Türk dünyası Nevruz'u kutluyor: İki bayram bir arada
Binlerce yıllık köklü bir geçmişe sahip olan ve Adriyatik'ten Çin Seddi'ne kadar uzanan geniş bir coğrafyada "yeni gün" olarak kutlanan nevruz, bu sene 21 Mart'ta gönüllerdeki bahar coşkusuyla dini vecibelerin yerine getirildiği Ramazan Bayramı iklimini birleştirdi. 20-22 Mart tarihlerine denk gelen Ramazan Bayramı ile iç içe geçen Nevruz Bayramı, Türk dünyasında çifte bayram sevincine vesile oldu.
Türk kültür havzasında "Sultan Nevruz", "Mart dokuzu", "Yıl sırtı" ve "Gün dönümü" gibi farklı isimlerle de anılan nevruz, tıpkı Ramazan Bayramı gibi toplumsal dayanışma, barış ve kardeşlik duygularını pekiştiriyor. Her iki bayramda da ortak bir gelenek olarak öne çıkan akraba ve komşu ziyaretleri, küslerin barıştırılması, çocukların sevindirilmesi ve ihtiyaç sahiplerine yardım eli uzatılması, Türk-İslâm kültürünün birleştirici gücünü gözler önüne seriyor.
Bütün bayramlarda olduğu gibi Nevruz Bayramı’nda da temizliğin ayrı bir yeri ve önemi var. Nevruz kutlamaları kapsamında evlerde ve sokaklarda genel temizlik yapılırken, hazırlanan zengin sofralar bereketin paylaşılmasına aracılık ediyor. "Nevruz köje", "sumalyak" ve "semeni" gibi geleneksel lezzetlerin baş köşede olduğu bu sofralar, Ramazan Bayramı'ndaki ikram kültürüyle benzerlik gösteriyor. Ateş üzerinden atlanması, Ergenekon hatırasına demir dövülmesi ve geleneksel spor müsabakalarıyla kutlanan nevruz, millî kimliği ve ortak kültürel bağı temsil ediyor.
Nevruz, 2009 yılında Azerbaycan, Hindistan, İran, Kırgızistan, Pakistan, Özbekistan ve Türkiye’nin ortak başvurusuyla İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesi'ne kaydedildi. 2016 Kasım ayında Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’da gerçekleştirilen UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Hükümetler Arası Komite Toplantısı’nda alınan kararla “Nevruz” 12 ülkeli çokuluslu dosya olarak Temsili Liste’ye kaydettirildi. Bu kararla, söz konusu listeye 2009 yılında gerçekleştirilen kayıt yenilendi.
Ayrıca, 20-21 Mayıs 2025 tarihinde Macaristan'ın ev sahipliğinde düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı Gayriresmî Zirvesi’nde Devlet Başkanları tarafından kabul edilen Budapeşte Bildirisi ile Nevruz'un TDT bünyesinde anılması ve kutlanması kararı alındı.
Öte yandan Nevruz, Türk dünyasındaki yaygın inanışa uygun olarak Göktürklerin Ergenekon'dan ayrılıp bağımsızlıklarını elde ettikleri gün olarak kabul edilir. Ergenekon Destanı'nda, 400 yıl boyunca etrafı yüksek dağlarla çevrili bir vadide yaşamak zorunda kalan Türklerin bahar gelince vadiyi terk ettikleri anlatılır. Bu açıdan Türklerin ana vatanlarına döndükleri ve bağımsızlıklarını kazandıkları gün olan Nevruz, aynı zamanda bağımsızlığı da simgeler.
