Rusya’da savaş ekonomisi halkı vuruyor: Geçim sıkıntısı büyüyor
Rusya’da parlamento seçimleri öncesinde ekonomideki durgunluk, yüksek enflasyon, pahalı krediler, iş gücü açığı ve artan temel tüketim maliyetleri halkın günlük yaşamını zorlaştırıyor. Birleşik Krallık merkezli Reuters haber ajansının gündeme getirdiği habere göre; Volga Nehri kıyısındaki Yaroslavl kentinde yaşayanlar, ekonomik sorunların savaşla bağlantılı olup olmadığı konusunda farklı görüşlere sahip olsa da geçim sıkıntısının giderek arttığını belirtiyor.
Moskova’nın yaklaşık 250 kilometre kuzeydoğusunda bulunan ve devlet yatırımlarıyla kent merkezi ile yolları yenilenen Yaroslavl, Rusya’daki ekonomik durgunluktan görece daha az etkilenen bölgelerden biri olarak görülüyor. Buna rağmen kentte faaliyet gösteren işletmeler, özellikle çalışan bulmakta zorlandıklarını ifade ediyor.
İŞLETMELER ÇALIŞAN BULAMIYOR
Kentte bir dizi terzi dükkânı işleten Angelika, işlerin yoğun olduğunu ancak yeterli çalışan bulunamadığını söyledi. Gençlerin, ücretlerin makul olmasına rağmen sektöre girmek istemediğini belirten Angelika, iş gücü eksikliğinin işletmeler açısından ciddi bir sorun haline geldiğini ifade etti.
Kentte üretim tesisi bulunan Fransız pastacı Gilles Walter da benzer sorunlarla karşı karşıya olduğunu söyledi. Walter, yerel aşçılık okulundan mezun olan gençlerin temel mutfak becerilerinde dahi yetersiz kaldığını ve sabah erken saatlerde çalışmaya istekli personel bulmanın zorlaştığını dile getirdi.
Rusya’da resmî işsizlik oranının yüzde 2’nin biraz üzerinde olması, iş gücü piyasasındaki sıkışıklığın boyutunu ortaya koyuyor. Bazı bölge sakinleri ise genç nüfusun azalması ve doğum oranlarındaki düşüşün iş gücü sorununu daha da ağırlaştırabileceğine dikkat çekiyor.
Yaroslavl yakınlarındaki Dyudkovo köyünde yaşayan et tüccarı Lubov, savaşın başlamasından bu yana doğumların ciddi biçimde azaldığını söyledi. Lubov, 2012 yılında köyde aynı ay içinde dört çocuğun dünyaya geldiğini, bugün ise iki yılda yalnızca bir doğum gerçekleştiğini belirterek, savaş ortamının insanların çocuk sahibi olma kararlarını etkilediğini savundu.
ALIM GÜCÜ GERİLİYOR
Yaroslavl Merkez Pazarı’nda ormandan topladığı kuru çörek mantarlarını satan 68 yaşındaki Varvara ise 17 bin rublelik emekli maaşının geçinmesine yetmediğini söyledi. Varvara, ekonomik koşullar nedeniyle insanların harcamalarını kıstığını ve daha önce kolaylıkla satılan kuru mantarların artık lüks tüketim ürününe dönüştüğünü ifade etti.
Rusya ekonomisindeki yavaşlama resmî verilere de yansıyor. Ekonomik büyüme 2024’te yüzde 4,9 seviyesindeyken 2025’te yüzde 1’e geriledi. 2026’nın başında ekonomide hafif bir daralma yaşanmasının ardından hükûmet, yıl genelinde yüzde 0,6 büyüme öngörüyor.
Ekonomi Bakanlığı ise yılın başında 2029’a kadar olan büyüme beklentilerini aşağı yönlü revize etti. Sanayi üretimi, yatırımlar ve tüketici harcamalarında beklenen yavaşlama, Rus ekonomisinin orta vadeli görünümüne ilişkin endişeleri artırıyor.
