Berlin’de Kırım rüzgarı: "Haytarma" filmi ve Ahtem Seitablayev ile hafıza yolculuğu
Ukrayna sinemasını dünyaya tanıtmayı amaçlayan Ukrajina Cinema projesi, 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı kurbanlarını anmak amacıyla Berlin’de özel bir gösterim düzenliyor. Sovyet rejimi tarafından gerçekleştirilen Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımını konu alan "Haytarma" filmi, dev ekranda izleyiciyle buluşurken, Kırım Tatar yönetmen ve oyuncusu Ahtem Seitablayev de izleyicilerin sorularını yanıtlayacak.
Ukrayna sinemasını dünyaya tanıtmak amacıyla, Berlin Eyalet Meclisi Üyesi Lilia Usik desteğiyle, Ukraynalı yönetmen Antonina Gotfrid, aktivist Katerına Hazron ve yapımcı Olga Marat tarafından hayata geçirilen "Ukrajina Cinema" projesi, 16 Mayıs’ta Berlin’de tarihi bir buluşmaya imza atıyor. Sovyet totaliter rejimi tarafından gerçekleştirilen 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı şehitlerine adanan etkinlik, kültürel bir gösterimin ötesinde, Rus propaganda mekanizmasına karşı güçlü bir siyasi duruş sergilemeyi hedefliyor.
CANLI PERFORMANS VE GÖRSEL MANİFEST: AYDER HATİP
Berlin’deki Cinemotion sinema salonunda 16 Mayıs'ta düzenlenecek etkinlik programı, saat 13.30’da sanatçı Ayder Hatip’in canlı sanat performansı ile başlayacak. Hatip, izleyicilerin gözü önünde Kırım Tatar halkının trajedisini ve geçmişin acısını görsel bir manifestoya dönüştüren bir tabloyu canlı olarak resmedecek.
FİLM GÖSTERİMİ VE YÖNETMENLE SÖYLEYİŞ
Saat 14.30’da başlayacak olan "Haytarma", Kırım Tatar Sürgünü'nü konu alan ilk uzun metrajlı film olma özelliğini taşıyor. Film, efsanevi savaş pilotu, iki kez Sovyetler Birliği Kahramanı ünvanına layık görülen Amet-Han Sultan’ın gözünden halkının sürgün edilişini ve yaşadığı derin dramı anlatıyor. Kırım topraklarında çekilen film, görsel zenginliği ve tarihsel gerçekçiliğiyle dikkat çekiyor.
Filmin ardından yönetmen ve oyuncu Ahtem Seitablaiev, Berlinli sinemaseverlerle bir araya gelerek filmin yaratım sürecini ve Kırım’ın mevcut durumunu tartışacak.
SADECE ANMA DEĞİL RUS PROPAGANDASINA KARŞI BİR DURUŞ
Ukraynalı yönetmen Antonina Gotfrid'in QHA'ya yaptığı açıklamaya göre, bu özel gösterim, sadece sanatsal bir buluşma değil, aynı zamanda Rusya’nın dezenformasyonuna karşı duran stratejik bir eylem niteliği taşıyor. İkinci Dünya Savaşı sırasında yaşanan trajik sürgünü konu alan film, Avrupa kamuoyuna "Sovyet mirasının karanlık yüzünü" hatırlatmayı amaçlıyor.
Avrupa'da Mayıs ayı boyunca devam eden Sovyet anlatılarına karşı bir alternatif sunan etkinlik, "Milyonlarca insanın zorla sürgün edildiği bir mirası savunmak ne anlama gelir?" sorusunu sokağa taşıyor. Etkinlik kapsamında Kırım’ın günümüzdeki durumu, Rusya’nın sömürgeci politikalarının bir sonucu olarak ele alınıyor. Kırım Tatarlarının sistematik olarak Ruslaştırılmasına karşı sömürgecilikten arınma hareketinin önemi vurgulanırken, "Her şey Kırım ile başladı, Kırım ile bitmeli" vizyonuyla yarımadanın Ukrayna’nın ayrılmaz bir parçası olduğu gerçeği hatırlatılıyor.
SİYASİ TUTSAKLARIN DRAMI GÜNDEME TAŞINIYOR
Etkinliğin en hayati başlıklarından biri de Rus zindanlarında ve işgal altındaki Kırım'da insanlık dışı koşullarda tutulan sivil siyasi tutsaklar. Savaş esirlerinin aksine, değişim listelerine girme şansı daha düşük olan ve adeta bir "gri bölge"de unutulan bu sivil tutsakların sesini duyurmak, ailelerine kavuşabilmeleri için uluslararası baskıyı artırmayı hedefliyor.
YÖNETMEN ANTONİNA GOTFRİD: “BU BENİM İÇİN ÖZEL BİR PROJE”
Filmin gösterimini organize edenlerden Ukraynalı yönetmen Antonina Gotfrid, projenin kendisi için taşıdığı derin anlamı şu sözlerle aktardı:
Aslen Akmescit (Simferopol) doğumlu biri olarak bu proje benim için çok kişisel. Haytarma filminin sinema ekranında görmek, en azından beyaz perdede de olsa memleketimin manzaralarına kavuşma hayalimin gerçekleşmesi demek. Kırım'da büyüdüğüm için pek çok Kırım Tatarı arkadaşım oldu ve ailelerinin sürgünden dönüş hikayelerini bizzat onlardan dinledim. Bu hikayeler her zaman trajikti. Ayrıca bu gösterim, Ukrayna ile Kırım'ın birliğine dair önemli bir dayanışma mesajı olmasının yanı sıra, Kırım Tatar Sürgünü'nün hafızalarda tutulması sorununa dikkat çekmek için de bir vesiledir.
