Rusya’da sansür kitaplarda “Blackout” uygulamasına dönüştü
Ukrayna Dış İstihbarat Servisi tarafından yapılan açıklamada, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı 24 Şubat 2022 tarihinde başlattığı topyekûn savaşın ardından sansürün sistematik ve benzeri görülmemiş bir boyuta ulaştığı ifade edildi.
Açıklamada, devlet müdahalesinin artık yalnızca belirli yazarlara yönelik baskılarla sınırlı olmadığı, el yazmasından kitapçı raflarına kadar yayıncılığın tüm aşamalarını kapsayan geniş bir kontrol mekanizmasına dönüştüğü kaydedildi.
KİTAPLARDA FİZİKSEL KARARTMA DÖNEM
İstihbarat servisinin değerlendirmesine göre, yeni dönemin en dikkat çekici unsuru “blackout” adı verilen yöntem oldu. Bu uygulama kapsamında kitaplardaki bazı bölümler siyah çizgilerle kapatılıyor veya tamamen görünmez hâle getiriliyor.
Böylece okuyucunun artık eserin tamamına değil, sansürlenmiş ve parçalanmış bir versiyonuna erişebildiği belirtildi.
SAVAŞ, LGBT VE GÖÇ KONULARI HEDEFTE
Açıklamaya göre Rusya’da savaşla ilgili ifadeler, Rus saldırganlığını eleştiren görüşler, LGBTİ+ temaları, göç, sömürgesizleşme söylemleri ve uyuşturucu ya da intihar içerikli bölümler yoğun sansüre maruz kalıyor.
Bu nedenle binlerce kitabın incelendiği, işaretlendiği veya satıştan kaldırıldığı ifade edildi. Sansürün yalnızca yeni eserlerle sınırlı olmadığı, dünya edebiyatı klasiklerinin bile yeni çeviri ve baskılar üzerinden “temizlendiği” aktarıldı.
YAPAY ZEKÂ İLE İÇERİK TARAMASI
İstihbarat, bazı Rus yayınevlerinin sansür sürecinde yapay zekâ kullandığı da bildirildi. Algoritmaların “sakıncalı içerikleri” tespit etmek için metinleri analiz ettiği ancak çoğu zaman sıradan kelime ve ifadeleri bile riskli olarak işaretlediği belirtildi.
Bu durumun, normal sahnelerin veya tek tek kelimelerin dahi sansüre uğramasına yol açtığı ifade edildi.
KİTAP İDEOLOJİK BİR ARACA DÖNÜŞÜYOR
Ukrayna Dış İstihbarat Servisi, geçmişte protesto ve sanatsal ifade biçimi olarak kullanılan “blackout” yönteminin günümüz Rusya’sında tam tersine, bilgiyi gizleme aracına dönüştüğünü vurguladı.
Açıklamada, “Kremlin sansürü sonucunda kitap artık bilgi kaynağı olmaktan çıkıp ideolojik yönlendirme aracına dönüşüyor. Hatta metnin yokluğu bile siyasi anlam taşıyor.” ifadelerine yer verildi.
Öte yandan Rusya Dijital Kalkınma Bakanlığının, Rus internet alanını tamamen devlet kontrolüne almak amacıyla yeni düzenlemeler hazırladığı bildirildi.
