Putin'in Ukrayna'daki savaşı Karadeniz'de 120 binden fazla yunusun ölümüne yol açtı
Rusya'nın Ukrayna'ya karşı 24 Şubat 2022 tarihinden bu yana sürdürdüğü topyekûn işgal girişimi ve saldırıları Karadeniz ekosistemi üzerindeki etkileri ağırlaşırken, savaşın başlangıcından bu yana 120 binden fazla yunusun hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.
Ukrayna'nın güneyindeki Odesa'ya bağlı Bilhorod-Dnistrovskyi bölgesinde bulunan koruma altındaki Tuzla Lagünleri (Tuzlivski Limanı) Milli Doğa Parkı Bilimsel Araştırma Bölümü Başkanı ve ekolog İvan Rusev, askerî faaliyetler, deniz kirliliği ve su altı teknolojilerinin yunusların yaşamını ciddi şekilde tehdit ettiğini belirtti.
Rusev, Al Jazeera'ye yaptığı açıklamada, savaşın başlangıcından bu yana Karadeniz'de 120 binden fazla yunusun öldüğünü ifade etti. Balıkçıların trol ağlarına takılarak boğulan yunuslarla karşılaştığını aktaran Rusev, bazı durumlarda hayvanları ağlardan kurtarmak için yüzgeçlerinin kesilmek zorunda kaldığını belirtti. Ağ izleri taşıyan ölü yunusların daha sonra kıyıya vurduğu bildirildi.
ASKERÎ TEKNOLOJİLER YUNUSLARIN YÖN BULMA SİSTEMİNİ ETKİLİYOR
Rusev savaşta kullanılan çeşitli askerî teknolojilerin, yunusların yön bulmak, iletişim kurmak ve avlanmak için kullandığı ekolokasyon sistemini olumsuz etkilediğine vurgu yaptı Bu sistemin bozulması, yunusların besin kaynaklarına ulaşmasını zorlaştırırken hayatta kalma koşullarını da ağırlaştırıyor.
Yeterli besin bulamayan yunusların hızla kilo kaybettiğini belirten Rusev, hayvanların enerji ihtiyaçlarını karşılamak için vücutlarındaki yağ tabakasını tüketmeye başladığını söyledi. Öte yandan Karadeniz'deki kirlilik, bu süreci daha tehlikeli hâle getiriyor. Atık sular, tarımsal akıntılar, mikroplastikler ve antibiyotik kaynaklı kirleticilerin deniz ekosistemine karışması, yunusların bağışıklık sistemini zayıflatarak ölümcül solunum yolu enfeksiyonlarına yakalanma riskini artırıyor.
Karadeniz'deki çevresel tahribatın yalnızca yunuslarla sınırlı kalmadığına dikkat çeken Rusev, düşen SİHA'lar ve batan denizaltılardan denize sızan yakıt ve zehirli kimyasalların ekosisteme zarar verdiğini belirtti. Balıkçılık faaliyetlerine getirilen kısıtlamalara rağmen kefal ve lüfer gibi bazı balık türlerinin bölgede giderek daha nadir görüldüğü aktarıldı.
SAVAŞIN ETKİLERİ BESİN ZİNCİRİNE VE GÖÇMEN KUŞLARA DA YAYILIYOR
Rusev, yunusların besin zincirinin en üst basamaklarında yer alması nedeniyle denizdeki kirliliğin tüm ekosistemi etkilediğini vurguladı. Zooplanktondan balıklara kadar farklı canlılarda biriken kirleticilerin yunuslar aracılığıyla besin zincirinin üst basamaklarına taşındığını ifade etti.
Savaşın deniz kuşları üzerindeki etkilerine de değinen Rusev, patlamaların balıkların ölümüne veya işitme yetilerini kaybetmelerine neden olduğunu, askerî faaliyetlerin ise Kuzey Avrupa ile Orta Doğu arasında göç eden kuşların göç güzergâhlarını olumsuz etkilediğini belirtti.
Yeterli besin bulamayan kuşların kışlama veya üreme alanlarına ulaşmakta zorlandığını kaydeden Rusev, bu durumun bazı kuş popülasyonlarının sayısını yıllarca etkileyebileceği uyarısında bulundu.
KARADENİZ KIYILARINDA ÖLÜ YUNUSLAR BULUNUYOR
Karadeniz kıyılarına vuran yaralı ve zayıflamış yunuslar, Ukrayna'da yaşayan sivillerin de dikkatini çekiyor. Al Jazeera'ye konuşan 33 yaşındaki Tetiana Smolçenko, ağustos ayında Odessa kentinde 8 yaşındaki oğlu Oleh ile yürüyüş yaptığı sırada kıyıda çürümekte olan bir yunusla karşılaştıklarını anlattı.
Eşi Ukrayna ordusunda görev yapan Smolçenko, yaşadıkları binanın Rus silahlı insansız hava aracı (SİHA) saldırıları nedeniyle iki kez hasar gördüğünü belirterek, kıyıya vuran yunusun görüntüsü karşısında büyük üzüntü duyduğunu ifade etti.
Smolçenko, savaşta insan ölümlerine alışmak zorunda kaldıklarını ancak hayvanların da savaş nedeniyle hayatını kaybetmesinin en az onlar kadar dehşet verici olduğunu söyledi.
