Türk Dünyası Ansiklopedisi 67 bin kullanıcıya ulaştı: ATAM Başkanı Prof. Dr. Kılınç, projenin detaylarını QHA'ya anlattı
Türk medeniyetine ait tüm unsurları bütüncül bir yaklaşımla kucaklayan Türk Dünyası Ansiklopedisi projesi, 31 Aralık 2024 tarihinde yayın hayatına başladı ve kısa sürede yapay zeka sistemlerine veri kaynağı olacak düzeyde dijital bir devrime dönüştü. Atatürk Araştırma Merkezi (ATAM) Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kılınç, Türk dünyasının ortak bilimsel ve kültürel mirasını dijital çağda kalıcı bir esere dönüştürmeyi amaçlayan Türk Dünyası Ansiklopedisi projesinin ortaya çıkış sürecini, yayın politikalarını ve gelecek vizyonunu Kırım Haber Ajansına (QHA) anlattı.
Projenin temel hareket noktasının Türk dünyası ile bilimsel iş birliğini en üst seviyeye çıkarmak olduğunu belirten Prof. Dr. Kılınç, sürecin 2013 yılında ATAM ile Azerbaycan Millî İlimler Akademisi arasında imzalanan protokolle başladığını ifade etti.
Başlangıçta kısıtlı bir çalışma olarak planlanan ansiklopedinin zamanla geliştirildiğini kaydeden Prof. Dr. Ahmet Kılınç, "Başlangıçta 'Ortak Türk Devletleri' ve 'Ortak Türk Meşhurları' gibi daha kısıtlı çalışmalar planlanmışken, bilimsel iş birliğinin yarattığı sinerji ile bu vizyon zamanla genişlemiştir. ATAM; Türk medeniyetine ait tüm unsurları bütüncül bir yaklaşımla kucaklayan, bağımsız ve kapsamlı bir "Türk Dünyası Ansiklopedisi" projesini hayata geçirme kararı alarak bu akademik ortaklığı kalıcı bir esere dönüştürmüştür." ifadelerini kullandı.
BİR YILDA MADDE SAYISI 311’E ÇIKTI
Uzun süren titiz hazırlık aşamalarının ardından ansiklopedinin, 31 Aralık 2024 tarihinde 137 maddeyle dijital ortamda bilim dünyasının ve kamuoyunun erişimine açıldığını belirten Prof. Dr. Kılınç, "Bu bir başlangıç olup, bir yıl gibi kısa bir sürede madde sayımızı 311’e çıkararak 67 binden fazla tekil kullanıcıya ulaştık. Toplumdan büyük ilgi gören bu zengin içerik, artık mobil uygulama üzerinden de erişime sunulmaktadır." dedi.
Ansiklopediye ait mobil uygulamanın iOS ve Android platformlarında ücretsiz ve reklamsız olarak yayınlandığını söyleyen ATAM Başkanı, "Uygulamamız; gece/gündüz modu, favori listesi, madde geçmişi ve metin içi bağlantı gibi özelliklerle kullanıcı dostu bir deneyim sunmaktadır. Sürekli güncellenen altyapımızla sadece dijital içerik üretmekle kalmıyor, aynı zamanda yapay zekâ sistemleri için de nitelikli bir veri kaynağı oluşturuyoruz." şeklinde konuştu.
BİLİMSEL DEĞER VE BÜTÜNCÜL YAKLAŞIM
"Projenin temelinde uluslararası bir akademik dayanışma yatmaktadır. Şu an operasyonel süreçler münhasıran ATAM tarafından yürütülmekle birlikte; maddelerin hazırlanması ve denetimi aşamasında pek çok üniversiteden akademisyen ve alanında uzman araştırmacıyla yakın bir iş birliği sürdürülmektedir." diyen Prof. Dr. Kılınç, içeriklerin “Türk Devletleri”, "Devlet Adamları”, “Tarih ve Kültür”, “Türk Toplulukları”, “Dil ve Edebiyat”, “Coğrafya ve Mekân”, "Bilim ve Sanat”, “Türk Dünyasında Öncü Kadınlar” ile “Aydın ve Düşünürler” olmak üzere 9 ana kategoride toplandığını dile getirdi.
Madde seçiminde bilimsel değer, güvenilirlik ve bütüncül yaklaşım kriterlerinin esas alındığını vurgulayan Kılınç, özellikle "Türk Tarihinde Öncü Kadınlar" gibi tematik başlıklarla tarihin az bilinen noktalarına ışık tutulduğunu belirtti.
SAYS İLE ŞEFFAF VE UZMAN DENETİMLİ SÜREÇ
Prof. Dr. Kılınç, Türk Dünyası Ansiklopedisi’nde kimlerin yazar olarak yer alabileceği sorusunu ise şöyle yanıtladı:
Yazarların belirlenmesinde temel ölçütümüz akademik yetkinlik ve uzmanlıktır. Başta Türkiye ve Azerbaycan olmak üzere farklı ülkelerden, alanında doktora tezi, kitap veya makaleleriyle rüştünü ispatlamış akademisyenler projeye davet edilmekte ya da başvuruları değerlendirilmektedir. Ansiklopedimiz, yalnızca bir bilgi kaynağı olmanın ötesine geçerek, çeşitli sempozyumlarda akademisyenler tarafından referans gösterilen ve bildirilerde işlenen prestijli bir kaynak haline gelmiştir.
Sürecin Sözlük ve Ansiklopedi Yönetim Sistemi (SAYS) üzerinden yürütüldüğünü açıklayan Kılınç, kurumsal planlama ve bireysel başvuruları kapsayan çift yönlü bir mekanizmayla yönetildiğini kaydetti.
ATAM Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kılınç, söz konusu süreci ve işleyişi şu şekilde açıkladı:
Komisyon Planlaması: Uzmanlardan oluşan Ansiklopedi Komisyonu, düzenli aralıklarla toplanarak ansiklopedinin vizyonuna uygun konu başlıklarını ve dâhil edilecek yeni maddeleri belirler.
Yazar Belirleme: Komisyonca belirlenen maddeler için; yayınları ve saha çalışmalarıyla temayüz etmiş akademisyenler yazar olarak davet edilir.
Bireysel Öneriler: Araştırmacılar, sistem üzerinden "madde öner" sekmesini kullanarak gerekçeli tekliflerde bulunabilirler.
Denetim ve Yayın: Tüm öneriler; Madde Takip Görevlisi (MTG) ve Çalışma Grubu tarafından incelenir. Uygun bulunan maddeler için yazara 4 aylık bir hazırlık süresi tanınır. Hazırlanan metinler, bilimsel hakem denetiminden geçtikten sonra dijital ortamda yayına alınır.
Projeye Erişim ve Tanıtım Bağlantıları:
Tanıtım Videosunu İzlemek İçin: YouTube Shorts
Mobil Uygulama (iOS): App Store'dan İndir
Mobil Uygulama (Android): Google Play'den İndir
