Azerbaycan-İtalya hattında stratejik derinleşme: Bakü’de kritik zirve
Bakü'de gerçekleştirilen Azerbaycan-İtalya Hükûmetlerarası Ekonomik İş Birliği Komisyonu’nun 6. toplantısı, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın enerji boyutunu aşarak sanayi, teknoloji ve kültür alanlarında ne denli derinleştiğini bir kez daha ortaya koydu. Enerji Bakanı Perviz Şahbazov ve İtalya Dışişleri Bakan Yardımcısı Edmondo Cirielli’nin başkanlık ettiği görüşmelerde, 2026-2027 yıllarını kapsayan kapsamlı bir yol haritası üzerinde uzlaşıldı.
Bakü’de düzenlenen hükûmetlerarası komisyonun 6. toplantısı öncesinde Bakan Şahbazov ve Bakan Yardımcısı Cirielli, baş başa bir görüşme gerçekleştirerek enerji güvenliğinden sanayi üretimine kadar geniş bir yelpazede stratejik ortaklığın gidişatını ele aldı. Toplantıda, iki ülke arasındaki münasebetlerin 2020 yılında imzalanan "Çok Boyutlu Stratejik Ortaklığın Güçlendirilmesine Dair Ortak Bildiri" ile niteliksel olarak yeni bir seviyeye ulaştığı vurgulandı.
İTALYA: AZERBAYCAN’IN EN BÜYÜK TİCARET ORTAĞI
Enerji Bakanı Pərviz Şahbazov, toplantıda yaptığı konuşmada İtalya’nın Azerbaycan için taşıdığı ekonomik önemi rakamlarla ifade etti. Azerbaycan’ın dış ticaret hacminin yüzde 25’i, ihracatının ise yüzde 46,7’si gibi devasa bir payın İtalya’ya ait olduğunu belirten Bakan, şu verileri paylaştı:
Yatırımlar: İtalya’dan Azerbaycan’a 805 milyon dolar, Azerbaycan’dan İtalya’ya ise 342 milyon dolar yatırım yapıldı.
Petrol ve Gaz Sevkiyatı: Geçen yıl İtalya’ya SOCAR aracılığıyla 10,34 milyon ton petrol ve toplamda 9,5 milyar metreküp gaz sevkiyatı gerçekleştirildi.
TAP Hattı: Trans-Adriyatik Boru Hattı (TAP) üzerinden bugüne kadar Avrupa’ya 54,3 milyar, doğrudan İtalya’ya ise 45,4 milyar metreküp gaz ulaştırıldı.
YEŞİL ENERJİ VE GELECEĞİN PROJELERİ
Toplantıda sadece mevcut fosil yakıt ticareti değil, geleceğin enerji vizyonu da masadaydı. İtalyan "CESI SpA" şirketinin "Hazar-Karadeniz-Avrupa" ve "Orta Asya-Azerbaycan" yeşil enerji koridorlarının fizibilite çalışmalarında danışman ortak olduğu belirtildi. 2032 yılından itibaren kademeli olarak devreye alınacak bu koridorlar, Azerbaycan'ın rüzgâr ve güneş enerjisinden elde edeceği elektriği İtalyan pazarına taşıyacak.
SAVUNMA, ULAŞIM VE KÜLTÜREL İŞ BİRLİĞİ
Görüşmelerde ekonomik verilerin yanı sıra çok yönlü iş birliğine dair şu başlıklar öne çıktı:
Savunma: "C-27J Spartan" tipi askerî nakliye uçaklarının tedariki, savunma sanayisindeki güvenin göstergesi olarak değerlendirildi.
Havacılık: AZAL’ın geçen yıl Milano’ya 334 uçuş gerçekleştirdiği, İtalya'dan gelen ziyaretçilerin yüzde 89,5'inin turizm amaçlı olduğu kaydedildi.
Kültür: Azerbaycan Birinci Cumhurbaşkanı Yardımcısı Mehriban Aliyeva ve Haydar Aliyev Vakfının İtalya’da yürüttüğü restorasyon ve kültür projelerinin halklar arasındaki bağı güçlendirdiği ifade edildi.
2026-2027 EYLEM PLANI KABUL EDİLDİ
Toplantının sonunda, 6. Hükûmetlerarası Komisyon tutanağı imzalandı. Bu kapsamda 2026-2027 yıllarını kapsayan, 18 farklı alanda 65 spesifik eylemin hayata geçirilmesini öngören bir "Faliyet Planı" kabul edildi. Bu planın, iki ülke arasındaki yatırımların teşviki ve korunmasına dair yeni bir anlaşmanın da önünü açması bekleniyor.
