Kara Yanvar şehitleri unutulmadı!
Türkiye ve Türk dünyasındaki kurum ve kuruluşlar, Sovyetler Birliği'nin 20 Ocak'taki katliamını unutmadı.
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı resmî sosyal medya hesabı üzerinden "Tek Millet İki Devlet" hashtagi ile paylaşım yaptı. Paylaşım yazısında, "20 Ocak 1990’da Can Azerbaycan’ın istiklâli uğrunda şehit düşen Azerbaycanlı kardeşlerimizi saygı ve rahmetle anıyoruz." ifadelerine yer verildi.
20 Ocak 1990’da Can #Azerbaycan’ın istiklali uğrunda şehit düşen Azerbaycanlı kardeşlerimizi saygı ve rahmetle anıyoruz.#TekMilletİkiDevlet pic.twitter.com/4wD8ogJaW0
— T.C. Dışişleri Bakanlığı (@TC_Disisleri) January 20, 2026
Türk Devletleri Parlamanter Asamblesi (TÜRKPA) Genel Sekreteri Ramil Hasan'ın mesajında ise şu ifadeler yer aldı:
"20 Ocak faciasının 36. yıl dönümünde, Azerbaycan tarihinin en acı sayfalarından birinde hayatını kaybeden masum kurbanların aziz hatırasını derin saygıyla anıyoruz.
On yıllar boyunca Azerbaycan büyük acılarla, ağır kayıplarla ve sayısız sınavla karşı karşıya kalmıştır. Ancak tüm bu facialara rağmen Azerbaycan halkı onurunu, direncini ve sarsılmaz ruhunu hiçbir zaman kaybetmemiştir.
20 Ocak 1990 olayları, hem bir facianın hem de kahramanlığın sembolü olarak; özgürlük, egemenlik ve millî kimlik uğruna ödenen ağır bedelin hatırası şeklinde tarihe kazınmıştır.
Muzaffer Başkomutan, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in liderliğinde Vatan Savaşı’nda kazanılan tarihi Zafer, bu tarihte önemli bir dönüm noktası olmuş ve Türk dünyasının ortak hafızasının ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir. Azerbaycan halkının birliğini, siyasi iradesini ve devletçiliğe olan sarsılmaz bağlılığını somutlaştıran bu Zafer ile 20 Ocak şehitlerinin huzursuz ruhları nihayet huzura kavuşmuştur.
Şehitlerimizin aziz hatırası daima yaşasın, ruhları şad olsun!"
20 Yanvar faciəsinin ildönümü ilə bağlı Baş katibin mesajı
20 Yanvar faciəsinin 36-cı ildönümündə Azərbaycan tarixinin ən ağrılı səhifələrindən birində həyatını itirmiş günahsız qurbanların əziz xatirəsini dərin ehtiramla yad edirik.
Onilliklər boyu Azərbaycan böyük iztirablar,… pic.twitter.com/71tk9vDZww
— TURKPA (@TURK_PA) January 19, 2026
Azerbaycan'ın Ankara Büyükelçiliği de yaptığı paylaşım ile 20 Ocak'ı yeniden anımsattı. Büyükelçilik tarafından yapılan resmî açıklamada, "Azerbaycan halkının bağımsızlık mücadelesinin kahramanlık sayfalarından biri olan 20 Ocak Faciası’nın 36. yıl dönümünde, ülkemizin egemenliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğü uğruna canlarını feda eden aziz şehitlerimizi saygı, rahmet ve gururla anıyoruz." ifadeleri sarf edildi.
Azerbaycan halkının bağımsızlık mücadelesinin kahramanlık sayfalarından biri olan 20 Ocak Faciası’nın 36. yıl dönümünde, ülkemizin egemenliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğü uğruna canlarını feda eden aziz şehitlerimizi saygı, rahmet ve gururla anıyoruz.#20Ocak pic.twitter.com/yL0LCor0Bh
— Azerbaycan Büyükelçiliği Türkiye (@AzEmbassyTurkey) January 19, 2026
Öte yandan Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı 20 Ocak Faciası'nı resmî sosyal medya hesabından yaptığı şu paylaşımla andı:
"Azerbaycan Türklerinin, bağımsızlık ateşini kanlarıyla alevlendirdikleri 20 YANVAR / 20 Ocak 1990'nı unutmuyor; damarlarındaki asil kanla çağdaş Azerbaycan'ın temellerini atan şehitlerimizi saygı, sevgi ve özlemle anıyoruz; ruhları şad, durakları uçmağ olsun..."