YÜKSEK FAİZ İŞLETMELERİ ZORLUYOR
Enflasyon geçen yılki çift haneli seviyelerin altında seyretse de yüzde 6’nın üzerinde kalmaya devam ediyor. Rusya Merkez Bankası’nın politika faizini yüzde 14 seviyesinde tutması, şirketler ve hane halkı açısından kredi maliyetlerinin yüksek olmasına yol açıyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin de ekonomideki sorunların çözülmesi konusunda yetkililere yönelik eleştirilerde bulundu. Kremlin ise askerî harcamalardaki artış ve bütçe açığına rağmen yakın dönemde yeni vergi artışı yapılmasının gündemde olmadığını açıkladı.
Yaroslavl’daki işletme sahipleri, son dönemde gerçekleştirilen vergi artışlarının maliyetlerini artırdığını ancak mevcut seviyelerin yönetilebilir olduğunu belirtiyor. İş dünyasında özellikle gelecek yıl yeni vergi artışları yapılabileceğine ilişkin endişeler bulunuyor.
SAVAŞ EKONOMİNİN ÜZERİNDEKİ BASKIYI ARTIRIYOR
Rusya’da ekonomik sorunların önemli bir bölümü, uluslararası yaptırımlar, savaşın neden olduğu maliyetler ve enerji sektöründeki güvenlik sorunlarıyla birlikte değerlendiriliyor. 2026 yazı, savaşın başlamasından bu yana Rus ekonomisi açısından en zorlu dönemlerden biri olarak öne çıktı.
Ukrayna’nın Rusya topraklarındaki silahlı insansız hava aracı (SİHA) saldırıları petrol rafinerileri başta olmak üzere enerji, perakende, e-ticaret, tarım ve turizm sektörlerini etkiledi. Bazı bölgelerde akaryakıt kuyrukları oluşurken, e-ticaret depolarına yönelik saldırılar çok sayıda küçük işletmenin ürünlerini kaybetmesine neden oldu.
Karadeniz’de ticaretin güvenlik nedeniyle zorlaşması da tarım sektörünü etkiledi. Bazı çiftçilerin ellerindeki tahılı satmakta güçlük çektiği belirtilirken, iç turizmde de yüzde 6 oranında gerileme yaşandı.
Yaroslavl’da arıcılıkla uğraşan emekli askerî muhasebeci Valery, kış öncesinde arılarını beslemek için satın aldığı şekerin fiyatının son iki yılda iki katına çıktığını söyledi. Valery, ekonomik istikrarsızlıktan endişe duyduğunu belirterek geleceğe yönelik daha fazla istikrar ve güven istediğini ifade etti.
RAFİNERİ ÇEVRESİNDE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ ARTIRILDI
Yaroslavl’ın tarihi kent merkezi, 17. ve 18. yüzyıllardan kalma tüccar evleri ve kiliseleriyle kentin turistik yüzünü oluştururken, şehrin dışındaki büyük petrol rafinerisi savaşın ekonomik etkilerini daha görünür hâle getiriyor.
Rusya’nın en büyük beşinci rafinerilerinden biri olduğu belirtilen tesisin kritik bölümleri, SİHA saldırılarına karşı deniz taşımacılığında kullanılan konteynerlerden oluşturulan duvarlarla korunuyor. Rafinerinin boru hatları arasında ise yaklaşan SİHA’ları engellemeye yönelik çok sayıda metal tel bulunuyor.
Rafinerinin yakınında yaşayan Evgeny’nin evi de düşürülen bir SİHA nedeniyle ağır hasar gördü. Evgeny, seçimlere katılmak yerine hasar gören evinin onarımıyla ilgileneceğini belirterek öncelikli görevinin evin geriye kalan kısmına yeni bir metal kapı takmak olduğunu söyledi.
