlularının er ya da geç uluslararası yargı önünde hesap vereceğini vurguluyor.
