Yasa Dışı Kazı Haberleri - Son Dakika Yasa Dışı Kazı Haber Güncel Gelişmeler

Yaşnıy: Rus işgali altındaki Kırım’da 500’den fazla kültürel miras alanı yok edildi

Rus işgali altındaki Kırım’da yasa dışı kazı çalışmaları yürüterek Ukrayna'nın kültürel mirasına verdiği zarar nedeniyle Ukrayna tarafından aranan Rus arkeolog ve Hermitaj Müzesi Kuzey Karadeniz Arkeolojisi Bölümü Başkanı Aleksandr Butyagin 4 Aralık’ta Varşova’da gözaltına alındı. Amsterdam’dan Belgrad’a giderken yakalanan Butyagin, Polonya mahkemesinin kararıyla Ukrayna’ya iade süreci kapsamında geçici olarak tutuklandı. Bu gelişme, Avrupa’da işgal altındaki Kırım’da yasa dışı kazılar yürüttüğü gerekçesiyle tanınmış bir bilim insanına yönelik ilk gözaltı olarak kayda geçti. Rus arkeolog Aleksandr Butyagin’in davasını Kırım Haber Ajansına (QHA) değerlendiren Kırım Stratejik Araştırmalar Enstitüsü bünyesindeki izleme grubunun başkanı Denıs Yaşnıy, Rusya’nın Kırım’da kültürel mirası sistematik biçimde yok ettiğine dikkat çekti. Yaşnıy, Rus arkeologların yürüttüğü yasa dışı kazılar nedeniyle yarımadada 500’den fazla kültürel miras alanının ortadan kaldırıldığını vurguladı. Butyagin, MÖ 6. yüzyılda Kerç Boğazı kıyısında kurulmuş olup Ukrayna’nın kültürel mirasının önemli bir parçası olan antik Mirmekion kentinde 1999 yılından bu yana kazılar yürütüyor. Bu kazılarda, Büyük İskender dönemine ait buluntular da dâhil olmak üzere onlarca ve yüzlerce sikkenin yer aldığı çok sayıda değerli eser gün yüzüne çıkarıldı. Yarımada Rusya tarafından işgal edilene kadar çalışmalar Ukrayna makamlarının onayıyla yürütülürken, 2014’ten sonra arkeolog kazılara Ukrayna’nın izni olmadan devam etti ve yalnızca işgal yönetiminden alınan belgelerle çalışmalarını sürdürdü. Ukrayna savcılığına göre bu faaliyetler, arkeolojik tabakalara ciddi zarar verilmesine ve kültürel mirasın yaklaşık 200 milyon grivna değerinde tahrip edilmesine yol açtı. Uzmanlar, bu tür kazıların yalnızca hukuka aykırı değil, aynı zamanda bilimsel ve etik açıdan da kabul edilemez olduğunu vurguluyor. Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi (ICOMOS), UNESCO ve Dünya Arkeoloji Kongresi gibi uluslararası kuruluşlar, işgal altındaki bölgelerde yasal otoritelerin onayı olmadan yürütülen arkeolojik faaliyetleri açıkça yasaklıyor. "YASA DIŞI KAZILAR YÜZLERCE KÜLTÜREL MİRAS ALANIN YOK OLMASINA NEDEN OLDU" Kırım Stratejik Araştırmalar Enstitüsü Uzmanı Denıs Yaşnıy, 2014’te Kırım’ın işgal edilmesinin ardından yüzlerce arkeolojik alanın zarar gördüğünü ya da tamamen ortadan kaldırıldığını belirterek, “Altyapı projeleri, yol yapımları, enerji tesisleri ve kontrolsüz kazılar nedeniyle 500’den fazla kültürel miras alanı kaybedildi. Kayıpların ölçeği o kadar büyük ki bazı anıtları yeniden canlandırmak imkânsız. Mirmekion kenti de bunlardan biri.” dedi. Antik Mirmekion kentinin Butyagin’in faaliyetleri sonucu kültür ve tarih için kaybedildiğini belirten Yaşnıy şunları kaydetti: Diğer Rus arkeologlara gelince, bu uygulama yeni değil. Sovyet döneminden bu yana Kırım’daki antik miras, Moskova, St. Petersburg, Tula ve diğer şehirlerden gelen uzmanların faaliyet alanıydı. Bazıları Kırım’da