Ukrayna'nın operasyonları Rusya'da benzin üretimini yüzde 20'ye yakın düşürdü!
Ukrayna'nın Rusya'daki petrol rafinerilerine yönelik art arda düzenlediği saldırılar, ülkenin akaryakıt üretiminde ciddi kayıplara yol açtı. Bloomberg'in analizine göre, ağustos ayında Ukrayna tarafından Rusya'nın en büyük 10 rafinerisinden 4'ü hedef alınırken, rafinerilere yönelik saldırıların sayısı aylık bazda rekor seviyeye ulaştı.
Bloomberg'in iki ülkenin kamuya açık açıklamalarına dayandırdığı verilere göre, Ukrayna güçleri ağustos ayında Rus petrol rafinerilerine en az 21 saldırı gerçekleştirdi. Bu sayı, tek bir ay içerisinde kaydedilen en yüksek saldırı sayısı olarak öne çıktı.
Saldırılar özellikle Rusya'nın yoğun nüfuslu ve sanayileşmiş bölgelerine yakıt sağlayan büyük rafinerileri etkiledi. Rafinerilerde yaşanan hasar ve üretim kesintileri, ülkenin ham petrol işleme kapasitesinin önemli ölçüde gerilemesine neden oldu.
Energy Aspects bünyesinde faaliyet gösteren EA Analytics'in verilerine göre, Rusya'daki petrol rafinajı ağustos ayında günlük ortalama 3,8 milyon varilin biraz üzerinde gerçekleşti. Bu seviyenin, 20 yılı aşkın sürenin en düşük seviyelerine yaklaştığı belirtildi.
Rusya'da yaz aylarında, tatil dönemi ve tarımsal faaliyetlerin artması nedeniyle yakıt talebi yükseliyor. Bu dönemde rafineriler normal şartlarda günde yaklaşık 5,3-5,5 milyon varil petrol işliyordu. Dolayısıyla ağustos ayındaki seviyeler, olağan yaz üretiminin oldukça altında kaldı.
BENZİN ÜRETİMİ YAKLAŞIK YÜZDE 20 GERİLEDİ
Rafinerilerdeki aksaklıkların en belirgin etkilerinden biri benzin piyasasında görüldü. Bloomberg'e konuşan bir kaynağa göre, ağustos ayının ilk üç haftasında Rusya'nın benzin üretimi ve iç piyasaya yönelik benzin sevkiyatı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 20 azaldı.
Benzindeki düşüş, Rusya'nın iç piyasasında arz baskısının artmasına neden oldu. Yaz aylarında ulaşım ve tarım faaliyetleri nedeniyle zaten yüksek olan talebin, rafineri kapasitesindeki kayıplarla aynı döneme denk gelmesi yakıt piyasasındaki baskıyı daha da artırdı.
Dizel yakıt üretiminde ise düşüş daha yüksek oldu. Aynı dönemde Rusya'nın dizel üretiminin yüzde 23'ten fazla gerilediği bildirildi. Ancak dizel arzındaki düşüş, benzin kadar belirgin şekilde iç piyasaya yansımadı.
Bunun temel nedeni, Rusya'nın bu yaz dizel ihracatının büyük bölümünü yasaklaması oldu. İhracatın sınırlandırılmasıyla daha önce dış pazarlara gönderilen önemli miktardaki dizel yakıtın ülke içerisinde kalması sağlandı. Bu nedenle dizel yakıtın iç piyasaya arzı aynı dönemde yalnızca yüzde 3 civarında geriledi.
RUSYA'NIN AKARYAKIT İHRACATINDAKİ KONUMU ZAYIFLIYOR
Ukrayna saldırıları öncesinde Rusya, dünya dizel yakıt piyasasının en önemli tedarikçilerinden biriydi. Rusya'nın küresel dizel arzının yaklaşık yüzde 10'unu karşıladığı belirtiliyor.
Öte yandan rafinerilerin zarar görmesi ve Moskova'nın ihracat kısıtlamaları, bu ticaret akışını önemli ölçüde değiştirdi. Rusya'nın ihraç edemediği dizel yakıtın daha büyük bir bölümü iç piyasada tutulurken, rafineri kapasitesindeki kayıplar nedeniyle ülkenin genel petrol ürünleri üretimi geriledi.
Bu durum, Rusya açısından iki yönlü bir baskı oluşturuyor. Bir taraftan rafinerilerin çalışmaması benzin ve diğer petrol ürünlerinin üretimini azaltırken, diğer taraftan ihracatın kısıtlanması ülkenin dış satış gelirlerini ve küresel yakıt piyasasındaki payını etkiliyor.
EYLÜL İÇİN SINIRLI TOPARLANMA BEKLENTİSİ
EA Analytics, Rusya'daki rafineri faaliyetlerinin eylül ayında bir miktar toparlanmasını bekliyor. Şirketin tahminine göre, petrol işleme miktarı gelecek ay günlük yaklaşık 4,2 milyon varile yükselebilir.
Ancak bu toparlanmanın kalıcı olup olmayacağı konusunda belirsizlik bulunuyor. Energy Aspects petrol piyasaları analisti Louis Neve-House, Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik SİHA saldırılarını mevcut hızda sürdürmesi hâlinde üretim tahminlerinin aşağı yönlü revize edilebileceği uyarısında bulundu.
Böylece Ukrayna'nın rafinerileri hedef alan saldırıları, yalnızca tek tek tesislerde hasara yol açmakla kalmayıp Rusya'nın ülke genelindeki petrol işleme kapasitesini de baskı altına alıyor. Özellikle benzin üretimindeki yaklaşık yüzde 20'lik düşüş, Moskova'nın iç piyasadaki akaryakıt arzını koruma çabalarını daha da zorlaştırıyor.
Rusya'nın rafineri kapasitesindeki gerileme, savaşın enerji boyutunda Ukrayna'nın Moskova'nın ekonomik ve lojistik altyapısına yönelik baskısını artırdığını gösteriyor. Saldırıların devam etmesi hâlinde, rafinaj kapasitesindeki kayıpların yanı sıra iç piyasadaki yakıt fiyatları ve arz dengesi üzerinde de daha güçlü bir baskı oluşabileceği değerlendiriliyor.
