#Yerli Halklar

QHA - Kırım Haber Ajansı - Yerli Halklar haberleri, son dakika gelişmeleri, detaylı bilgiler ve tüm gelişmeler, Yerli Halklar haber sayfasında canlı gelişmelerle ulaşabilirsiniz.

Haber

Kırım Tatar Millî Meclisi’nden BM’de çağrı: "Rusya Kırım’da etnik soykırım uyguluyor"

BM Yerli Halklar Daimi Forumu’nun (UNPFII) 25. oturumu, "Çatışma Bağlamında Yerli Halkların Sağlığının Korunması" temasıyla devam ediyor. Toplantının 23 Nisan tarihindeki oturumunda konuşan Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) Başkanı Refat Çubarov, Rusya'nın işgal altındaki Kırım'ı askerî bir üsse çevirdiğini ve Kırım Tatarlarını anayurtlarından sürmek için her yolu denediğini vurguladı. İŞGALİN VE YAYILMACILIĞIN ÜSSÜ: KIRIM BM Yerli Halklar Daimî Forumu’nun dördüncü gününde düzenlenen kapalı oturumda yerli halk temsilcilerine hitap eden Çubarov, Rusya’nın Kırım’ı on iki yıldır işgal altında tutarak komşu devletlere yönelik saldırganlığı için bir askerî basamak olarak kullandığını ifade etti. Moskova’nın temel stratejisinin Kırım Tatarlarını topraklarından tamamen koparmak olduğunu belirten Çubarov, “Moskova, Kırım Tatarlarını topraklarından çıkarmak ve kovmak için her türlü yöntem ve aracı deniyor. Kırım Tatar halkı bir başka trajediyle karşı karşıya. Sovyet rejimi tarafından gerçekleştirilen yarım asırlık sürgünden henüz tam olarak kurtulamayan Kırım Tatarları, bugün bir kez daha Kremlin'in etnik soykırım politikasının etkilerini hissediyor.” dedi. “ETNİK KÖKEN FARK ETMEKSİZİN TEK VÜCUT SAVUNMA” Ukrayna ulusunun topraklarından ve egemenliğinden asla ödün vermeyeceğini vurgulayan Çubarov, etnik kökeni ne olursa olsun tüm Ukrayna vatandaşlarının Rus işgaline karşı birlikte direndiğini söyledi. On binlerce sivilin hayatını kaybettiği bu kanlı savaşın sona ermesinin, uluslararası toplumun Rusya’yı yeniden uluslararası hukuk sınırlarına dönmeye zorlamasına bağlı olduğunu hatırlatan Çubarov şu ifadelerini kullandı: On binlerce sivilin katledildiği, binlerce yerleşim yerinin yerle bir edildiği ve yerli Kırım Tatar halkının büyük acılar çektiği bu kanlı savaşın sona ermesi; ancak uluslararası toplumun, BM Güvenlik Konseyi’ndeki daimî üyeliği hukuksuz bir şekilde işgal eden Rusya'yı yeniden uluslararası hukuk sınırlarına dönmeye zorlamasıyla mümkündür. Unutmamalıyız ki, yerli halklar uluslararası toplumun önemli bir parçasıdır. Şu anda Kırım Tatarları, diğer yerli halkların ve bu halkların yaşadığı devletlerin desteğine ihtiyaç duymaktadır. Mübalağasız ifade etmek gerekirse; yerli Kırım Tatar halkının korunması ve Rusya’nın saldırısına uğrayan Ukrayna’nın desteklenmesi, hiç kimsenin bir daha asla yerli halkların canına, toprağına ve özgürlüğüne kastetmeye cüret edemeyeceği bir dünya düzeninin tesisi anlamına gelmektedir. Aynı zamanda Daimî Forum’u, bizzat Rusya’nın kendi topraklarındaki yerli halkların korunması konusunda da kararlı olmaya çağırıyoruz. Dünyada hem kendi yerli halklarını hem de başka devletlerdeki yerli halkları aynı anda yok eden devletlerin sayısı çok değildir; Rusya tam olarak böyle bir devlettir. Kendi topraklarında yaşayan yerli halkların temsilcilerini Ukrayna'ya karşı yürütülen bu suç teşkil eden savaşa zorla seferber ederek onları yok ediyor.