on yıllardır çalışıyor ve 2014’ten sonra bu süreç yeniden canlandı. Butyagin tek örnek değil; birçok Rus arkeolog, hukuken Ukrayna’ya ait olan topraklarda Ukrayna makamlarının izni olmadan araştırmalarını sürdürüyor. Bu nedenle kültürel mirasın büyük bir bölümü üzerindeki kontrolü fiilen kaybettik. "TARİHİ DOĞRU ŞEKİLDE ORTAYA KOYMA OLANAĞINI KAYBEDİYORUZ" Uzman, Rusya’nın yürüttüğü yasa dışı kazıların yalnızca hukuki değil, bilimsel açıdan da ciddi tahribata yol açtığını vurgulayarak, “Arkeolojik bir alan sadece çıkarılan eserlerden ibaret değildir. Asıl değer, bağlamda; yani katmanlarda, buluntuların birbirleriyle ilişkisinde yatıyor. Denetimsiz kazılar bu bağlamı yok ediyor ve tarihi doğru biçimde ortaya koyma imkânını ortadan kaldırıyor.” ifadelerini kullandı. Ukraynalı bilim insanlarının kazılara dâhil edilmemesin, Mirmekion örneğinde olduğu gibi kalıcı bilgi kaybına neden olduğunu belirten uzman, “Bugün bu antik kent hakkında bildiklerimiz, yalnızca Butyagin’in tuttuğu notlar ve yayımladığı çalışmalardan ibaret. Ukraynalı araştırmacıların yöntemleri doğrulama ya da buluntuları bağımsız biçimde değerlendirme şansı olmadı.” dedi. Bu durumun Ukrayna bilimi için ciddi bir sorun oluşturduğunu kaydeden Yaşnıy, “Ukraynalı araştırmacıların katılımı olmadan kazılan her obje, fiilen eleştirel değerlendirmeye kapalı hâle geliyor. Mirmekion çarpıcı bir örnek, ancak Kırım’daki bu tür kayıplar onlarca, hatta yüzlerce. Bu yalnızca hukuki sorumluluk meselesi değil; Ukrayna yarımadasının kültürel mirasına ve tarihsel hafızasına verilen gerçek bir zarardır.” şeklinde vurguladı. ARALIK 2025’TE GÖZALTINA ALINDI Rus bilim insanı Butyagin, Hollanda’dan Balkanlara seyahat ederken 4 Aralık 2025’te Varşova’dan transit geçtiği sırada Polonya İç Güvenlik Ajansı tarafından durdurularak gözaltına alındı. Ardından Polonya mahkemesi, savcılıkta ifade vermeyi reddeden bilim insanı hakkında 40 günlük tutukluluk kararı verdi. 2024’DE SUÇLAMA YÖNELTİLDİ Ukrayna Başsavcılığı, Butyagin’e Kasım 2024’te resmen suçlama yöneltmişti. Yetkililere göre Butyagin, Hermitaj Müzesi tarafından organize edilen sözde Mirmekiy Arkeolojik Keşif Gezi'nin başkanlığı görevini üstlenerek Ukrayna’dan hiçbir izin almadan Kırım’ın Kerç kentindeki Antik Mirmekiy Kenti’nde yasa dışı kazı çalışmaları yürütüyor. Ukrayna mevzuatına göre izinsiz kültürel miras tahribi 2 ile 5 yıl hapis cezası gerektiriyor. Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU), yapılan uzman incelemelerde Rus ekiplerin ilgili arkeolojik alana 200 milyon Ukrayna grivnasını aşan zarar verdiğini belirlediklerini duyurdu. UKRAYNA'YA İADESİ MAHKEMEDE GÖRÜLMEYE BAŞLADI Butyagin’in Ukrayna’ya iadesine ilişkin dava Varşova’daki mahkemede 15 Ocak’ta görüldü. Slawa TV’nin aktardığına göre mahkeme, Butyagin’in savunmasının hâkimin taraflı olabileceği gerekçesiyle yaptığı itiraz üzerine duruşmayı erteledi. Savunma, söz konusu hâkimin daha önce bir Ukrayna vatandaşının Almanya’ya iadesini reddetmiş olmasını gerekçe gösterdi. Mahkeme sırasında Butyagin Kırım’da 25 yılı aşkın süredir, Rusya’nın yarımadayı işgalinden sonra da dâhil olmak üzere kazılar yaptığını kabul etmişti.

