Toplum Çalışmaları Enstitüsü Başkanı Özel'den anlamlı 1944 Sürgünü mesajı
Kırım Tatarlarının eli kanlı Sovyet lideri Josef Stalin'in emriyle 18 Mayıs 1944'te vatan topraklarından sürgüne gönderilmesinin acı tarihi hafızalardan silinmiyor. 1944 Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı şehitleri, başta Kırım Tatarları olmak üzere Türk dünyası sevdalıları tarafından rahmetle anılıyor.
Türkiye’nin nitelikli insan kaynağını kronik veya güncel sorun alanlarına yönelterek politik karar alıcılara rafine çözüm önerileri sunmayı ana kuruluş amacı olarak benimseyen ve bu amaçla çalışmalar yürüten Toplum Çalışmaları Enstitüsünün başkanı Osman Ertürk Özel, Kırım Haber Ajansı (QHA) aracılığıyla, sürgünün 81. yılında bir anma mesajı paylaştı.
"1944'ÜN 18 MAYIS'I KIRIM TATARLARININ EN ACI GÜNÜ"
Mesajında, "Tarihi şan ve şerefle dolu, fakat son yüzyılda sürgünlerle, işgallerle ve soykırımlarla mücadele eden aziz Kırım Tatar Türkleri" diyerek seslenen Toplum Çalışmaları Enstitüsü Başkanı Özel, şöyle devam etti:
1944'ün 18 Mayıs'ı, güzel Kırım'dan kadın, çocuk, ihtiyar demeden en feci koşullarda sürgün edilen Kırım Tatarlarının en acı günü. Tasada ve kıvançta bir ve beraber olduğumuz, hemen her şuurlu Türk'ün kalbinde ve zihninde hususi bir yere olan Kırım'ın ve Kırım Türklüğünün içinde yaşadığı zorlukları biliyor, anlıyor ve onları kendi öz meselemiz olarak kabul ediyoruz. Bu vesileyle 2014 yılında gerçekleşen Rus işgalinin de en ağır biçimde kınıyor, bölgede Kırım Türklüğünün zamandan ve zeminden bağımsız koruyucusu olan Kırım Tatarlarını hürmetle selamlıyorum.
Kırım Tatarlarının sorunları için her Türk'ün elinden geleni yapması gerektiğini vurgulayan Özel, "Türk dünyasının en nitelikli, çalışkan ve yiğit parçalarının başında gelen Kırım Tatarlarının, Kırım'daki dilinin, kültürünün ve hükmünün yaşaması için her Türk'ün elinden geleni yapmasını millî bir vazife olarak gördüğümü ifade etmek isterim. Bu vesileyle tüm Kırım Türklüğüne ve Aziz yolbaşçısı Mustafa Aga'ya selam ve hürmetlerimi iletiyorum." ifadelerini kullandı.
18 MAYIS 1944 KIRIM TATAR SÜRGÜNÜ VE SOYKIRIMI
81 yıldır dinmeyen, azalmayan ve adalet bekleyen acı: 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı pic.twitter.com/3M7ndq29Vy
— QHA - Kırım Haber Ajansı (@qha_kirimhaber) May 17, 2025
18 Mayıs 1944 günü bir şafak vaktinde, milletler hapishanesi Sovyetler Birliği’nin diktatörü Josef Stalin’in emriyle Kırım Tatar halkı öz vatanlarından koparıldı.
Sovyet yönetimi, sürgünden sonra Kırım’da, Kırım Tatarlarının varlığına işaret eden her şeyi ortadan kaldırmaya başladı. Adeta bir kültürel soykırım dalgası başladı. Köy, kasaba, ilçe ve şehirler başta olmak üzere yarımadadaki binden fazla yerleşim yerinin Kırım Tatarca olan adları değiştirildi.
Sovyet yönetimi, Vatan Kırım’ın demografik yapısını değiştirmeyi amaçladı. Ancak Kırım Tatarları, bağrından koparıldıkları o aziz vatanı, Kırım’ı hiçbir zaman unutmadı. Sürgünlük yollarında, sürgün edildikleri yerlerde vatana dönmek için çaba gösterdi. Nihayet, yıl 1989’u gösterdiğinde Kırım Tatarları, yavaş yavaş ata topraklarına dönmeye başladı. O tarihten itibaren Kırım Tatarları yaşadıkları yokluklara rağmen vatanda kalma mücadelesini sürdürdü.
Kırım Tatarları, 1989’un sonuna kadar sürgün yerlerinde zorla tutuldu. O döneme değin gerçekleşen vatan Kırım’a geri dönme teşebbüsleri, hapisle ve yeni sürgünle cezalandırılıyordu. Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla birlikte Kırım Tatarları vatana dönmeye başladı. Ancak yaklaşık 150 bin Kırım Tatarı maddi yetersizlik ve yasal engeller nedeniyle Türkistan bölgesinde kaldı.
2015 yılında Ukrayna Parlamentosu, Kırım Tatar Sürgünü’nü soykırım olarak kabul etti ve 18 Mayıs tarihini “Kırım Tatar Soykırım Kurbanlarını Anma Günü” olarak ilan etti.
2019 yılında Letonya ve Litvanya meclisleri, 2022’de Kanada parlamentosunun alt kanadı olan Avam Kamarası, 2024'ün temmuz ayında Polonya Parlamentosunun alt kanadı olan Sejm, 2024'ün ekim ayında Estonya Parlamentosu (Riigikogu) ve 2024'ün aralık ayında Çekya Parlamentosunun üst kanadı olan Senato, 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü'nü soykırım olarak tanıdı.