Haber

BM’de Kırım Tatarları gündemde: Ukrayna'nın BM Daimî Temsilcisi ve KTMM ortak adımları ele aldı

Kırım Tatar heyeti, Birleşmiş Milletler (BM) Yerli Halklar Daimî Forumu’nun yıllık oturumu kapsamında, Ukrayna’nın BM Daimî Temsilciliği’nde Ukrayna'nın BM Daimî Temsilcisi Andriy Melnık (Andrii Melnyk) ile kapsamlı bir görüşme gerçekleştirdi. Heyette, Kırım Tatar Millî Meclisi Başkanı Refat Çubarov, KTMM Üyesi ve Kırım Tatar Kaynak Merkezi Başkanı Eskender Bariyev ile Kırım Tatar Kaynak Merkezi avukatlarından Lyudmıla Korotkıh yer aldı. KIRIM'DAKİ İNSAN HAKLARI İHLALLERİ ELE ALINDI Görüşmede, işgal altındaki Kırım’da insan hakları ihlalleri ve Kırım Tatar halkının karşı karşıya olduğu durum ayrıntılı şekilde ele alındı. Taraflar, Rusya’nın Kırım’ı fiilen cephe hattına dönüştürmesiyle birlikte yarımadada baskıların sistematik biçimde arttığını vurguladı. Bu kapsamda, siyasi tutuklu sayısının 350’yi aştığı, bunların 180’inin Kırım Tatarı olduğu ve bunun yerli halka yönelik etnik temelli bir baskı politikasının göstergesi olduğu ifade edildi. Toplantıda, siyasi tutukluların serbest bırakılması için uluslararası toplumun daha güçlü ve kararlı adımlar atması gerektiği vurgulanırken, Rusya üzerindeki baskıyı artırmaya yönelik somut mekanizmalar da ele alındı. Katılımcılar, hukuksuz şekilde alıkonulan Ukrayna vatandaşlarının serbest bırakılması için diplomatik, hukuki ve siyasi araçların daha etkin kullanılmasının önemine dikkat çekti. İŞ BİRLİĞİNİN GENİŞLETİLMESİ GÖRÜŞÜLDÜ Görüşmede ayrıca, KTMM ile Ukrayna’nın BM Daimï Temsilciliği arasındaki iş birliğinin derinleştirilmesi konusu da öne çıktı. Bu çerçevede, BM’in ana organları, uzman kuruluşları ve programlarıyla daha aktif temas kurulması, üye devletlerin diplomatik misyonlarıyla iş birliğinin artırılması ve özellikle ABD’de kamuoyu oluşturma gücüne sahip düşünce kuruluşlarıyla ilişkilerin güçlendirilmesi yönünde öneriler değerlendirildi. Taraflar, Kırım Tatar halkının haklarının korunması ve uluslararası alanda daha görünür kılınması için koordineli çalışmaların sürdürülmesi konusunda mutabık kaldı. Görüşmenin, Ukrayna diplomasisi ile KTMM arasındaki iş birliğini pekiştiren önemli bir adım olduğu vurgulandı. Toplantı sonunda, başta siyasi tutukluların serbest bırakılması olmak üzere, Kırım’ın işgalden kurtarılması, Ukrayna’nın toprak bütünlüğünün yeniden tesis edilmesi ve adil ve kalıcı bir barışın sağlanması hedeflerinin altı çizildi.

Haber

Çeçen halkının sesi, AKPM bünyesinde duyurulacak: Ukrayna Parlamentosu AKPM Daimî Delegasyonu’ndan tarihî adım!