Bilim kılıfı altında yağma: Butyagin Davası Kırım’daki hukuksuzluğu açığa çıkarıyor

İşgal altındaki Kırım’da yasa dışı arkeolojik faaliyet yürüttüğü gerekçesiyle aranan Rusya vatandaşı Aleksandr Butyagin’in Varşova’da gözaltına alınması ve Ukrayna’ya olası iadesi, yalnızca bireysel bir dava değil; Rusya’nın uluslararası hukuku sistematik biçimde ihlal etmesine karşı kritik bir sınav ve emsal niteliğinde bir süreç olarak görülüyor. Hermitaj Müzesi çalışanı Butyagin, Hollanda’dan Balkanlara seyahat ederken 11 Aralık 2025’te Varşova’dan transit geçtiği sırada Polonya İç Güvenlik Ajansı tarafından durdurularak gözaltına alındı. Ardından Polonya mahkemesi, savcılıkta ifade vermeyi reddeden bilim insanı hakkında 40 günlük tutukluluk kararı verdi. 12 Ocak'ta ise Butyagin'in tutukluluk süresi uzatıldı. Varşova Bölge Mahkemesi, iade sürecinin sağlıklı şekilde yürütülmesi için tutukluluğun gerekli olduğuna hükmetti. Varşova Bölge Savcılığı, Butyagin’in Ukrayna’ya iadesine destek verdi. Butyagin’in Ukrayna’ya iadesinin hukuken mümkün olup olmadığı, 15 Ocak Perşembe günü yapılacak bir sonraki duruşmada ele alınacak. Mahkemenin olumlu karar vermesi halinde, nihai karar Polonya Adalet Bakanına ait olacak. MOSKOVA’DAN VARŞOVA’YA SERT TEPKİ Butyagin’in, işgal altındaki Kırım’da Ukrayna’nın izni olmadan yürütülen arkeolojik kazılara katıldığı gerekçesiyle Polonya’da tutuklanması Moskova’nın sert tepkisini beraberinde getirdi. Rusya Dışişleri Bakanlığı, 13 Ocak’ta Polonya’nın Moldova Büyükelçisini bakanlığa çağırarak resmî protesto notası verdi ve Butyagin’in Ukrayna’ya iade edilmesine karşı “uyarı”da bulundu. Kremlin, davayı kamuoyuna “bilimsel faaliyet nedeniyle baskı” olarak sunmaya çalışsa da, bu söylem uluslararası hukuk açısından ciddi boşluklar barındırıyor. İŞGAL ALTINDAKİ TOPRAKLARDA UKRAYNA İZNİ OLMADAN “BİLİM” YAPILAMAZ Rus tarafının göz ardı ettiği temel husus, Kırım’ın uluslararası hukuk açısından Ukrayna’ya ait bir bölge olduğu ve Rusya tarafından geçici olarak işgal altında tutulduğu hususu. Bu statü, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabul edilen çok sayıda kararla açık biçimde teyit edildi. Bu çerçevede, Ukrayna makamlarının izni olmaksızın işgal altındaki Kırım’da yürütülen her türlü arkeolojik kazı ve benzeri faaliyet, uluslararası hukuk bakımından