Rusya’nın Kırım’daki askerî hava gücü zayıflıyor: Ukrayna’nın 2025 operasyonları bilançosu
Ukrayna Savunma Kuvvetleri, 2025 yılı boyunca Rusya’nın işgal altında tuttuğu Kırım Yarımadası’ndaki askeri hedeflere yönelik saldırılarını sürdürdü. Bu operasyonlar özellikle Rus hava gücüne ve silahlı insansız hava aracı (SİHA) altyapısına odaklandı. Kırım Haber Ajansı (QHA) Ukrayna ordusunun son bir yılda Kırım’a düzenlediği en dikkat çekici operasyonları derledi.
TARİHTE BİR İLK: İDA İLE SAVAŞ UÇAĞI DÜŞÜRÜLDÜ
Mayıs 2025’te Ukrayna, askerî literatüre geçen bir operasyona imza attı. Ukrayna Savunma Bakanlığı İstihbarat Başmüdürlüğü (HUR), 3 Mayıs’ta Karadeniz’de Novorossiysk açıklarında insansız deniz aracıyla (İDA) bir Rus Su-30 savaş uçağının imha edildiği duyurdu. Açıklamada, “Bu, bir savaş uçağının deniz insansız hava aracıyla imha edildiği dünyadaki ilk örnektir. Bu tarihi saldırı, HUR bünyesindeki Group 13 özel birimi askerleri tarafından, Magura insansız deniz aracından fırlatılan bir füzeyle gerçekleştirildi." denildi.
Bir gün sonra HUR Başkanı Kırılo Budanov, ikinci Su-30’un da Kırım açıklarında düşürüldüğünü belirtti. Rus uçakları Magura-7 tipi İDA’dan ateşlenen AIM-9 Sidewinder füzeleriyle vurulduğunu aktaran Budanov, “Bu tarihi bir an.” diye kaydetti.
Bir Su-30 savaş uçağının maliyetinin 35-50 milyon dolar arasında olduğu belirtiliyor.
UÇAKLAR KARADA HEDEF ALINDI
2025 boyunca Rus hava unsurları yalnızca havada değil, üslerinde de hedef oldu.
Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU), 4 Ağustos’ta Kırım’daki Sak (Saki) askeri hava üssüne düzenlenen gece saldırısında bir Su-30SM uçağının tamamen imha edildiğini, bir diğerinin hasar gördüğünü ve üç Su-24 uçağının vurulduğunu açıkladı.
Eylül ayında iki ayrı saldırıda, Kırım’daki Kaça hava üssünde konuşlu iki Be-12 “Çayka” amfibi uçağının ve bir Mi-8 helikopterinin imha edildiği bildirildi. Bu saldırı, Be-12 uçaklarının ilk kez savaşta vurulması olarak kayda geçti.
Aynı ayın ilerleyen günlerinde düzenlenen bir başka operasyonda, Kaça üssünde konuşlu iki An-26 savaş nakliye uçağının vurulduğu duyuruldu.
BELBEK’TE PEŞ PEŞE DARBELER
Aralık ayında saldırıların odağında Belbek hava üssü vardı. 18 Aralık’ta SBU, tam mühimmat yüklü bir MiG-31 savaş uçağının vurulduğunu açıkladı.
Bundan sadece iki gün sonra, 20 Aralık'ta, SBU, Belbek havaalanında iki Su-27 uçağının ve hava trafik kontrol kulesininin imha edildiğini duyurdu. Yetkililere göre bu saldırılar, üssün uçuş organizasyonunu ciddi biçimde aksattı. İki uçağın toplam maliyetinin yaklaşık 70 milyon dolar olduğu kaydedildi.
SİHA DEPOLARI VE FIRLATMA NOKTALARI HEDEF ALINDI
Kırım’daki hava üsleri, Rus ordusunun Ukrayna’ya yönelik SİHA saldırılarında kilit rol oynuyor. Bu nedenle Ukrayna güçleri, SİHA depolarına yönelik operasyonlara da ağırlık verdi.
Ukrayna Deniz Kuvvetleri, ağustos ayında Akyar’daki (Sivastopol) Hersones hava üssüne düzenlenen saldırıda Karadeniz bölgesinde keşif yürütmek amacıyla kullanılan üç adet Mohajer-6 ve iki adet Forpost tipi SİHA’nın imha edildiğini açıkladı.
İran yapımı orta menzilli keşif ve saldırı insansız hava aracı Mohajer-6 hassas mühimmat (Almas füzeleri, Qaem bombaları) taşıyabilme potansiyeline sahip. Birim maliyeti 2-4 milyon dolar. Fortpost Rus taktik keşif insansız hava aracı. Modernize edilen "Forpost-R" versiyonu saldırı kapasitesine sahip, maliyeti ise yaklaşık 7 milyon dolar.
Ukrayna İnsansız Sistemleri Kuvvetleri, kasım ayında İslam Terek (Kirovske) kasabasındaki hava üssünde “Orion” tipi SİHA’ların bulunduğu hangarları hedef aldı. Saldırı uydu görüntüleriyle doğrulandı.
Orta irtifa ve uzun havada kalışlı Rus askeri İHA'sı “Orion”, keşif, gözetleme ve uzun süreli devriye görevleri için tasarlanmış olup 4 adet hava-kara füzesi taşıma kapasitesine sahip. Birim maliyeti ise 5 milyon doların üzerinde.
Ukrayna Özel Harekat Kuvvetleri, 28 Kasım’da Çaudа Burnu yakınlarında “Şahit” tipi kamikaze SİHA’ların depolandığı ve fırlatıldığı alanlara saldırı düzenledi. Yapılan açıklamada, “Düşman, Kırım'ın güneyindeki söz konusu bölgeyi Ukrayna’nın sivil altyapısına yönelik çeşitli tiplerde SİHA'ları fırlatmak için düzenli olarak kullanıyor. Özel Harekat Kuvvetleri, Rus ordusunun saldırı kapasitesini zayıflatmak amacıyla asimetrik adımlar atmaya devam ediyor." ifadelerine yer verildi.
Ayrıca Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı, 28 Kasım'da Kırım'ın Sak bölgesinde bulunan Novofedorivka yerleşim yerindeki Rus askeri hava üssüne saldırı düzenlendiğini bildirdi. Saldırıda hava üssünde bulunan bir SİHA depolama tesisinin vurulduğu aktarıldı.
RUS ORDUSUNUN SALDIRI KAPASİTESİ ZAYIFLATILIYOR
Askeri uzmanlara göre, tüm SİHA’ları havada düşürmek zor olsa da, depolama ve fırlatma üslerine yönelik saldırılar Rus ordusunun saldırı kapasitesini ciddi biçimde zayıflatıyor. 2025 boyunca Kırım’da gerçekleştirilen bu operasyonlar, Rusya’nın hava ve SİHA altyapısının savunmasızlığını ortaya koyarken, Ukrayna’nın karşı koyma harp kabiliyetlerinin ulaştığı noktayı da gözler önüne serdi.