Ukrayna Parlamentosu Verhovna Radanın (Verkhovna Rada) Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Daimî Delegasyonu, Ukrayna ordusunda Ukraynalılarla omuz omuza savaşan Çeçen muharip birlikleri için resmî başvuruda bulundu. Başvuru, Cevher Dudayev ile Şeyh Mansur Taburlarının temsilcileri ve Çeçen-İçkerya Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı tarafından imzalandı. Bu başvuruyla birlikte, Çeçen-İçkerya Cumhuriyeti’nin bağımsızlık hareketi ile Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi arasında, AKPM bünyesi dâhilinde bağımsız bir platformun oluşturulması hedefleniyor. “UKRAYNA’NIN GÜNEŞİ DOĞDUĞUNDA RUSYA YOK OLACAKTIR” Ukrayna Milletvekili Tamila Taşeva; resmî sosyal medya hesabı üzerinden 22 Nisan 2026 tarihinde paylaştığı açıklamada, Rus istihbaratı tarafından şehit edilen Çeçenistan bağımsızlık mücadelesinin simge lideri Dudayev’i yad ederek “Dün Cevher Dudayev’i andık. Dudayev, direnişin ve özgürlük adına verilen mücadelenin timsali oldu; yalnızca Çeçen halkı değil, Rus emperyalizminden azat olmayı hedefleyen bütün halklar için. Dudayev’in, ‘Ukrayna’nın güneşi doğduğunda Rusya yok olacaktır.’ sözü ise bugün hiç olmadığı kadar manidardır.” ifadelerine yer verdi. AKPM’nin demokratik birlikler ve yerli halklar adına Ekim 2025’te aldığı kararı gündeme taşıyan Taşeva, bu belgede Rusya tarafından zulme uğratılan halkların maruz kaldığı sistematik baskı kınanırken totaliter Rus rejimine karşı mücadele edenlerin ise verdiği mücadelenin onurlandırıldığını hatırlattı. “BU PLATFORMDA ÇEÇEN HALKININ TEMSİLCİLERİNİN KESİNLİKLE YER ALMASINI İSTİYORUZ” Bununla beraber söz konusu belge ile birlikte somut ve kurumsal bir adım atıldığını dile getiren Taşeva, yerli halklar ile Rusya Federasyonu içerisinde baskıya maruz kalan azınlıkların temsilcilerinin olduğu bağımsız bir platformun kurulması için bu şekilde girişimde bulunulduğunun altını çizdi. Öte yandan hâlihazırda demokratik birliklerin platformunda baskıya maruz kalan yerli halkların temsilcilerinin yer aldığını belirten Taşeva, buna karşın AKMP’nin kararının tamamıyla uygulamaya konulmasının beklendiğini ve platformun çok daha geniş bir katılımcı kitlesine ulaşması için çalışmaların devam ettiğini kaydederek “Bu platformda Çeçen halkının temsilcilerinin kesinlikle yer almasını istiyoruz.” dedi. “ARTIK SİYASİ BİLDİRİLERDEN PRATİK ADIMLARA DOĞRU İLERLEME VAKTİ GELMİŞTİR” Ayrıca “Artık siyasi bildirilerden pratik adımlara doğru ilerleme vakti gelmiştir.” şeklinde konuşan Taşeva, bugün iletilen başvurunun son 23 yıl içerisinde en büyük üç Çeçen muharip birliği tarafından yapılan ilk ortak kamuoyu duyurusu olduğunu da kaydetti. Taşeva, son olarak şu ifadelere yer verdi: Özgürlük ve demokrasi ideallerine olan bağlılıklarını ellerinde silahlarla kanıtlayanların sesi, uluslararası camiada en yüksek kademede duyurulmalıdır. Ukrayna’yı işgalden kurtarmaya yönelik sürdürülen mücadele, baskı altındaki bütün halkların özgürlüğüne kavuşmasından bağımsız düşünülemez. Rus emperyalizmine, yalnızca bu halkların verdiği mücadeleyi uluslararası seviyede anlatarak ve bu halkların sesinin gitgide daha fazla duyulmasını sağlayarak son verebiliriz.

Haber

KTMM Başkanı Çubarov BM Yerli Halklar Forumu’nda Kırım’ın sesi olacak

Birleşmiş Milletler (BM) Yerli Halklar Daimi Forumu’nun 25. oturumu bugün New York’taki BM Genel Merkezi’nde başladı. Bu yılki ana teması "Çatışma Koşulları Dahil Olmak Üzere Yerli Halkların Sağlığının Korunmasının Sağlanması" olarak belirlenen forumda, Kırım Tatar halkını temsil eden heyet de yerini aldı. Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) Başkanı Refat Çubarov ile Kırım Tatar Kaynak Merkezi Başkanı ve KTMM Üyesi Eskender Bariyev forumun çalışmalarına katılarak işgal altındaki Kırım’da yerli halkın karşılaştığı hak ihlallerini ve sağlık sorunlarını dünya gündemine taşıyacak. KIRIM’DAKİ HAK İHLALLERİ ULUSLARARASI KÜRSÜDE Kırım Tatar heyet, forum kapsamında gerçekleştireceği temaslarda Rusya’nın Kırım’daki işgal politikalarının yerli halk üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekecek. Özellikle çatışma bölgelerinde yerli halkların sağlık hizmetlerine erişimi ve temel insan haklarının korunması konularının tartışılacağı oturumlarda, Kırım Tatar halkının maruz kaldığı sistematik baskılar ve kısıtlamalar detaylı raporlarla sunulacak. Geleneksel olarak foruma katılan Kırım Tatar temsilciler, bu yıl da uluslararası toplumun dikkatini yarımadadaki insani duruma çekmeyi hedefliyor. BM YERLİ HALKLAR DAİMİ FORUMU’NUN ÖNEMİ BM Yerli Halklar Daimi Forumu, yerli halkların ekonomik ve sosyal kalkınma, kültür, çevre, eğitim, sağlık ve insan hakları gibi temel meselelerini ele alan en yüksek düzeyli danışma organı olma özelliğini taşıyor. Forum, dünya genelindeki yerli halkların sesini doğrudan BM’ye duyurması ve üye devletlere tavsiyelerde bulunması açısından kritik bir platform olarak kabul ediliyor.