hukuka aykırı kabul ediliyor. Lahey ve Cenevre Sözleşmeleri uyarınca, işgalci devletlerin işgal altındaki topraklarda arkeolojik kazı yapması, kültürel varlıklara el koyması ya da kültürel mirasa zarar verebilecek faaliyetlerde bulunması açık şekilde yasaklanmış durumda. RUSYA ARKEOLOJİ İLE YAĞMAYI KARIŞTIRIYOR Moskova’nın tepkisi, klasik bir diplomatik itirazın ötesine geçiyor. Uzmanlara göre bu tutum, Polonya’ya yönelik bilinçli siyasi ve diplomatik baskı, hatta dolaylı bir gözdağı niteliği taşıyor. Rus diplomasisi bir kez daha arkeoloji ile yağmayı, akademik çalışma ile işgal hukukunu ihlal etmeyi birbirine karıştırıyor. Özellikle konu Kırım olduğunda uluslararası hukuk, Kremlin’in söyleminde çoğu zaman “seçici” biçimde uygulanıyor. RUSYA BUTYAGİN’İ “BASKI KURBANI” OLARAK GÖSTERMEYE ÇALIŞIYOR Butyagin’in “bilim insanı” olarak sunulması, Rusya’nın Ukrayna’nın işgal altındaki bölgelerinde kültürel mirasa verdiği sistematik zararla yan yana konulduğunda özellikle çarpıcı bir çelişki yaratıyor. Kentlerin, müzelerin, tarihi yapıların bombalandığı; kültürel varlıkların yağmalandığı bir ortamda Moskova’nın bir anda “bilim özgürlüğü” savunuculuğuna soyunması, uluslararası kamuoyunda ikna edici bulunmuyor. BUTYAGİN DAVASI TEKİL SORUŞTURMANIN ÖTESİNDE Rus işgali altındaki Kırım’da yasa dışı kazı çalışmaları yürüterek Ukrayna'nın kültürel mirasına verdiği zarar nedeniyle Ukrayna tarafından aranan Aleksandr Butyagin’in davası, tekil bir ceza soruşturmasının çok ötesinde anlam taşıyor. Bu dava, Rusya vatandaşlarının işgal altındaki Ukrayna topraklarında işledikleri suçlar nedeniyle uluslararası düzeyde sorumluluk altına alınabileceğini gösterme potansiyeline sahip. Özellikle kültürel mirasın korunması alanında oluşabilecek bir emsal, gelecekte benzer vakaların yargı önüne taşınmasının da önünü açabilir. RUSYA HUKUKİ EMSALDEN KORKUYOR Rusya’nın Polonya üzerindeki baskısı, bir güç gösterisinden çok, hukuki bir emsalden duyulan korkunun işareti olarak değerlendiriliyor. Yıllarca “Kırım bizim” diye tekrarlansa bile, belgelerin, anlaşmaların ve uluslararası hukukun başka bir şeyi hatırladığını gösteren bir emsal. Çünkü uluslararası hukuk, propaganda ile ortadan kalkmaz. İmzalar silinmez, sözleşmeler geçerliliğini yitirmez, sorumluluklar da televizyon anlatılarıyla yok olmaz.

