İran'da korkunç bilanço: 1989'dan bu yana en yüksek idam sayısı
Uluslararası hak savunucuları "Iran Human Rights" (IHR) ve "Together Against the Death Penalty" (ECPM), İran'daki infaz sistemine dair kan donduran yıllık raporu yayımladı. Verilere göre İran yönetimi, 2025 yılında en az bin 639 kişiyi idam ederek 1989’dan bu yana en yüksek infaz rakamına ulaştı. Bu rakam, 975 kişinin idam edildiği 2024 yılına oranla yüzde 68’lik korkunç bir artışa işaret ediyor.
KADIN İNFAZLARINDA REKOR ARTIŞ
Rapordaki en çarpıcı verilerden biri de kadınlara yönelik uygulamalar oldu. 2025 yılında en az 48 kadın idam edildi; bu, son 20 yılın en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti. İdam edilen kadınlardan 21’inin, genellikle şiddet gördükleri eşlerini veya nişanlılarını öldürmek suçundan asılması, infazların arka planındaki toplumsal trajediye dikkat çekiyor.
GÜNDE ORTALAMA 5 İDAM
IHR Direktörü Mahmud Amiri-Moghaddam, rejim stratejisini şu sözlerle özetledi:
Vatanseverlerin direnişini kırmak ve yeni protestoları engellemek amacıyla 2025 yılında günde ortalama 4-5 idam gerçekleştirildi.
Hak savunucuları, infazların neredeyse yarısının uyuşturucu suçlarıyla ilgili olduğunu, ancak asıl amacın toplumsal baskı yaratmak olduğunu vurguluyor.
SAVAŞIN GÖLGESİNDE İDAM SİYASETİ
İran, 28 Şubat’ta başlayan bölgesel savaş sürecinde dahi iç infazlarına ara vermedi. Ocak ayındaki protestolarla bağlantılı 7 kişi bu süreçte asıldı. Bunlar arasında muhalif grup üyeleri ve İsrail adına casuslukla suçlanan bir İran-İsveç vatandaşı da bulunuyor.
DÜNYA İKİNCİSİ: ÇİN'DEN SONRA EN ÇOK İNFAZ İRAN'DA
İran, kişi başına düşen idam sayısında dünyada ilk sırada yer alırken; toplam sayı bakımından sadece veri gizliliği nedeniyle net rakamların bilinmediği Çin’in ardından ikinci sırada geliyor. Uzmanlar, yüzlerce protestocunun hala idam tehdidi altında olduğu konusunda uluslararası kamuoyunu uyarıyor.
