Kırım’daki Ruslaştırma politikası AİHM’de: Zorla Rus vatandaşı yapılan 10 Ukraynalı çocuk için duruşma başladı
Strasbourg’da bulunan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 22 Eylül Salı günü, Kırım’ın Rusya tarafından işgal edilmesinin ardından zorla Rus vatandaşlığına geçirilen ve Rus ailelere evlatlık verilme riskiyle karşı karşıya kalan 10 Ukraynalı çocuğun davasında kamuya açık ilk duruşmayı gerçekleştirdi. "10 Ukraynalı Çocuk Adına Ukrayna Helsinki İnsan Hakları Birliği, Rusya'ya Karşı" başlıklı dava, işgal altındaki topraklarda yürütülen kimlik silme politikasının hukuki boyutunu gözler önüne seriyor.
Duruşmada Ukrayna hükûmetinin tutumunu savunan AİHM Temsilcisi Marharıta Sokorenko, davanın kapsadığı çocuk sayısı küçük görünse de olayın boyutunun devasa olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
Bu 10 çocuğun kaderi, Mahkeme tarafından daha önce de kınanmış olan, Ukraynalı çocukların ideolojik olarak eğitilmesi ve Ukrayna kimliklerinin silinmesine yönelik davalı devlet tarafından sistemli şekilde sürdürülen geniş çaplı uygulamanın açık bir tezahürüdür.
Sokorenko, AİHM’e Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 46. maddesi uyarınca Rusya’nın yerine getirmesi gereken somut yükümlülükleri belirleme çağrısında bulundu. Bu talepler arasında; çocukların kimlikleri, hukuki durumları ve bulundukları yerler hakkında tam bilginin açıklanması, Ukrayna’ya iadelerinin sağlanması ve bu süreçte Ukrayna makamları, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi ve ilgili uluslararası mekanizmalarla iş birliği yapılması yer alıyor.
4000'DEN FAZLA KİMSESİZ ÇOCUK OTOMATİK OLARAK RUS YAPILDI
Dava konusu başvuru, 2009-2013 yılları arasında doğan ve doğumla Ukrayna vatandaşı olan 10 çocuk adına Ukrayna Helsinki İnsan Hakları Birliği tarafından sunuldu. 2014 yılında Kırım’ın işgali gerçekleştiğinde yaşları 1 ila 5 arasında değişen bu çocuklar, yetimhanelerde Ukrayna devletinin koruması altında bulunuyordu.
Helsinki Birliğinin verilerine göre, Rusya yarımadada fiili kontrolü sağladıktan sonra ebeveyn bakımından yoksun 4 binden fazla çocuğu otomatik olarak Rusya Federasyonu vatandaşı ilan etti. Ukrayna makamlarının defalarca yaptığı çağrılara rağmen Rusya çocukları iade etmeyi reddetti ve evlat edindirme süreçlerini başlattı. Rus yetkililerin çocukların nerede olduğunu gizlediği, bilgilerini Rus evlat edinme sistemine eklediği ve bazılarının muhtemelen evlat edinildiği belirtiliyor. 2014’ten bu yana kendilerinden haber alınamaması, davacılar tarafından "zorla kaybettirme" olarak nitelendiriliyor.
