1 Ekim: Nogay Türklerinin Soykırımı Anma ve Kaygı Günü
Nogay halkının Çarlık Rusyası'nın emperyal politikaları karşısında maruz kaldığı soykırımın bugün 242. yılı kaydediliyor.
NOGAY HALKININ KARA GÜNÜ: 1 EKİM 1783
16. yüzyıldan itibaren Nogaylar, bulundukları yerlerde göçebe halinde yaşamaktaydı. Hatta Kırım Hanı Sahip Giray, onların yerleşik hale geçmelerini teşvik etmişti. Zaman zaman Kırım Hanlığı’nın ve Osmanlı Devleti’nin ordusuna katılmışlardı. Yine bu dönemde Kazaklar, Kırgızlar, Karakalpaklar ile sıkı bağlar kurdular. Bu döneme, Türk halklarının bazı destanlarında da Nogay Vakti (Çağı) denildi.
Ancak Nogaylar, 18. yüzyıla gelindiğinde parça parça Rus hakimiyetine geçti. İlk olarak Yedisan-Bucak Nogayları, Rus baskılarına dayanamayıp onların hakimiyetine girmek zorunda kaldı. Özellikle, 18. yüzyıl tarihte Rusya’nın yayılmacı politikalarının hayli hız kazandığı bir dönem olmuştu. Bu politikanın temelinde, Rusya’nın Karadeniz’deki konumunu güçlendirmesi yatıyordu. Bunun için Nogayların sürülmesi, esir edilmesi değil; tamamen imha edilmesi kararlaştırılmıştı.
General Potemkin’in emrinde Mareşal Aleksandr Suvorov (diğer adıyla Nogay Kasabı), 1 Ekim 1783’te Nogayları kıyıma uğrattı. Bu olay neticesinde geriye kalan Nogaylar, Kafkasya’nın Karadeniz sahillerinden Kabardey topraklarına kadar uzanan Osmanlı hakimiyetindeki bölgenin idarecisi Ferah Ali Paşa’ya sığınarak Osmanlı topraklarına yerleşmek istediklerini belirtti. Böylece Kafkasya çevresinde yer alan Nogay Türklerinin yerleşik hayatları başladı.
