Zelenskıy, Urumca ve Rumeyce dillerini koruma altına alan yasayı imzaladı
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy, Azak Denizi çevresinde yaşayan Azak Rumlarının yok olma tehlikesi altındaki etnik dilleri Urumca ve Rumeyceyi resmî koruma altına alan yasayı imzaladı.
Nadavzovya Rumları sivil toplum kuruluşu tarafından yapılan açıklamaya göre bu imza ile birlikte her iki dil, "Avrupa Bölgesel veya Azınlık Dilleri Şartı" kapsamına dâhil edilerek hem Ukrayna devletinin hem de uluslararası mekanizmaların yasal koruma şemsiyesi altına girdi.
Ukrayna Parlamentosu, Azak Rumlarının uzun süredir dile getirdiği çağrılara kulak vererek 2025 yılının sonlarında Urumca ve Rumeyce dillerinin Avrupa Şartı listesine eklenmesini kararlaştırmıştı. Topluluk temsilcileri, Ukrayna mevzuatında sadece "Modern Yunanca"ya yer verilmesinin Azak Yunanlarının gerçek dilsel kimliğini yansıtmadığını ve bu asimilasyon riskinin dilleri tamamen yok olma sınırına getirdiğini savunuyordu. Tarihî kökenleri 18. yüzyılın sonlarında Kırım'dan Azak bölgesine sürülen Hristiyan nüfusa dayanan Urumlar ve Rumeyler, bu yasayla birlikte dillerini eğitimden kültüre kadar pek çok alanda yaşatma hakkına kavuştu.
Bu yasal statü, özellikle Azak Rumlarının tarihî topraklarının (Donetsk bölgesi ve daha çok Mariupol çevresi) şu an Rusya'nın askerî işgali altında bulunması nedeniyle çok daha stratejik bir anlam taşıyor. İşgalci yönetimin bölgedeki kimliksizleştirme ve kültürel baskı politikalarına karşı Ukrayna devletinin attığı bu adım, Urumca ve Rumeyce dillerinin Ukrayna'da korunması, geliştirilmesi ve küresel ölçekte popülerleştirilmesi için yeni uluslararası fon ve mekanizmaların kapısını aralıyor.
AZAK DENİZİ RUMLARI (NADAZOVYA RUMLARI) KİMDİR?
Azak Denizi Rumları, çoğunlukla Ukrayna'nın Donetsk bölgesinde ve Mariupol çevresinde yaşayan (Nadazovya Rumları olarak da bilinen) bir topluluktur. 18. yüzyılın sonlarında Rus İmparatoriçesi II. Katerina tarafından Kırım’dan sürülerek bölgeye yerleştirilmişlerdir. Bu topluluk kendi içinde iki ana gruba ayrılır: Rumeyler ve Urumlar.
Rumeyler, Yunancanın Kuzey Yunanistan ve Pontus karışımı bir lehçesini konuşan Helen kökenli Hristiyanlardır. Urumlar ise Kırım Tatar lehçesine oldukça benzeyen Urumca (Kıpçak-Oğuz kökenli bir Türk lehçesi) konuşan Türk dilli Hristiyan topluluktur.
