Rusya’dan "dijital demir perde" hamlesi: İnternet tamamen devlet kontrolüne giriyor
Ukrayna Dış İstihbarat Servisinin raporuna göre Rusya Dijital Kalkınma Bakanlığı, Rus internetini (Runet) tamamen devlet güdümüne sokacak radikal bir reform paketi hazırlıyor. Yeni düzenlemeler, doğrudan engellemeler yerine ekonomik baskı ve lisans kısıtlamalarıyla kullanıcıları ve küçük sağlayıcıları hedef alıyor.
Rusya'nın hazırladığı yeni sistem, interneti bir özgürlük alanından ziyade kontrol edilebilir bir altyapıya dönüştürmeyi amaçlıyor. Ukrayna istihbarat verileri, bu stratejinin sıradan kullanıcılar için daha yüksek faturalar, yavaş bağlantı ve alternatiflerin yok olması anlamına geleceğini ortaya koyuyor.
VPN KULLANIMI İMKANSIZ KILACAK “ULUSLARARASI TRAFİK VERGİSİ”
Yeni düzenlemenin en radikal adımı, mobil aboneler için uluslararası internet trafiğine ücret getirilmesi planı. İstihbarat verilerine göre, gigabayt başına yaklaşık 2 dolar (yaklaşık 180-200 Ruble) bir ücret alınması öngörülüyor. Söz konusu uygulama görünürde bir tarife değişikliği gibi sunulsa da asıl hedef VPN kullanımını engellemek. Bir kullanıcı VPN açtığında, tüm veri trafiği yurt dışındaki bir sunucu üzerinden geçtiği için "uluslararası" olarak sınıflandırılıyor. Ayda ortalama 25-30 GB veri tüketen aktif bir kullanıcı için bu, sadece internet faturasına ek olarak 50-60 dolar ek yük binmesi anlamına geliyor. Bu durum, Rus vatandaşları için VPN kullanımını ekonomik olarak sürdürülemez kılacak.
KÜÇÜK SAĞLAYICILARIN SONU: LİSANS REFORMU
Rus hükûmeti, pazardaki binlerce küçük operatörü devre dışı bırakmak için lisanslama şartlarını ağırlaştırıyor. Mevcut 17 lisans türünün 3'e indirilmesi ve giriş maliyetlerinin astronomik seviyelere çıkarılması planlanıyor. Şu an yaklaşık 134 dolar olan asgari sermaye şartı, temel lisans için 66 bin dolara, genel lisans için ise 1,3 milyon doların üzerine çıkarılacak. Bunun sonucunda, Rusya'daki 4 bin 200 geniş bant operatörünün yüzde 90'ından fazlasının (küçük yerel sağlayıcılar, kablolu TV şirketleri) tasfiye olması veya devlete yakın dev federasyon yapıları tarafından yutulması bekleniyor.
FSB’YE TAM ERİŞİM: SORM ZORUNLULUĞU
Planın bir diğer ayağı ise veri gözetimi. Rusya Federal Güvenlik Servisinin (FSB) kullanıcı verilerine ve trafiğine doğrudan erişimini sağlayan SORM (Operatif Soruşturma Faaliyetleri Sistemi) cihazlarını kurmayan şirketlerin hizmet vermesi yasaklanacak. Daha önce bu sistemin kurulması için iki yıla kadar süre tanınırken, yeni kurallar bu süreyi önemli şekilde kısaltacak.
Ayrıca Dijital Kalkınma Bakanlığı, 2030'a kadar geçerli olan denetim moratoryumuna rağmen operatörlere yönelik planlı baskın ve kontrolleri yeniden başlatmak istiyor.
