Türk dünyasının ortak alfabe yolculuğunda kritik adım!
Türk Akademisi ile Türk Dil Kurumunun (TDK) iş birliğinde 15 Haziran 2026 tarihinde Astana'da düzenlenen Ortak Türk Alfabesi Komisyonunun Dördüncü Toplantısı'nda, Ortak Türk Alfabesi temel alınarak hazırlanan tavsiye niteliğindeki Kazak ve Kırgız alfabeleri onaylandı. Toplantıda ayrıca Ortak Türk Alfabesinin uygulanmasına ilişkin tavsiye rehberi ile uygulama esasları ele alındı.
Toplantıya Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'den Komisyon üyelerinin yanı sıra Türk Akademisinin gözlemci ülkelerini temsil eden ve kendi ülkelerinde dil politikalarından sorumlu resmî kurum temsilcileri katıldı.
2022 yılında Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) koordinasyonunda Türk Akademisi bünyesinde kurulan Ortak Türk Alfabesi Komisyonu, 11 Eylül 2024'te Bakü'de gerçekleştirilen üçüncü toplantısında 34 harften oluşan Ortak Türk Alfabesini kabul etmişti.
ORTAK TÜRK ALFABESİNİN UYGULANMASI MASAYA YATIRILDI
Toplantının açılışında konuşan Türk Akademisi Başkanı Prof. Dr. Şahin Mustafayev, Ortak Türk Alfabesine yönelik ilginin akademik çevrelerde, eğitim kurumlarında ve kamuoyunda giderek arttığını belirtti.
Mustafayev, gelinen aşamada alfabenin pratikte uygulanmasına yönelik ortak yaklaşımların uyumlaştırılmasının ve temel ilkelerin netleştirilmesinin büyük önem taşıdığını ifade etti.
Türk Akademisinin Ortak Türk Alfabesinin yaygınlaştırılması amacıyla çeşitli yayın projeleri hazırladığını aktaran Mustafayev, 2025 yılında Abay Kunanbay'ın "Qara Sözder" adlı eserinin Kazakça, Cengiz Aytmatov'un "Ak Gemi" adlı eserinin ise Kırgızca olarak ilk kez Ortak Türk Alfabesi kullanılarak yayımlandığını hatırlattı.
TAVSİYE REHBERİ VE KAZAK-KIRGIZ ALFABELERİ ONAYLANDI
Toplantının ana gündemini, Türk dilleri için hazırlanan Ortak Türk Alfabesinin Uygulanmasına İlişkin Tavsiye Rehberi ile alfabenin pratik kullanımına yönelik ilke ve mekanizmaların değerlendirilmesi oluşturdu.
Görüşmeler sonunda Komisyon, Ortak Türk Alfabesinin kullanımına ilişkin tavsiye rehberini onayladı. Bunun yanı sıra, 34 harfli Ortak Türk Alfabesi esas alınarak hazırlanan tavsiye niteliğindeki Kazak ve Kırgız alfabeleri de kabul edildi.
Komisyon tarafından kabul edilen belgelerin, Türk Akademisi aracılığıyla ilgili ulusal kurumlara, dil kuruluşlarına ve iş birliği yapılan kuruluşlara iletilmesi kararlaştırıldı.
NİHAİ KARAR YİNE DEVLETLERİN YETKİSİNDE OLACAK
Toplantıda, hazırlanan rehber ve tavsiye niteliğindeki alfabelerin ortak bir referans kaynağı ve uygulama çerçevesi oluşturacağı vurgulandı. Bununla birlikte, bu belgelerin resmî olarak kabul edilmesi ve uygulanmasına ilişkin kararların her devletin kendi yetkili kurumlarının ulusal mevzuatı doğrultusunda vereceği belirtildi.
Toplantının sonunda imzalanan ortak bildiride, Ortak Türk Alfabesinin hayata geçirilmesine yönelik desteğin sürdürüleceği ifade edilirken, katılımcılar söz konusu çalışmanın Türk devletleri ve Türk halkları arasındaki kültürel bağların güçlenmesine ve ortak iş birliğinin geliştirilmesine önemli katkılar sağlayacağı yönündeki inançlarını dile getirdi.
