Gagauzya’da seçim yarışı ikinci tura taşındı: Stoyanoglo ilk sırada
Moldova’ya bağlı Gagauz Özerk Bölgesi’nde 15 Kasım 2026’da düzenlenen başkanlık seçimlerinin ilk turunda, bağımsız aday ve eski Moldova Başsavcısı Aleksandr Stoyanoglo ile Sosyalistler Partisi adayı Fedor Gagauz ikinci tura kaldı.
İlk turda oyların yüzde 38,44’ünü (18 bin 136 oy) alan Stoyanoglo birinci sırada yer alırken, Sosyalistler Partisi adayı Fedor Gagauz yüzde 24,22 (11 bin 426 oy) ile ikinci oldu.
Bağımsız aday Kornel Dudnik yüzde 15,59, bağımsız aday İvanna Kökçal ise yüzde 11,05 oranında oy aldı. Seçimlerde toplam 8 aday yarıştı.
SEÇİME KATILIM YÜZDE 37,60’TA KALDI
Gagauzya’daki seçimlere katılım oranı yüzde 37,60 olarak açıklanırken, toplam 48 bin 749 seçmen sandık başına gitti.
2023 yılında yapılan önceki başkanlık seçimlerinde ise 57 bin 19 kişi oy kullanmıştı. Böylece bu seçimde katılım, önceki seçime kıyasla 8 binden fazla azaldı.
Gagauzya Özerk Bölgesi’nde seçimlerin ikinci turu 29 Kasım 2026’da gerçekleştirilecek.
HALK MECLİSİNİN 35 ÜYESİ DE BELİRLENECEK
Başkanlık seçimiyle aynı gün, Gagauz Özerk Yeri'nin yasama organı olan Halk Meclisinin (Gagauz Türkçesinde Halk Topluşu) 35 üyesi de seçilecek.
Meclis üyeleri, 35 tek üyeli seçim bölgesinden belirlenecek. Her bölgede en fazla oyu alan aday, Halk Meclisine girmeye hak kazanacak. Toplam 35 sandalye için çoğunluğu bağımsız yaklaşık 130 aday yarışacak.
Bu seçimler, tek üyeli seçim bölgesi sistemiyle gerçekleştirilecek son seçim olma özelliği taşıyor. Bir sonraki seçimlerde Halk Meclisi üyeleri, siyasi partilerin aldıkları oy oranına göre belirlenecek.
KİŞİNEV-KOMRAT GERİLİMİ SEÇİM SÜRECİNE YANSIDI
Gagauz Özerk Yeri ile Moldova merkezi yönetimi arasındaki ilişkiler, son yıllarda Moldova'nın Avrupa entegrasyonu politikası ve bölgede etkili olan Rusya yanlısı siyasi eğilimler nedeniyle gerildi.
Bu gerilim, Gagauz Özerk Yeri Başkanı Yevgeniya Gutsul hakkındaki yargı süreciyle daha da arttı. Moldova'da yasaklanan Şor Partisinin yasa dışı finansmanına ilişkin davada Gutsul, 7 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Komrat yönetimi kararı siyasi olarak nitelendirirken Kişinev yönetimi sürecin hukuki olduğunu savundu.
Temyiz mahkemesinin mahkûmiyet kararını onamasının ardından Halk Meclisi, ağustos ayında başkanlık makamının boş olduğuna ve erken seçim yapılmasına karar verdi.
Kişinev ile Komrat arasındaki anlaşmazlıklar, özerklik yetkileri ve yerel kurumların işleyişi konusunda da devam ediyor. Gagauz Halk Meclisi üyelerinin görev süresinin geçen yıl dolmasına rağmen seçimlerin düzenlenmesine ilişkin hukuki anlaşmazlıklar ve yetki tartışmaları nedeniyle yeni seçimler yapılamamıştı.
Moldova Anayasa Mahkemesi, temmuz ayında Gagauz Özerk Yeri'nin özel hukuki statüsünü düzenleyen 23 Aralık 1994 tarihli kanunun bazı maddelerini anayasaya aykırı buldu. Kararla birlikte bölgenin merkezî yönetimden bağımsız seçim komisyonu oluşturma ve seçimleri düzenleme, adalet, içişleri, bilgi ve güvenlik alanlarındaki yetkilileri belirleme hakları kaldırıldı.
Moldova Parlamentosu da seçim yasasında değişiklik yaparak Halk Meclisi seçimlerinde nispi temsil sistemine geçilmesini kararlaştırdı. Buna göre bir sonraki seçimlerde meclis üyeleri, siyasi partilerin aldıkları oy oranına göre belirlenecek.
Moldova Merkez Seçim Komisyonu, eylül ayında Gagauz Özerk Yeri'nde başkanlık ve Halk Meclisi seçimlerinin 15 Kasım'da yapılmasına karar verdi. Komisyon ayrıca seçimlerin organizasyonu ve koordinasyonundan sorumlu Merkez Seçim Konseyinin bölgede oluşturulmasını kararlaştırdı. Böylece seçim süreci Moldova'nın seçim mevzuatı çerçevesinde komisyon denetiminde yürütülüyor.
GAGAUZ ÖZERK YERİ'NİN KURULUŞU
Moldova'nın güneyinde, Bucak olarak adlandırılan bölgede yaşayan Gagauz Türkleri, Sovyetler Birliği'nin dağılma sürecinde 19 Ağustos 1990'da Gagauz Cumhuriyeti'ni ilan etti. Hiçbir ülke tarafından tanınmayan cumhuriyet, 1994 yılına kadar varlığını sürdürdü.
Türkiye'nin arabuluculuk rolünün de bulunduğu Kişinev-Komrat görüşmeleri sonucunda sağlanan uzlaşıyla 23 Aralık 1994'te Moldova sınırları içerisinde özel hukuki statüye sahip Gagauz Özerk Yeri kuruldu.
Toprak bütünlüğü bulunmayan özerk bölge; başkent Komrat, Çadır Lunga ve Valkaneş olmak üzere 3 şehir ile 20'den fazla köyden oluşuyor.