BM’den ABD ve Rusya’ya Yeni START çağrısı
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, stratejik nükleer silahların sınırlandırılmasını öngören Yeni START Antlaşması’nın sona ermesinin, uluslararası barış ve güvenlik açısından ciddi bir risk oluşturduğunu belirterek ABD ve Rusya’ya yeni bir anlaşma yapılması çağrısında bulundu.
“BAĞLAYICI HİÇBİR SINIRLAMA KALMADI”
BM Genel Sekreter Sözcülüğü Ofisi tarafından yayımlanan yazılı açıklamada Guterres, Yeni START’ın gece yarısı itibarıyla yürürlükten kalkmasının, yarım yüzyıldan uzun bir süredir ilk kez ABD ve Rusya’nın stratejik nükleer silahlarına ilişkin bağlayıcı herhangi bir sınırlamanın kalmadığı anlamına geldiğini vurguladı.
ABD ve Rusya’nın küresel nükleer silah stokunun ezici çoğunluğuna sahip olduğunu hatırlatan Guterres, Soğuk Savaş dönemi ve sonrasında yürütülen nükleer silah kontrol mekanizmalarının olası felaketleri önlemede kritik rol oynadığını ifade etti.
“RİSKLERİN EN YÜKSEK OLDUĞU DÖNEMDE SONA ERDİ”
Guterres, Yeni START Antlaşması’nın binlerce nükleer silahın azaltılmasını sağladığını ve bu durumun yalnızca ABD ve Rusya halklarının değil, tüm dünyanın güvenliğine katkı sunduğunu belirtti.
Anlaşmanın sona ermesinin, nükleer silahların kullanılma riskinin son on yılların en yüksek seviyesinde olduğu bir döneme denk geldiğine dikkat çeken Guterres, taraflara gecikmeden müzakere masasına dönme çağrısı yaptı.
RUSYA: ARTIK YÜKÜMLÜLÜK YOK
Rusya Dışişleri Bakanlığı, 5 Şubat itibarıyla süresi dolan Yeni START’ın uzatılmasına yönelik girişimlerin ABD tarafından karşılık bulmadığını açıklayarak, tarafların artık anlaşma kapsamındaki yükümlülüklere bağlı olmadığını duyurmuştu.
Açıklamada, tarafların bundan sonraki adımlarını serbestçe belirleyebileceği ifade edilmişti.
YENİ START ANTLAŞMASI NEDİR?
Yeni START, ABD’nin Sovyetler Birliği ile 1991’de, Rusya Federasyonu ile ise 1993’te imzaladığı START-1 ve START-2 anlaşmalarının devamı niteliğinde olup, 2010 yılında Vaşington (Washington) ve Moskova arasında imzalanmıştı. Anlaşma, uzun menzilli nükleer savaş başlıkları ve bunları taşıyan füzelere sayısal sınırlamalar getiriyordu.
Rusya, geçen yıl süresi dolan anlaşmanın yükümlülüklerine bir yıl daha uyacağını açıklamış, bu ilave süre de bugün itibarıyla sona ermiş oldu.
SIPRI VERİLERİ: ABD VE RUSYA BAŞI ÇEKİYOR
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre 2025 yılı itibarıyla Rusya 5 bin 459, ABD ise 5 bin 177 nükleer savaş başlığıyla dünyada en fazla nükleer silaha sahip iki ülke konumunda bulunuyor. Çin’in nükleer savaş başlığı sayısının ise 600’ün biraz üzerinde olduğu tahmin ediliyor.
