Ukrayna Parlamentosu, Macarlara yönelik Sovyet baskılarını suç olarak tanıdı
Ukrayna Parlamentosu (Verhovna Rada), Sovyet askerî yönetiminin 1944-1946 yıllarında işgal ettiği Zakarpatska bölgesinde gerçekleştirdiği baskı ve sürgünleri kınayan bildiriyi oy birliğiyle kabul etti.
Parlamentoda 3 Eylül'de yapılan oylamada 261 milletvekili “evet” oyu kullanırken, Sovyet yönetiminin bölgedeki sivil halka yönelik uygulamalarının komünist totaliter rejimin işlediği suçlar kapsamında resmen tanınması kararlaştırıldı.
Bildiride, özellikle bölgedeki Macar azınlığa yönelik kitlesel baskılar ve sürgünler vurgulandı. Sovyet birliklerinin 1944 sonbaharında Macar ve Alman askerlerinin bölgeden çekilmesinin ardından Zakarpatska'nın kontrolünü ele geçirdiği, bunun ardından Sovyetler Birliği’nin İçişleri Halk Komiserliği (NKVD) ve Sovyetler Birliği Karşı İstihbarat Birimi SMERŞ'in 18-50 yaş arasındaki erkekleri sözde “çalışma kamplarına seferberlik” gerekçesiyle topladığı belirtildi.
Binlerce sivilin herhangi bir mahkeme kararı olmaksızın tutuklanarak Gulag kamplarına sürgün edildiği ifade edildi. Bu uygulamalar, Sovyet askerlerinin “küçük iş” anlamında kullandığı “malenkıy robot” ifadesiyle anılıyor.
“MALENKIY ROBOT” SOVYET SUÇLARI KAPSAMINDA TANINDI
Ukrayna Parlamentosu, Macar sivillere yönelik “malenkıy robot” uygulamasını ve bölgedeki diğer kitlesel baskıları komünist totaliter rejimin işlediği suçlar olarak resmen tanıdı.
Bildiride ayrıca NKVD ve SMERŞ mensupları tarafından gerçekleştirilen zorla sürgünler, yargısız infazlar ve insanların milliyet, din ve sosyal statüleri nedeniyle takip edilmesi kınandı.
Ukrayna Parlamentosu, baskıların kurbanlarının anılması amacıyla anıtlar ve anma mekânları oluşturulmasını, bilimsel araştırmalar yapılmasını ve eğitim programları hazırlanmasını destekleme kararı aldı.
Parlamento ayrıca 1944-1946 dönemine ilişkin arşiv belgelerinin kamuoyuna açılmasını ve Sovyet totaliter rejiminin Zakarpatska ve Ukrayna'nın diğer bölgelerinde işlediği suçların belgelenmesine yönelik akademik çalışmaların desteklenmesini istedi.
TARİHSEL OLAYLARIN EĞİTİM MÜFREDATINA ALINMASI ÇAĞRISI
Bildiride, söz konusu olayların eğitim programlarına dâhil edilmesi gerektiği de vurgulandı. Böylece Ukrayna toplumunda totaliter geçmişe ilişkin objektif bir anlayış oluşturulması ve benzer suçların gelecekte tekrarlanmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Ukrayna Parlamentosu ayrıca uluslararası topluma, bilim kurumlarına ve demokratik ülkelerin arşiv kuruluşlarına Sovyet totalitarizminin işlediği suçların tarihsel gerçekliğinin ortaya çıkarılması konusunda iş birliği çağrısında bulundu.
RUSYA’NIN BUGÜNKÜ POLİTİKALARIYLA BAĞLANTI KURULDU
Ukrayna Parlamentosu, bildiride Sovyet dönemindeki baskılarla Ukrayna-Rusya Savaşı arasında da bağlantı kurdu.
Moskova'nın Ukrayna'ya yönelik saldırganlığını sürdürdüğü belirtilen bildiride, Rusya Federasyonu'nun işgal altındaki Ukrayna topraklarında sivillere yönelik geniş çaplı baskılar uyguladığı ve bu eylemlerin komünist totaliter rejimin geçmişteki uygulamalarına benzerlik gösterdiği savunuldu.
Parlamentonun açıklamasında, Sovyet dönemindeki baskıların tanınmasının yalnızca geçmişin değerlendirilmesi açısından değil, hâlihazırda yaşanan Rus saldırılarının ve işgal altındaki bölgelerdeki uygulamaların anlaşılması açısından da önem taşıdığı belirtildi.