Kırım'da yasa dışı kazı: Polonya mahkemesi Rus arkeolog Butyagin'in tutukluluğunu uzattı

Polonya’nın başkenti Varşova’da görülen davada, Rus işgali altındaki Kırım’da yasa dışı kazı çalışmaları yürüterek Ukrayna'nın kültürel mirasına verdiği zarar nedeniyle Ukrayna tarafından aranan Rus arkeolog Aleksandr Butyagin’in tutukluluğunun devamına karar verildi. Varşova Bölge Mahkemesi, iade sürecinin sağlıklı şekilde yürütülmesi için tutukluluğun gerekli olduğuna hükmetti. Polonya yayın kuruluşu RMF24’ün 12 Ocak’ta aktardığına göre, mahkeme Butyagin’in tutukluluk süresini 4 Mart 2026 tarihine kadar uzattı. Kararda, arkeoloğa isnat edilen suçların Polonya ceza mevzuatında da karşılığının bulunduğu ve Polonya’da da kovuşturulabilir nitelikte olduğu vurgulandı. Ayrıca söz konusu suçların zaman aşımına uğramadığı belirtildi. Mahkeme, Butyagin’in Polonya’da daimi ikametinin bulunmaması nedeniyle kaçma riskine de dikkat çekti. Butyagin’in Ukrayna’ya iadesinin hukuken mümkün olup olmadığı, 15 Ocak Perşembe günü yapılacak bir sonraki duruşmada ele alınacak. Varşova Bölge Savcılığı, Butyagin’in Ukrayna’ya iadesine destek verdi. Mahkemenin olumlu karar vermesi halinde, nihai karar Polonya Adalet Bakanı’na ait olacak. MOSKOVA’DAN VARŞOVA’YA BASKI Öte yandan Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanlığının, bugün Polonya’nın Moskova Büyükelçisini Bakanlığa çağırarak Butyagin’in gözaltına alınması ve olası Ukrayna’ya iadesi nedeniyle resmî protesto notası verdiği öğrenildi. Bu tutum, Polonya üzerinde siyasi ve diplomatik baskı kurmaya yönelik bilinçli bir girişim niteliği taşıyor. Moskova, davayı kamuoyunda “bilimsel faaliyet nedeniyle takip” gibi göstermeye çalışırken, işgal altındaki Kırım’da Ukrayna’nın izni olmadan yürütülen her türlü arkeolojik faaliyetin uluslararası hukuka aykırı olduğu gerçeğini göz ardı ediyor. ARALIK 2025’TE GÖZALTINA ALINDI Rus bilim insanı Butyagin, Hollanda’dan Balkanlara seyahat ederken 11 Aralık 2025’te Varşova’dan transit geçtiği sırada Polonya İç Güvenlik Ajansı tarafından durdurularak gözaltına alındı. Ardından Polonya mahkemesi, savcılıkta ifade vermeyi reddeden bilim insanı hakkında 40 günlük tutukluluk kararı verdi. 2024’DE SUÇLAMA YÖNELTİLDİ Ukrayna Başsavcılığı, Butyagin’e Kasım 2024’te resmen suçlama yöneltmişti. Yetkililere göre Butyagin, Hermitaj Müzesi tarafından organize edilen sözde Mirmekiy Arkeolojik Keşif Gezi'nin başkanlığı görevini üstlenerek Ukrayna’dan hiçbir izin almadan Kırım’ın Kerç kentindeki Antik Mirmekiy Kenti’nde yasa dışı kazı çalışmaları yürütüyor. Ukrayna mevzuatına göre izinsiz kültürel miras tahribi 2 ile 5 yıl hapis cezası gerektiriyor. Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU), yapılan uzman incelemelerde Rus ekiplerin ilgili arkeolojik alana 200 milyon Ukrayna grivnasını aşan zarar verdiğini belirlediklerini duyurdu.

Polonya mahkemesi karar verecek: Kırım'da kaçak kazı yapan Rus arkeolog Ukrayna'ya iade edilebilir

Varşova Bölge Savcılığı, Rus işgali altındaki Kırım’da yasa dışı kazı çalışmaları yürüterek Ukrayna'nın kültürel mirasına verdiği zarar nedeniyle Ukrayna tarafından aranan Rusya Federasyonu vatandaşı ve Hermitaj Müzesi çalışanı Aleksandr Butyagin’in Ukrayna’ya iadesine destek verdi. Polonya yayın kuruluşu RMF24’ün 8 Ocak’ta aktardığına göre, Ukrayna’nın iade talebine ilişkin başvuru Varşova’daki mahkemeye ulaştı. Savcılığın dosyaya eklenen görüşünde, Ukrayna’nın iade talebinin desteklendiği belirtilirken, mahkemenin Butyagin’in tutukluluk halinin sürüp sürmeyeceğine de karar vermesi bekleniyor. ARALIK 2025’TE GÖZALTINA ALINDI Rus bilim insanı Butyagin, Hollanda’dan Balkanlara seyahat ederken 11 Aralık 2025’te Varşova’dan transit geçtiği sırada Polonya İç Güvenlik Ajansı tarafından durdurularak gözaltına alındı. Ardından Polonya mahkemesi, savcılıkta ifade vermeyi reddeden bilim insanı hakkında 40 günlük tutukluluk kararı verdi. 2024’DE SUÇLAMA YÖNELTİLDİ Ukrayna Başsavcılığı, Butyagin’e Kasım 2024’te resmen suçlama yöneltmişti. Yetkililere göre Butyagin, Hermitaj Müzesi tarafından organize edilen sözde Mirmekiy Arkeolojik Keşif Gezi'nin başkanlığı görevini üstlenerek Ukrayna’dan hiçbir izin almadan Kırım’ın Kerç kentindeki Antik Mirmekiy Kenti’nde yasa dışı kazı çalışmaları yürütüyor. Ukrayna mevzuatına göre izinsiz kültürel miras tahribi 2 ile 5 yıl hapis cezası gerektiriyor. Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU), yapılan uzman incelemelerde Rus ekiplerin ilgili arkeolojik alana 200 milyon Ukrayna grivnasını aşan zarar verdiğini belirlediklerini duyurdu.

