Nurten Camcı Bay: Rusya, Kırım Tatar Millî Bayrak Günü'nde baskılarını artırdı
Emel Kırım Vakfı Başkan Vekili Nurten Camcı Bay, Millî Devlet Gazetesi için kalem aldığı yazıda, Rusya'nın Kırım Tatar Millî Bayrak Günü'nde Kırım Tatarlarına yönelik baskılarını artırdığını belirterek, insan hakları ihlallerini duyuran Kırım Dayanışması sivil toplum kuruluşunun ve çok sayıda Kırım Tatar aktivistin "yabancı ajan" ilan edildiğine dikkat çekti.
Tarak Tamgalı Gökbayrak'ın Kırım Tatar halkı için kimliğin, adaletin ve özgürlüğün simgesi olduğunu kaydeden Bay, Millî Bayrak Günü'nde Rus makamlarının baskıcı politikalarını bir kez daha ortaya koyduğunu ifade etti. Bay, "Kırım’da insanlarımızı yıldırmak için çok çeşitli yöntemler uygulayan işgalciler Kırım Tatar Millî Bayrak Günü’nde bunun bir örneğini daha verdiler. Bayrak hepimiz için çok önemli olup bağımsızlığın, vatan sevgisinin simgesidir. Tarak tamgalı Gökbayrak da kimliğin, adaletin ve özgürlüğün sembolü olarak Sovyet zamanındaki yasaklardan sonra bugün de Rus işgaline karşı yapılan büyük mücadelenin en güçlü simgesidir. 'Kırım Tatar Millî Bayrak Günü' bu anlamda daha çok önem arz etmektedir. İşte bu önemli günde Rus işgalciler baskıcı politikalarının bir örneğini daha verdiler."dedi.
"AMAÇ KIRIM TATARLARINI KORKUTMAK"
Bay, Rusya'nın Kırım Tatar Millî Bayrak Günü'nde Kırım Tatarlarına yönelik baskılarını artırdığını belirterek, Kırım Dayanışması sivil toplum girişimiyle bağlantılı 11 kişinin "yabancı ajan" ilan edilmesini değerlendirdi.
Bay, Rusya Federasyonu Adalet Bakanlığının, Kırım'da yaşanan insan hakları ihlallerini ve siyasi tutukluların durumunu kamuoyuna duyuran Kırım Dayanışması sivil toplum teşkilatını hedef aldığını ifade etti.
Yazısında, Rusya'nın 2014 yılında Kırım'ı işgal etmesinden bu yana Kırım Tatarlarına yönelik baskı, gözaltı ve siyasi davaların sistematik biçimde sürdüğünü belirten Bay, uzun hapis cezalarına çarptırılan siyasi tutukluların Rusya'daki cezaevlerine sevk edildiğini, bu uygulamaların Kırım Tatar halkını korkutmayı ve Kırım'dan ayrılmaya zorlamayı amaçladığını vurguladı.
Bay, Kırım Tatar Millî Bayrak Günü'nde "yabancı ajan" ilan edilen isimler arasında insan hakları aktivisti Server Mustafayev, avukatlar Emil Kurbedinov, Edem Semedlayev ve Lilya Gemeci, gazeteci ve insan hakları aktivisti Lütfiye Zudiyeva, kamu savunucuları Dilyaver Memetov, Mustafa Seidaliyev ve Server Çolakçık, muhabirler Zedin Adzhikelyamov ve Ruslan Paralamov ile Kırım Detstvo projesinin koordinatörü Mumine Salıyeva'nın bulunduğunu hatırlattı.
Bay, Tarak Tamgalı Gökbayrak'ın Kırım Tatar halkı için kimliğin, adaletin ve özgürlüğün simgesi olduğunu belirterek, Millî Bayrak Günü'nde gerçekleştirilen bu adımın Rusya'nın Kırım Tatarlarına yönelik baskı politikasının yeni bir örneği olduğunu ifade etti.
"YABANCI AJAN" İBARESİ ZORUNLU
Kırım Dayanışması'nın (Krymskaya Solidarnost), Rusya’nın Kırım’ı işgal etmesinden sonra 2016 yılında kurulan insan hakları ve sivil toplum hareketi olduğunu hatırlatan Bay, "Kırım Dayanışması'nı, insan hakları savunucularını, gazetecileri ve avukatları hedef alan 'yabancı ajan' yasası, Vladimir Putin'in 2012 yılında devlet başkanlığına dönüşünün ardından düzenlenen protestolar sonrasında yürürlüğe girdi. Zamanla çok sayıda değişiklikle kapsamı genişletilen bu yasa, otoriter rejimin en etkili baskı araçlarından biri hâline geldi." ifadelerini kullandı.