Azerbaycan Türklerinin, bağımsızlık ateşini kanlarıyla alevlendirdikleri 20 YANVAR / 20 Ocak 1990'nı unutmuyor; damarlarındaki asil kanla çağdaş Azerbaycan'ın temellerini atan şehitlerimizi saygı, sevgi ve özlemle anıyoruz; ruhları şad, durakları uçmağ olsun...#20Yanvar #20ocak pic.twitter.com/YOBaYlnMqC
— Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı TDAV (@tdavresmi) January 19, 2026
KARA YANVAR NEDİR?
Keder ve gurur günü olarak anılan ve tarihe "Kara Yanvar" (Kara Ocak) olarak geçen 20 Ocak Katliamı'nın 36'nci yılı geride kaldı. Azerbaycan’ın bağımsızlığının önemli dönüm noktalarından biri olan Kara Yanvar; Azerbaycan ordusunun İkinci Dağlık Karabağ Savaşı'nda elde ettiği zafer ve başarıyla icra ettiği "Anti Terör Operasyonu" neticesinde Karabağ'ın Ermenistan işgalinden kurtarılmasının ardından daha fazla anlam kazandı. 20 Ocak kurbanları, katliamın her yıl dönümünde tüm Türk dünyasında minnetle anılıyor.
Ermeniler, 1980'li yılların sonlarında Karabağ'ın Azerbaycan'dan koparılması için faaliyetlerini artırdı ve Aralık 1989'da Ermenistan Sovyet Cumhuriyeti Yüksek Konseyi, Karabağ'ın Ermenistan'la birleştirilmesi yönünde karar aldı.
Azerbaycanlılar, bu kararı tepkiyle karşıladı ve Bakü'de yüz binlerce kişinin katıldığı mitingler düzenlendi. Halk, Ermenilerin artan toprak taleplerine ve Sovyet yönetimine tepkilerini göstermek için Bakü'nün Azadlık Meydanı'na akın etti.
Aralıksız olarak devam eden mitingler Sovyet yönetimini tedirgin etti ve Bakü'ye asker gönderilmesi yönünde karar alındı. Halk ise kentin giriş yollarını ve Bakü'deki askeri birliklerin önünü kapattı.
İlk önce 19 Ocak 1990'da Sovyet istihbaratı tarafından Azerbaycan televizyonunun enerji hatları patlatıldı. Akşam saatlerinde ise 26 bin kişilik Sovyet ordusu zırhlı araçlarla 5 yönden Bakü'ye girdi.
Sovyet ordusu, onları engellemeye çalışan silahsız sivillere mermi yağdırarak kente ulaştı. Tanklar ve ağır zırhlı araçlar insanların üstüne sürüldü, ambulanslara ve yolcu otobüslerine ateş açıldı. O gece Bakü'de 130 sivil hayatını kaybetti.
Sovyet ordusu, katliamını Neftçala ve Lenkeran gibi diğer illerde de sürdürdü ve toplamda 150 Azerbaycanlı sivil, 20 Ocak Katliamı'nın kurbanı oldu. Olaylarda 744 kişi yaralandı, yaklaşık 400 kişi Sovyet ordusunca gözaltına alındı.
Bakü'de Sovyet yönetiminin olağanüstü hâl ilan etmesine ve kentin tamamen Sovyet ordusu tarafından kontrol altına alınmasına rağmen halk şehitlerin defni için sokaklara çıktı.
Şehitlerin, 1918 senesinde Bakü'nün kurtuluşu adına girişilen harekatta şehit düşen askerlerinin toprağa verildiği, daha sonra Bolşevikler tarafından eğlence parkı haline getirilen Dağüstü Park'ta defnedilmesine karar verildi. Cenazeler Azadlık Meydanı'nda toplandı ve buradan insanların omzunda daha sonra Şehitler Hıyabanı ismi verilen alana getirilerek yan yana defnedildi. Cenazelere yaklaşık 1 milyon kişi eşlik etti.
Kanlı Ocak Katliamı, Azerbaycanlıların eski Sovyet yönetimine güvenini tamamen sarstı ve ülkenin bağımsızlığına giden süreç başladı.
Azerbaycanlılar 36 yıldır her 20 Ocak'ta, o günün kurbanlarının simgesi haline gelen karanfillerle şehitliğe akın ediyor, bağımsızlık ateşini yakanlara minnettarlığını gösteriyor.
