Kırgızistan’da arazi tartışması büyürken Cumhurbaşkanı Caparov konuştu
Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, ülkede yabancı yatırımcılara uzun süreli arazi kiralanmasına ilişkin kamuoyunda oluşan endişelere yanıt verdi.
“Kabar” haber ajansına verdiği röportajda Caparov, yabancı yatırımcılara arazi satılmasının söz konusu olmadığını belirterek devlet arazilerinin devletin mülkiyetinde kalmaya devam edeceğini söyledi.
Caparov, yatırım projelerinin sıkı şekilde denetleneceğini, yatırımcıların belirlenen yükümlülükleri yerine getirmemesi hâlinde sözleşmelerin feshedilerek arazinin devlet tarafından geri alınabileceğini ifade etti.
“YABANCI YATIRIMCILAR ARAZİ ÜZERİNDE MÜLKİYET HAKKI ELDE EDEMEZ”
Kırgızistan'da yabancı yatırımcılara uzun süreli arazi kiralanmasının yeni bir uygulama olmadığını belirten Sadır Caparov, bu mekanizmanın ülkede uzun yıllardır kullanıldığını söyledi.
Caparov, Bişkek'teki Vefa Center ve Beta Stores gibi yatırım projelerinin de uzun vadeli kira mekanizmasıyla hayata geçirildiğini belirtti.
Kırgızistan yasalarına göre yabancı vatandaşların ve yabancı şirketlerin arazi üzerinde mülkiyet hakkı elde edemeyeceğini vurgulayan Caparov, yabancı yatırımcıların yalnızca belirli bir süre için kira karşılığında kullanım hakkına sahip olabileceğini ifade etti.
“Toprak devletin mülkiyeti olarak kalır.” diyen Caparov, kamuoyunda “yeni bir yasayla arazilerin yabancılara verildiği” yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını söyledi.
YATIRIMCI YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ YERİNE GETİRMEZSE ARAZİ GERİ ALINABİLECEK
Cumhurbaşkanı Caparov, yatırımcıların araziyi yıllarca herhangi bir proje gerçekleştirmeden ellerinde tutmalarına izin verilmeyeceğini belirtti.
Yatırım sözleşmelerinde yatırım miktarı, inşaatın başlama ve tamamlanma tarihi, oluşturulacak istihdam ve devlete ödenecek vergiler gibi yükümlülüklerin açık şekilde yer alacağını kaydeden Caparov, projelerin devlet ve yerel yönetimler tarafından denetleneceğini söyledi.
Caparov, yatırımcının araziyi hangi amaçla kiraladıysa o projeyi gerçekleştirmek zorunda olacağını belirterek, sözleşmede yer alan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde devletin sözleşmeyi feshederek araziyi geri alma hakkına sahip olacağını ifade etti.
Bu kapsamda 2024 yılında imzalanan ve ülkede bir sağlık şehri kurulmasını öngören 2 milyar dolarlık yatırım anlaşmasının, sözleşme şartlarının yerine getirilmemesi nedeniyle Bakanlar Kurulu tarafından iptal edildiğini belirtti.
“DEVLET ARAZİSİ BANKAYA TEMİNAT OLARAK GÖSTERİLEMEZ”
Caparov, kamuoyunda dile getirilen “yatırımcıların kiraladıkları araziyi bankalara ipotek ettirebileceği” yönündeki endişelere de yanıt verdi.
Devlete ait kiralık arazilerin veya bu arazilerin kullanım hakkının ipotek edilmesine izin verilmeyeceğini belirten Caparov, devlet arazilerinin bankalara veya üçüncü kişilere geçmesinin mümkün olmadığını söyledi.
Yatırımcıların kendi kaynaklarıyla inşa ettiği fabrika, lojistik merkezi veya diğer taşınmazların ise kendi mülkiyetinde olacağını belirten Caparov, ancak devlet arazisinin devletin mülkiyetinde kalacağını vurguladı.
SINIR BÖLGELERİ VE TARIM ARAZİLERİ YABANCILARA VERİLMEYECEK
Kırgızistan Cumhurbaşkanı, sınır bölgelerinde bulunan arazilerin yabancı vatandaşlara veya yabancı şirketlere verilmeyeceğini açıkladı.
Tarım arazilerinin de yabancılara kiralanmayacağını belirten Caparov, bu arazilerin öncelikle Kırgız çiftçiler ve üreticiler tarafından kullanılacağını söyledi.
Yabancı yatırımların fabrika ve üretim tesisleri, lojistik merkezleri, işleme sanayisi, enerji, turizm ve diğer altyapı projelerine yönlendirilmesinin hedeflendiğini belirten Caparov, bu projelerin istihdam oluşturması ve ülke ekonomisine katkı sağlaması gerektiğini ifade etti.
SON AYLARDA YAKLAŞIK 3 BİN YABANCI ÜLKEDEN ÇIKARILDI
Röportajda yabancı işçilerle ilgili tartışmalara da değinen Caparov, son aylarda yaklaşık 3 bin yabancı vatandaşın ülkeden çıkarıldığını söyledi.
Yaklaşık 100 kişinin daha sınır dışı edilmesinin beklendiğini belirten Caparov, Kırgızistan'da bulunan yabancıların ülkenin yasalarına, kamu düzenine, geleneklerine ve doğasına saygı göstermesi gerektiğini ifade etti.
“Yasayı ihlal eden kişiye, milliyetine bakılmaksızın yasa eşit şekilde uygulanır.” diyen Caparov, yabancı işçilerin ülkeye girişinin yatırım projeleri kapsamında daha sıkı şekilde denetlenmeye başlandığını belirtti.
“TURİST İLE İŞÇİ BİRBİRİNE KARIŞTIRILMAMALI”
Caparov, yabancı işçiler ile turistlerin aynı kategori içinde değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Son bir buçuk yılda 370 binden fazla Çin vatandaşının turist vizesiyle Kırgızistan'a giriş yaptığını belirten Caparov, bu kişilerin ülkede yaptıkları harcamaların otel, restoran, mağaza, ulaşım ve hizmet sektörüne ekonomik katkı sağladığını ifade etti.
Cumhurbaşkanı Caparov, turistlerin ülkeye ekonomik gelir sağladığını, yabancı işçilerin ise belirli yatırım projelerinde çalışmak üzere geldiğini belirterek bu iki grubun birbirinden ayrılması gerektiğini vurguladı.
YABANCI İŞÇİLER BELİRLİ PROJELER KAPSAMINDA ÇALIŞACAK
Sadır Caparov, yabancı işçilerin Kırgızistan'a kalıcı olarak yerleşmek için değil, belirli projelerde çalışmak amacıyla geldiğini söyledi.
Bişkek'teki atık geri dönüşüm tesisi projesinde 500 Çinli uzmanın görev yaptığını, inşaatın tamamlanmasının ardından bu kişilerin ülkelerine döndüğünü belirten Caparov, bugün tesiste yalnızca beş yabancı mühendisin Kırgız uzmanları eğitmeye devam ettiğini söyledi.
Benzer uygulamanın Bişkek Isı ve Güç Santrali'nin modernizasyonu projesinde de hayata geçirildiğini belirten Caparov, proje tamamlandıktan sonra yabancı uzmanların ülkeden ayrıldığını ve tesiste yalnızca Kırgızistan vatandaşlarının çalıştığını ifade etti.
Yabancı işçilerin vize, çalışma izni ve ülkede kalış sürelerinin ilgili devlet kurumları tarafından takip edildiğini belirten Caparov, yasa dışı işçi çalıştıran işverenlerin de sorumlu tutulacağını söyledi.