İşgalciler, Kırım’daki Hersones Tavriyskıy Müzesini define avına çevirdi

Rus işgalci yönetimi, Kırım’ın kültürel mirasını yok etmeyi sürdürüyor. İşgalciler, Hersones Tavriyskıy Müzesindeki arkeolojik alanı yasa dışı kazılar için bir kaynağa dönüştürdü. Ukrayna Ulusal Direniş Merkezi, 31 Ağustos 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, Rus işgal güçlerinin denetimi altında Hersones Tavriyskıy Müzesinde yasa dışı kazıların yürütüldüğünü bildirdi. İşgal güçleri tarihi eser kaçakçılarına himaye sağlıyor; ardından çıkarılan arkeolojik eserler rüşvet karşılığında Rusya’ya kaçırılıyor. Merkez, rüşvet ödemeyi reddeden kaçakçıların işgal güçleri tarafından cezalandırıldığını aktardı. Örneğin kısa süre önce, bir metal dedektörü ve antik dönemden 20. yüzyıla uzanan bir madeni para koleksiyonuna sahip bir adamın yakalanarak gözaltına alındığını bildirildi. Ukrayna Ulusal Direniş Merkezi tüm yasa dışı kazı çalışmalarının kayıt altına alındığına dikkat çekerek, “Ukrayna geri dönecek ve kendi mirasını koruyarak gelecek nesillere aktaracak.” ifadelerini kullandı. İŞGALCİLER KIRIM’IN KÜLTÜREL MİRASINI SİSTEMATİK OLARAK YOK EDİYOR Kırım Tatar Kaynak Merkezinin, “2024 yılında işgal altındaki Kırım’da insan hakları ihlalleri” raporuna göre Rusya, Ukrayna’nın kültürel mirasını koruma hakkını sistematik biçimde ihlâl ediyor. Rus işgali altındaki Kırım’ın sözde yönetimi, Kırım Tatar mimarisinin dünyadaki tek örneği olan Hansaray’da yürüttüğü sözde restorasyon çalışmaları sonucu tarihi yapının özgün yapısı bozuldu. Bu durum UNESCO dünya mirası statüsünü tehlikeye atabilir. Akmecit’teki (Simferopol) Mengli Giray Camisi’nin bulunduğu arazide yürütülen yasa dışı inşaat çalışmaları kutsal mekânın temellerini ve tarihi yapısını yok etti. Hersones Tavriyskıy antik kentinin arkeolojik katmanları tahrip edildi, eserler Rusya’ya kaçırıldı ve alanın ortasına açık hava tiyatrosu inşa edildi.

Kırım’da kültürel soykırım sürüyor: Rusya’dan yasa dışı arkeolojik kazılar ve tarihi tahribat

