Dr. Sabir Askeroğlu: Türkiye ve Kazakistan Türk dünyasında birbirini tamamlıyor
Cihan Özkan
QHA/Ankara
Uzun yıllardır Rus dış politikası, güvenlik stratejileri, Türk dünyası ve Avrasya jeopolitiği üzerine yoğunlaşan ve Ukrayna-Rusya Savaşı üzerine kitap çalışması yürüten analist Dr. Sabir Askeroğlu, Kazakistan’ın dış politika hamlelerini, Türkiye ile ilişkilerini Kırım Haber Ajansına (QHA) değerlendirdi.
Düşünce kuruluşlarında uzman ve stratejist olarak görevler alan Askeroğlu, Kazakistan’ın dış ve güvenlik politikasını, jeopolitik gerçeklikler ile küresel güç mücadelesinin ortaya çıkardığı dönemsel konjonktür üzerine inşa ettiğini belirterek, ülkenin soğuk savaş sonrası küresel ekonomiye entegre olmaya çalıştığını, Rusya’nın yanında ABD ve Çin ile de güvenlik alanında iş birliğini geliştirdiğini kaydetti.
“KAZAKİSTAN, DENGE SİYASETİNİ KORUDU”
Kazakistan’ın, Türkiye ile askerî teknik ve kültürel alanlardaki ilişkilerine de ayrıca önem verdiğine işaret eden Askeroğlu, “2000'li yıllardan itibaren Rusya ile hem ikili anlaşmalar hem de Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) üzerinden müttefikliğini sürdürürken; Çin ile Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ), ABD ile C5+1 Platformu ve Türkiye ile Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üzerinden ortaklıklarını geliştirmeye devam etti.” dedi.
Askeroğlu, Kazakistan’ın kendisini dış yatırımlara açarak ekonomik açıdan cazibe merkezi hâline gelmeye çalıştığını, taraf olduğu uluslararası güvenlik mekanizmalarını herhangi bir aktörün aleyhine kullanmaktan kaçındığını kaydetti.
Kazakistan'ın çok yönlü dış politika anlayışı ile büyük güçler arasında denge kurabildiğini vurgulayan Askeroğlu, “Kazakistan, bu dengeyi bugüne kadar büyük ölçüde korumayı başarmıştır.” ifadelerini kullandı.
“TÜRKİYE VE KAZAKİSTAN BİRBİRİNİ TAMAMLIYOR”
Türk toplulukları ve Türk devletlerinin her birinin Türk dünyasının önemli ve vazgeçilmez bileşenleri olduğunu anımsatan Askeroğlu, Türk devletlerinin kendi aralarındaki ve Ankara ile geliştirdikleri ilişkilerin Türk dünyasının kültürel entegrasyonuna hizmet ettiğini belirtti.
Ankara ile Astana arasındaki ilişkilerin bu çerçevede özel bir öneminin olduğunu aktaran Askeroğlu, şu değerlendirmeyi yaptı:
Ankara ile Astana arasındaki ilişkiler de bu çerçevede özel bir önem taşımaktadır. Coğrafi konumu ve tarihsel-siyasi geçmişi nedeniyle Türkiye ile Kazakistan, Türk dünyasında birbirini tamamlayan iki önemli aktördür. Benzer durum diğer Türk devletleri için de geçerlidir. Bu nedenle siyasi kültürler arasındaki farklılıklar ve ortak yönler dikkate alınarak stratejik iş birliğinin güçlendirilmesi, daha sağlıklı ve sürdürülebilir sonuçlar doğuracaktır.
“RUSYA, TÜRKİSTAN’I ‘ETKİ ALANI’ GÖRÜYOR”
Askeroğlu, Kazakistan’ın jeopolitik konumu nedeniyle büyük güçlerin güvenlik politikalarını dikkate almak zorunda olduğunu ifade ederek, “Türkiye'nin bölgedeki etkisini ve bağlarını güçlendirmesi yalnızca Rusya tarafından değil, Çin tarafından da yakından takip edilmektedir. Rusya, Türkistan coğrafyasını kendi ‘etki alanı’ olarak görmekte; Kazakistan'ı ise diğer Türk devletlerinden farklı bir konumda değerlendirerek güney sınırlarının güvenliği açısından hayati önemde kabul etmektedir.” şeklinde konuştu.
“RUSYA, TÜRK DEVLETLERİNİN İLİŞKİLERİNDEN RAHATSIZ”
Askeroğlu, Rusya’nın resmî millî güvenlik doktrinlerinden yola çıkarak yaptığı değerlendirmede, Rusya’nın yalnızca Kazakistan'ın değil, genel olarak Türkistan coğrafyasındaki devletlerin Türkiye, ABD veya Avrupa Birliği (AB) ile ekonomik ve stratejik ilişkilerinin kendi ilişkilerinin önüne geçmesinden rahatsızlık duyduğunu kaydetti.
“RUSYA, ESKİ KAPASİTESİNE SAHİP DEĞİL”
Kazakistan Meclisinin, 17 Haziran 2026'da onayladığı ve kriz durumlarında KGAÖ birliklerinin ülkeye giriş, geçici konuşlanma ve transit geçiş prosedürlerini hızlandıran ve kolaylaştıran kararına değinen Askeroğlu, “KGAÖ'nün son yıllarda zayıflama sürecine girdiği ve Rusya'nın da Ukrayna Savaşı nedeniyle komşu ülkeler üzerinde geçmişte sahip olduğu ölçüde nüfuz kurabilecek kapasiteye sahip olmadığı dikkate alındığında, alınan bu kararın Kazakistan'ın egemen devlet imajını zayıflatacağını düşünmüyorum.” değerlendirmesinde bulundu.