Bay, yasa kapsamında "yabancı ajan" ilan edilen kişi ve kuruluşların ciddi faaliyet kısıtlamalarıyla karşı karşıya kaldığını belirterek, yükümlülüklere uyulmaması durumunda yüksek para cezaları veya ceza soruşturması riskiyle karşılaştıklarını vurguladı. Ayrıca bu kişi ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin ayrıntılı raporları Rus makamlarına sunmak zorunda olduklarını ve tüm yayınları ile sosyal medya paylaşımlarında "yabancı ajan" ibaresini kullanmalarının yasal zorunluluk olduğunu kaydetti.
Bay, "yabancı ajan" ilan edilen isimlerden Server Mustafayev'in, Kırım Dayanışması'nın koordinatörü, insan hakları savunucusu ve gazeteci olduğunu hatırlattı. Mustafayev'in 21 Mayıs 2018'de Rus işgal güçleri tarafından gözaltına alınarak tutuklandığını belirten Bay, Kırım Tatar aktivistin daha sonra 14 yıl hapis cezasına çarptırıldığını ifade etti.
YABANCI AJAN İLAN EDİLEN GAZETECİLER
Bay, "yabancı ajan" ilan edilen isimlerden Kırım Tatar gazeteci ve insan hakları aktivisti Lütfiye Zudiyeva'nın, işgal altındaki Kırım'da yaşanan hak ihlallerini uluslararası kamuoyuna duyuran önemli isimlerden biri olduğunu belirtti. Zudiyeva'nın 16 Mayıs 2025'te "yabancı ajan" ilan edildiğini, bu karara yaptığı itirazların ise reddedildiğini hatırlatan Bay, gazetecinin 2024 yılında evine düzenlenen baskın ve aramanın ardından gözaltına alındığını ifade etti. Ayrıca Zudiyeva'nın, Temmuz 2023'te dönemin KTMM Başkan Yardımcısı Nariman Celâl ile Kırım Tatar aktivistler Asan Ahtemov ve Aziz Ahtemov'a destek vermek amacıyla mahkeme önünde bulunan Kırım Tatarlarıyla birlikte alıkonulduğunu, bu olay nedeniyle işgalci mahkeme tarafından 12 bin ruble para cezasına çarptırıldığını, 2019 yılında ise bir sosyal medya paylaşımı gerekçe gösterilerek yine alıkonulduğunu kaydetti.
Bay, "yabancı ajan" listesinde yer alan bir diğer isim olan insan hakları aktivisti Mumine Salıyeva'nın ise, Kırım Dayanışması aktivisti ve 16 yıl hapis cezasına çarptırılan gazeteci Seyran Salıyeva'nın ardından Kırım Detstvo (Kırım Çocukluğu) projesinin koordinatörlüğünü üstlendiğini belirtti. Salıyeva'nın, siyasi tutuklu Kırım Tatarlarının babalarından ayrı büyümek zorunda kalan çocuklarına destek sağlamak amacıyla yürütülen projeyi koordine ettiğini vurguladı.
BASKI ALTINDA HAK MÜCADELESİ VEREN AVUKATLAR
Bay, Kırım'da görev yapan avukatların da işgal yönetiminin artan baskılarıyla karşı karşıya olduğunu belirtti. Kırım Dayanışması toplantılarına baskınlar düzenlendiğini, avukatlara resmî uyarılar ve çeşitli cezalar verildiğini ifade eden Bay, hukuk bürolarına yapılan baskınlarda mesleki dokunulmazlık kapsamında bulunan gizli müvekkil dosyalarına el konulduğunu kaydetti.
Bay, avukatlar Lilya Gemeci, Nazim Şeyhmambetov ve Rüstem Kamilev'in avukatlık ruhsatlarının 2022 yılında savunma hakları tanınmadan hukuka aykırı şekilde iptal edildiğini hatırlattı. Ayrıca 11 Aralık 2025'te avukatlar Edem Semedlayev, Nazim Şeyhmambetov, Elvina Semedlayeva, Rüstem Kamilev ve Lilya Gemeci'ye ait mesleki dokunulmazlık kapsamındaki gizli müvekkil dosyalarına el konulduğunu belirtti.
Bay, avukat Emil Kurbedinov'un ise 2016 yılına ait eski bir sosyal medya paylaşımı gerekçe gösterilerek evinde arama yapıldığını ve 10 gün süreyle tutuklu kaldığını ifade ederek, bu uygulamaların Kırım'da savunma hakkını ve hukuk mesleğini hedef alan sistematik baskı politikasının bir parçası olduğunu vurguladı.
Bay yazısını, "İşgalci güçler, insan hakları savunucularını, avukatları, gazetecileri sindirerek Kırım Tatarlarının savunmasız kalmasını ve vatanlarını terk etmesini hedeflemektedir. Rusya işgalindeki Kırım’da, Kırım Tatar Millî Bayrak Günü’nde “Kırım Dayanışması”, insan hakları savunucuları, avukatlar ve gazetecilerin “yabancı ajan” ilan edilmesi hakkında kararın kaldırılması, siyasi tutukluların özgürlüğüne kavuşmasını diliyoruz." ifadelerini kullanarak sonlandırdı.