Kırım Tatar Kaynak Merkezi, bu yaz işgal altındaki Kırım’da Rus öğrenci ve bilim insanlarının katılımıyla yasa dışı arkeolojik kazıların hız kazandığını bildirdi. Rus medyası; Akra, Artezian ve Hersones gibi kültürel miras alanlarında düzenlenen “arkeolojik seferleri” açıkça duyuruyor. Kırım Tatar Kaynak Merkezi, 18 Haziran'da yaptığı açıklamada, Rusya’nın Kırım'daki yasa dışı kazılara devam ederek Ukrayna ve Kırım Tatar kültürel mirasını yok etmeye devam ettiğini vurguladı. Açıklamaya göre, Rusya’nın farklı bölgelerinden öğrenci ve bilim adamlarının katılımıyla bu yaz, yarımadada yeni "keşifler" başladı. Rus medyasının da söz konusu yasa dışı faaliyetleri övünerek haberleştirdiği belirtildi. KIRIM’IN ANTİK KENTLERİNDE YASA DIŞI KAZILAR Rusya Bilimler Akademisine bağlı Maddi Kültür Tarihi Enstitüsünden Viktor Vahoneyev’in açıklamasına göre, Belgorod Üniversitesi öğrencilerinin Kerç Yarımadası'nda bulunan ve “Kırım’ın Atlantis’i” olarak bilinen antik Yunan kenti Akra'da kazı yapmaları planlanıyor. Öte yandan, Artezian kentinde Moskova ve Moskova bölgesindeki üniversitelerin katılımıyla başka bir kazı projesi başlatıldı. İşgalci yönetim, bu yıl Kız-Aul bölgesi dâhil olmak üzere en az 12 kazı yapılmasını planlıyor. HERSONES’TE KÜLTÜR KATLİAM Bunun dışında Kırım Tatar Kaynak Merkezi, tarihi önemi büyük olan Hersones Tavriyskıy Müze ve Sit Alanında da geniş çaplı “araştırmalar” adı altında tahribat yapıldığına dikkat çekti. Kültürel katmanlar tahrip edilirken, arkeolojik eserler yasa dışı olarak Rusya’ya taşındı. Kazı alanına açık hava tiyatrosu inşa edildi. Nisan 2025’te açılan yeni sergide ise Ukrayna müzelerinden çalındığı belirtilen, neolitik semboller içeren kutsal objeler sergilenmeye başlandı. KIRIM TATAR KÜLTÜREL MİRASI YOK EDİLİYOR İşgalcilerin, Kırım Tatar halkına ait kültürel yapıları da yok ettiğini belirten Kırım Tatar Kaynak Merkezi, Akmescit’te (Simferopol) Kalga Sultan Sarayı’nın yıkıldığını, Mengli Giray Camii'nin temeline zarar verildiğini hatırlattı. Bahçesaray’daki Kırım Tatar saray mimarisinin dünyadaki tek örneği olan Hansaray’ın yıllardır süren sözde “restorasyonu” ise uzmanlara göre yapının UNESCO Dünya Mirası statüsünü kaybetmesine yol açabilir. İŞGALCİLER KÜLTÜREL SOYKIRIM YÜRÜTÜYOR Kırım Tatar Kaynak Merkezi, Rus işgalcilerin bu faaliyetlerinin uluslararası hukukun açık ihlali olduğunu vurguladı. Merkez, bu kültürel tahribatların belgelenmesinin önemine dikkat çekerek uluslararası topluma Kırım'da Ukrayna ve Kırım Tatar halklarının kültürel mirasının sistematik olarak yok edilmesine son vermek için müdahale etme çağrıda bulundu. UKRAYNA, RUSYA’NIN SUÇLARINI SORUŞTURUYOR Bilindiği üzere, Ukrayna’da işgal altındaki Kırım’da Rusya tarafından kültürel mirasa yönelik işlenen suçlara ilişkin 12 ayrı ceza soruşturması yürütülüyor. Bunların çoğu yasa dışı arkeolojik kazılarla ilgili.

Ukrayna’dan bir ilk: Kırım’da yasa dışı kazı yapan Rus arkeoloğa suçlama!

