İşgal altındaki Kırım’da bütçe çöküşü: Moskova yarımadayı gözden çıkardı
Rusya’nın işgal altında tuttuğu Kırım Yarımadası’nda bütçe krizinin boyutları her geçen gün derinleşirken, Moskova’daki merkezi yönetimin bölgeye sağladığı doğrudan finansal desteği kesmeye başladığı bildirildi. Kırım işgal idaresinin 2026 yılı için bütçe limitlerinde yaşanan felaket düzeyindeki kesintileri resmen kabul etmesi, yarımadada yaklaşan ekonomik çöküşün ilk somut işareti olarak değerlendiriliyor.
AKSYONOV İTİRAF ETTİ: “ASKERİ HARCAMALAR YÜZÜNDEN BÜTÇEYİ KISTIK”
İnjir Media haber ajansının hazırladığı habere göre, Kırım’ın sözde Başkanı Sergey Aksyonov, 9 Ekim tarihinde yaptığı açıklamada, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşın artan maliyetleri yüzünden işgal idaresinin bütçe kaynaklarını kısmak zorunda kaldığını itiraf etti. Aksyonov, bütçe kaynaklarının yetersizliği nedeniyle bazı sorunların artık "manuel müdahale" ile çözülmeye çalışıldığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
Savunma ve güvenlik konularına ayrılan harcamaların artması nedeniyle bu yıla ilişkin bütçe finansmanı limitleri sınırlandırılmıştır.
Ekonomik veriler, işgal altındaki Kırım’ın tamamen Moskova’dan gelen bütçe transferlerine bağımlı olduğunu ortaya koyuyor. 2024 yılında 272,1 milyar rublelik bütçe gelirinin 173,4 milyar rublesi (yüzde 63,7) Karşılıksız Bütçe Transferlerinden oluşurken; 2025 yılında 124,7 milyar rublelik öz gelire karşılık karşılıksız aktarılan tutar 140,55 milyar ruble seviyesinde kalmıştı.
KREMLİN “ÖNCELİKLİ SAVUNMA GİDERLERİ” BAHANESİYLE DESTEĞİ KESİTİ
Kırım’a aktarılması planlanan kaynakların kesilmesinde sadece Rus ekonomisindeki genel kriz değil, Kremlin’in bölgeye yönelik değişen yaklaşımı da belirleyici oluyor. Moskova, 2026 bütçesinde Kırım için öngörülen 121,15 milyar rublelik teşvik ve yardım ödeneğini serbest bırakmakta acele etmiyor. Bu kesintiler resmî söylemde "savunma ve güvenlik sektörünün öncelikli ihtiyaçları" ile gerekçelendirilse de, gerçek nedenlerin farklı olduğu ortada.
Kırım’ın propaganda medyasında pazarlanan "hızlı gelişen bölge, refah yarımadası ve turizm merkezi" imajının artık Kremlin için bir karşılığı kalmadı. Savaş yarımadaya her geçen gün daha da yaklaşırken gerçeklerle tamamen çelişen bu imajı Rus iç kamuoyuna veya uluslararası topluma satamayacağını anlayan Moskova, "Kırım projesine" daha fazla finansman aktarmama kararı aldı.
AKSYONOV İDARESİ ÇARESİZ: AKARYAKIT PİYASASI SPEKÜLASYONA TESLİM EDİLDİ
Kendi kaderine terk edilen Aksyonov liderliğindeki işgal yönetimi ise kriz karşısında eylemsizlik stratejisini benimsedi. Aksyonov idaresinin krize karşı attığı tek adım, kısıtlı akaryakıt stoklarının fahiş fiyatlarla satıldığı spekülatif bir enerji piyasasının oluşmasına göz yummak oldu.
Sözde seçimlerin hemen ardından yarımadadaki hayat pahalılığı üzerindeki baskı kaldırılırken, 10 Ekim tarihinden itibaren Kırım’daki akaryakıt istasyonlarında motorin (dizel) yeniden tamamen tükendi. Akaryakıt istasyonu çalışanları durumu tedarik hacimlerinin düşmesiyle açıklarken; bu kriz, ekim dönemindeki tarım üreticilerini doğrudan vurarak halkı erişilemez fiyatlarla yakıt aramaya mecbur bırakıyor.
Aksyonov ve ekibinin seçim sürecinde vaat ettiği "istikrar, turizm hamlesi ve altyapı projeleri" illüzyonu kısa sürede dağılırken; yarımada sakinleri kronik elektrik ve su kesintileri, akaryakıt kıtlığı, çöken altyapı ve kontrolsüz fiyat artışlarıyla baş başa kaldı. Moskova’nın kriz karşısındaki sessizliği ise, durumun daha da ağırlaşması halinde faturanın tamamen Aksenov’a kesileceği ve kendisinin bir "günah keçisi" olarak feda edileceği şeklinde yorumlanıyor.
