Kırım Millî Varlık Vakfından 10 Eylül mesajı: "Kırım Tatar dili milletin sesidir"
Kırım Milli Varlık Vakfı, 10 Eylül Kırım Tatar Dil ve Edebiyatı Günü vesilesiyle yayımladığı mesajda, ana dilin Ukrayna’nın yerli halkı Kırım Tatarlarının kimliğinin, hafızasının ve nesiller arası bağının en temel yapı taşı olduğunu vurguladı.
Geçen yıl kutlanmaya başlanan bu özel günün, Ukrayna Bakanlar Kurulu tarafınca 23 Şubat 2022 tarihinde kabul edilen “2022-2032 Kırım Tatar Dilinin Geliştirilmesi ve Yaygınlaştırılması Stratejisi” kapsamında resmî politika hedefleri arasında yer aldığı hatırlatıldı.
"SÜRGÜNDEN İŞGALE UZANAN ASİMİLASYON VE DİRENİŞ HİKAYESİ"
Kırım Tatar dilinin tarihinin bir varoluş ve duyulma mücadelesi olduğu belirtilen açıklamada, Sovyet rejiminin 18 Mayıs 1944 Sürgünü’nün ardından Kırım Tatarcayı eğitim, kültür ve kamusal alandan sistemli olarak sildiği, bugün ise işgal şartlarında Rusya’nın Ruslaştırma ve ana dili kısıtlama politikalarını sürdürdüğü kaydedildi.
İşgal ve baskı koşullarına rağmen dilin yaşamaya devam ettiği vurgulanan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
Dil yaşıyor... Anne babalar çocuklarıyla bu dili konuşuyor. Kitaplar ve şarkılar bu dilde yazılıyor. Bu dilde öğretiyorlar ve öğreniyorlar. Bu dilde Kırım'ın tarihini anlatıyorlar ve geleceği hakkında hayaller kuruyorlar. Dili korumak, bir halkın hafızasını ve geleceğini korumak demektir.
Kırım Tatar dilinin yalnızca Kırım Tatarlarının değil, Ukrayna’nın da ayrılmaz bir kültürel mirası olduğuna dikkat çekilen açıklama, "Kırım Tatar dili özgürce çınlasın; Kırım'da, Ukrayna'da ve tüm dünyada. Kırım Tatar dili milletin sesidir." vurgusuyla tamamlandı.
10 EYLÜL KIRIM TATAR DİLİ VE EDEBİYATI GÜNÜ
Kırım Tatarları, asırlık köklerinden aldığı güçle ana diline ve kültürel mirasına sahip çıkmayı sürdürüyor. Kırım Tatar Millî Meclisinin (KTMM) başlattığı girişim doğrultusunda bu yıl, Kırım Tatar Dili ve Edebiyatı Günü ikinci kez kutlanıyor.
Ukrayna hükûmetinin Şubat 2022'de kabul ettiği “2022-2032 Kırım Tatar Dilinin Geliştirilmesi ve Yaygınlaştırılması Stratejisi” çerçevesinde; bilim insanları, dil bilimciler ve tarihçilerin ortak değerlendirmeleri sonucunda bu özel günün 10 Eylül tarihi olarak belirlenmesi teklif edilmişti.
10 EYLÜL 1927 BİRİNCİ KIRIM İMLA KONFERANSI
10 Eylül 1927 tarihinde Kırım'ın başkenti Akmescit'te yapılan Birinci Kırım İmla Konferansı, Kırım Tatar dilinin modernleşmesi, imla standartlarının oluşturulması ve milli kimliğin geleceğe taşınmasında tarihi bir milat kabul ediliyor.
Kabul edilen kararnamenin bürokratik parçaları henüz tamamlanmamış olabilir; ancak Kırım Tatarları, ana dili bilincini ve kültür varlıklarını koruma isteğini şart altında sürdürüyor. Kırım Tatar dili ve edebiyatı, toplumun sarsılmaz gücü ve ana diline olan bağlılığı sayesinde bağlılık ve sürdürülmeye devam ediyor.