İşgalci Rusya, Kırım başta olmak üzere işgal altına aldığı Ukrayna topraklarında yasa dışı kazıları yürüterek Ukrayna kültürel mirasını ve millî kimliğini yok ediyor. İşgalcilerin ilgili yasa dışı faaliyetlerini takip ederek belgeleyen Ukrayna kolluk kuvvetleri, ilk kez Ukrayna'nın kültürel mirasına karşı suç işleyen bir Rus arkeoloğa suçlama yöneltti. Ukrayna Milletvekili Yevgeniya Kravçuk, 24 Ekim 2024 tarihinde yaptığı açıklamasında, “İlk kez, Kırım'da Ukrayna'nın kültürel mirasına karşı suç işleyen bir Rus arkeoloğa karşı suçlama yöneltildi!” ifadelerini kullandı. Rusya'nın, işgal ettiği Ukrayna topraklarında yasa dışı faaliyetler yürüterek Ukrayna’nın kültürel mirasını yok ettiğini belirten Kravçuk, “Kırım topraklarındaki yasa dışı arkeolojik kazılar bu suç faaliyetinin bir parçasıdır.” dedi. Kolluk kuvvetlerinin işgalcilerin yasa dışı faaliyetlerini takip ettiğini ve tüm ihlallerini ceza davaları çerçevesinde usulüne uygun olarak belgelediğini kaydeden Kravçuk, yasa dışı kazılara katılan Rus “arkeologların” adalet önüne çıkarılması meselesinin nihayet açıklığa kavuştuğuna dikkat çekerek, “Bir dava çerçevesinde Ukrayna'nın ve Ukrayna halkının kültürel mirasını ve kimliğini yok eden bir Rus ‘arkeologa’ karşı Ukrayna'nın kültürel mirasına karşı suç işleme suçlaması yöneltildi! Bu, adaletin sağlanması yanı sıra, suçlarla ilgili bilgilerin İnterpol aracılığıyla yabancı kolluk kuvvetlerine de dağıtılacağı ve bu tür ‘bilim adamlarının’ yurt dışındaki seminer ve sergi gezilerini artık ziyaret edemeyeceği anlamına geliyor.” cümlelerine yer verdi. RUSYA UKRAYNA’NIN KÜLTÜREL MİRASINI YOK EDİYOR Daha önce Rusya’nın işgal altındaki Kırım'da yaklaşık 150 arkeolojik miras ögesini yok ettiği bildirilmişti. Kırım Stratejik Araştırmalar Enstitüsünün verilerine göre, Rusya’nın işgal altına aldığı bölgelerde Ukrayna'nın kültürel mirasına karşı 600'den fazla ihlal vakası kaydedildi.

İşgalciler Kırım’daki yasa dışı kazılara yeniden başlıyor!

Kırım Tatar Kaynak Merkezi, Kırım'ın işgalinin başlangıcından bu yana Rusya’nın her yaz yarımadada yasa dışı kazılar yaptığına dikkat çekerek bu yıl işgalcilerin, Kerç Yarımadası'nın güney kıyısında bulunan ve bilinmeyen bir antik kentin nekropolü olarak bilinen Kız-Aul'da kazı yapmayı planladığını bildirdi. Kırım Tatar Kaynak Merkezi, 6 Haziran 2024 tarihinde yaptığı açıklamada, “Yarımadanın işgalinin başlangıcından bu yana Ruslar, her yaz Kırım'da yasa dışı kazılar yapıyor. İşgal yönetiminin kontrolündeki uzmanlara göre bu yaz da bir istisna olmayacak.” ifadelerine yer verdi. Açıklamaya göre, Kremlin kontrolündeki sözde Doğu Kırım Tarihi ve Kültür Müzesi Genel Müdür Yardımcısı Nataliya Bıkovskaya, her yıl Kırım'ın doğusunda arkeolojik alanları araştıran ondan fazla planlı bilimsel gezi düzenlendiğini aktararak bu yıl bilinmeyen bir antik kentin nekropolü olarak bilinen Kız-Aul'da yapmayı planladıklarını duyurdu. Kırım Tatar Kaynak Merkezi, Rus uzmanların işgal altındaki topraklarda yürüttüğü kazı çalışmalarının yasa dışı olduğunu vurgulayarak, Rus işgal yönetiminin yarımadada yasa dışı arkeolojik kazı ve araştırmaları teşvik ederek Ukrayna'nın kültürel mirasının yok olmasına neden olduğunu belirtti. RUSYA UKRAYNA’NIN KÜLTÜREL MİRASINI YOK EDİYOR Daha önce Rusya’nın işgal altındaki Kırım'da yaklaşık 150 arkeolojik miras nesnesini yok ettiğini bildirilmişti. Kırım Stratejik Araştırmalar Enstitüsünün verilerine göre, Rusya’nın işgal altına aldığı bölgelerde Ukrayna'nın kültürel mirasına karşı 600'den fazla ihlal vakası kaydedildi.

#Yasa Dışı Kazı