Rus işgalcilerin, Han Sarayı’ndaki yasa dışı kazıları devam ediyor: Yaklaşık 500 tarihî eser bulundu
Rus işgali altındaki Kırım’ın Bahçesaray kentinde bulunan Han Sarayı’nda gerçekleştirilen yasa dışı arkeolojik kazılarda yaklaşık 500 tarihî eser ortaya çıkarıldığı bildirildi.
İşgal yönetimine bağlı müze çalışanları, bu yılki kazılarda elde edilen koleksiyonun son yıllarda Han Sarayı’nda bulunanlar arasında “en zengin ve çeşitli” koleksiyon olduğunu ileri sürdü.
İşgal medyası ForPost’un haberine göre, yaklaşık 500 parçadan oluşan tarihî eser grubu, sonbaharda müze koleksiyonuna kabul ediliyor.
İşgal yönetimine bağlı Bahçesaray Tarih, Kültür ve Arkeoloji Müze-Rezervi (BİKAMZ) koleksiyon bölümünün sözde yöneticisi Safiye Abduramanova, buluntular arasında özellikle sikke koleksiyonu, Osmanlı çubukları, bakır kadın takıları ve Kütahya’da üretilen çinili seramik parçalarının dikkat çektiğini söyledi.
Ayrıca, işgal yönetiminin yürüttüğü kazılarda bulunan eserler arasında Osmanlı dönemine ait olduğu belirtilen kil çubuklar ve bakır kadın yüzüğü de yer aldı.
İşgal yönetimine bağlı sözde Kırım Tatarları Tarih ve Kültürü Müzesi bölüm yöneticisi Meryem Seytumerova, buluntuların tamamının Han Sarayı arazisinde bulunması nedeniyle önem taşıdığını belirtti. Seytumerova, eserlerin her zaman bütünüyle korunmuş durumda olmadığını ancak sarayda yaşamış insanlarla bağlantılı olmaları nedeniyle tarihî açıdan değer taşıdığını savundu.
2 BİN 463 METREKARE ALANDA KAZI YAPILDI
İşgal yönetiminin verilerine göre, Han Sarayı’ndaki kazılar kapsamında son birkaç yıl içinde toplam 2 bin 463,27 metrekarelik alan incelendi. Kazılar, Rusya’nın Kırım’ı işgal etmesinin ardından 2017’de başlattığı sözde “restorasyon” çalışmaları kapsamında gerçekleştiriliyor. İşgal yönetimi, 2025 sonunda Han Sarayı’ndaki yasa dışı çalışmaları iki yıl daha sürdürme kararı aldı.
KIRIM TATAR KAYNAK MERKEZİ RESTORASYON ÇALIŞMALARINI ELEŞTİRDİ
Kırım Tatar Kaynak Merkezi, daha önce Han Sarayı’ndaki sözde restorasyon çalışmalarının tarihî yapıya zarar verdiği uyarısında bulunmuştu. Merkez, çalışmaların restorasyon kuralları ve teknolojilerine aykırı şekilde yürütüldüğünü, bunun da yapıların deformasyonuna yol açtığını bildirdi. Merkeze göre, kompleksin bazı bölümlerindeki yapılar geçici desteklerle ayakta tutuluyor.
Kaynak Merkezi ayrıca Han Sarayı arazisinde gerçekleştirilen yasa dışı arkeolojik kazılarda çok sayıda eserin bulunduğunu ve bu eserlerin uygun olmayan koşullarda muhafaza edildiğini belirtti. Merkez, buluntuların önemli bir bölümünün işgal altındaki Kırım’dan çıkarılarak yurt dışındaki sergilerde kullanıldığını ifade etti.
DAHA ÖNCE BÜYÜK BİR HAMAMIN KALINTILARI BULUNMUŞTU
Bunun yanı sıra, Han Sarayı’nda daha önce gerçekleştirilen yasa dışı kazılarda, 17. veya 18. yüzyıla tarihlenmiş olabileceği değerlendirilen büyük bir hamamın kalıntılarının bulunduğu açıklanmıştı.
İşgal yönetimine bağlı arkeologlar, Pers Bahçesi olarak bilinen alanda yürütülen kazılarda dekoratif sıva, mermer döşeme ve su şebekesine ait seramik boru parçalarının yanı sıra çeşitli yapı kalıntıları ortaya çıkardıklarını bildirmişti. Kazılarda ayrıca sikkeler, seramik kap parçaları ve üzerinde geleneksel kıyafetli bir kadın figürü bulunan Çin porseleni parçasının bulunduğu açıklanmıştı.
İşgal yönetiminin sözde Kültürel Mirası Koruma Devlet Departmanı Başkan Yardımcısı Aleksandr Javoronkov ise mart ayında yaptığı açıklamada, Han Sarayı’nın ana yapısındaki sözde restorasyon çalışmalarının 2027’de tamamlanmasının planlandığını söylemişti.
KIRIM TATAR SARAY MİMARİSİNİN EŞSİZ ÖRNEĞİ
16 yüzyılda inşa edilen Han Sarayı, günümüze ulaşan Kırım Tatar saray mimarisinin dünyadaki tek örneği olarak kabul ediliyor. Bahçesaray’daki tarihî kompleks, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dâhil edilmesi için aday gösterilen kültürel miras alanları arasında yer alıyor.
