Özbekistan geleceğin uzay vizyonunda yerini aldı: Artemis Anlaşmaları'na katılan 77. ülke oldu
Özbekistan, uzay araştırmalarında uluslararası iş birliğine yönelik ortak ilkeleri belirleyen Artemis Anlaşmaları’nın 77. katılımcısı oldu.
ABD Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre belge, 19 Ekim’de Semerkant’ta Özbekistan Dışişleri Bakanı Bahtiyar Saidov tarafından imzalandı. Törene, C5+1 formatındaki bakanlar toplantısı için ülkede bulunan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da katıldı.
UZAY VE KRİTİK MİNERALLERDE İŞ BİRLİĞİ
Rubio ile Saidov’un görüşmesinde stratejik ortaklığın güçlendirilmesi ve Özbekistan’ın gelişmekte olan uzay sektöründe ABD’li şirketlerin üstlenebileceği projeler ele alındı.
Taraflar, kritik mineraller alanındaki iş birliğini genişletme konusunda mutabık kaldı. Rubio ayrıca Özbekistan’ın sivil nükleer enerji alanında ABD teknolojilerine gösterdiği ilgiyi memnuniyetle karşıladığını belirtti.
ARTEMİS ANLAŞMALARI NEYİ ÖNGÖRÜYOR?
Özgür Avrupa Radyosunun (RFE/RE) “Azatlık Asya” servisinin haberine göre, ABD ve diğer 7 ülke tarafından 2020’de imzalanan Artemis Anlaşmaları; Ay, Mars ve asteroitler dâhil uzayın sivil amaçlarla araştırılması ve kullanımına ilişkin ilkeler içeriyor.
Bu ilkeler arasında faaliyetlerin barışçıl ve şeffaf yürütülmesi, bilimsel verilerin paylaşılması, uzayda acil durum yaşayan kişilere yardım edilmesi ve ülkelerin birbirlerinin çalışmalarını engellememesi için koordinasyon sağlanması bulunuyor. Uzaydaki tarihî mirasın korunması ve uzay çöplerinin azaltılması da belgenin hedefleri arasında yer alıyor.
1967 tarihli Uzay Antlaşması’nın ilkelerine dayanan belge, hukuken bağlayıcı bir uluslararası antlaşma değil, siyasi taahhüt niteliği taşıyor. Katılım, belirli bir uzay görevine dâhil olunduğu anlamına gelmiyor; gelecekteki ortak çalışmalar için temel oluşturuyor.
ÖZBEKİSTAN İLK UYDUSUNU AĞUSTOS’TA FIRLATMIŞTI
Özbekistan, ilk uydusu Semerkant-2028’i bu yıl ağustos ayında uzaya göndermişti. Fırlatma, Star Vision şirketi tarafından Çin’in Şantung eyaleti açıklarındaki bir deniz platformundan gerçekleştirilmişti.
Özbekistan Uzay Araştırmaları ve Teknolojileri Ajansı (Uzcosmos), uydunun çevrenin, su ve toprak kaynaklarının, tarım ürünlerinin durumunun izlenmesine ve afetlerin öngörülmesine katkı sağlayabileceğini açıklamıştı.