Haber

KTMM heyeti, BM temsilcileriyle bir araya geldi: Kırım’daki hak ihlalleri masaya yatırıldı

Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) heyeti, 8 Nisan’da BM Ukrayna İnsan Hakları İzleme Misyonu temsilcileriyle bir araya gelerek işgal altındaki Kırım, Herson ve Zaporijjya bölgelerindeki ağır hak ihlallerini raporladı. Kıyiv’deki KTMM ofisinde gerçekleşen görüşmeye KTMM Başkanı Refat Çubarov, KTMM Başkan Yardımcısı İlmi Ümerov ve KTMM üyeleri Eskender Bariyev, Riza Şevkiyev ile Gülnara Bekirova katıldı. BM tarafını ise insan hakları uzmanları Tagui Melkumyan ve Alina Grigoras temsil etti. Görüşmenin ana gündemini, Rus işgali altındaki topraklarda Kırım Tatarlarına ve etnik Ukraynalılara yönelik sistematik baskıların artması oluşturdu. SİYASİ TUTSAKLAR VE İNSANİ KRİZ KTMM üyeleri, Kırım’da siyasi nedenlerle hapsedilenlerin sayısının 350 kişiye ulaştığını ve bu kişilerinin büyük çoğunluğunun Kırım Tatarlarından oluştuğunu vurguladı. Görüşmede özellikle ağır hastalığı olan siyasi tutsakların yeniden hapsedilmesi ve tedavi haklarının engellenmesine, tutukevi ve cezaevlerindeki insanlık dışı yaşam koşullarına dikkat çekildi. Ayrıca siyasi davaları takip eden savunma avukatlarına uygulanan baskılar ele alındı. ÇOCUKLARIN ASKERİLEŞTİRİLMESİ VE ZORUNLU ASKERLİK KTMM heyeti, işgalci yönetimin eğitim sistemini kullanarak çocukları ve gençleri askerileştirdiğine dikkat çekti. Ayrıca, Kırım sakinlerinin uluslararası hukuka aykırı olarak Rus ordusuna zorla alınması ve yarımadada yürütülen gizli seferberlik yöntemleri hakkında BM temsilcilerine detaylı bilgi verildi. KÜLTÜREL SOYKIRIM VE DEMOGRAFİK DEĞİŞİM Kırım’ın demografik yapısının Rusya lehine kasıtlı olarak değiştirilmeye çalışıldığına vurgu yapan KTMM üyeleri, kültürel mirasın yok edilmesine dair endişelerini de paylaştı. Özellikle Bahçesaray’daki Hansaray’da yürütülen sözde "restorasyon" çalışmalarının, sarayın tarihi dokusuna telafisi imkansız zararlar verdiği ve bunun bir kültürel soykırım girişimi olduğu belirtildi. HERSON VE ZAPORİJJYA’DA KIRIM TATARLARININ DURUMU Görüşmede, işgal altındaki Herson ve Zaporijjya bölgelerinde yaşayan Kırım Tatar topluluklarının karşılaştığı sorunlar da gündeme getirildi. İşgalcilerin mülklere el koyduğu ve yağmaladığı, Ukrayna yanlısı tutum sergileyen insanlara baskı uygulandığı, baskılar nedeniyle halkın bölgeyi terk etmek zorunda kaldığı belirtildi. UKRAYNA’NIN YERLİ HALKLAR POLİTİKASI KTMM heyeti, Ukrayna hükûmetinin son dönemde attığı olumlu adımlar hakkında da BM uzmanlarını bilgilendirdi. Ukrayna Yerli Halkları Hakkında Kanunu'nun uygulanması ve Bakanlar Kurulu’nun KTMM’yi Kırım Tatar halkının resmî temsil organı olarak tescil etmesi gibi gelişmelerin, yerli halkların haklarının korunması açısından hayati önem taşıdığı kaydedildi. TÜM İHLALLER BM RAPORUNA GİRECEK BM İzleme Misyonu temsilcileri, görüşmede toplanan tüm bilgi ve belgelerin BM Genel Sekreteri’nin Kırım ve Akyar (Sevastopol) dahil işgal altındaki Ukrayna topraklarına ilişkin yıllık raporunda kullanılacağını teyit etti. Taraflar, siyasi tutsakların serbest bırakılması ve Rusya’nın uluslararası insancıl hukuku ihlallerinden sorumlu tutulması için uluslararası baskının artırılması mekanizmalarını ele aldı.

Haber

Avrupa Parlamentosunda Rusya'nın yerli halklarına uyguladığı sistematik baskılar ele alındı

Kırım Tatar Kaynak Merkezi Başkanı ve Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) Üyesi Eskender Bariyev, Brüksel'de düzenlenen "Rus Baskısına Karşı Yerli Halkların Sesi" etkinliğinde, Rusya'nın yerli halklara yönelik baskılarının artık "sömürgeci bir kırıma" dönüştüğünü vurguladı. Avrupa Parlamentosu Milletvekili Rasa Juknevicienė ve "Memorial" Ayrımcılıkla Mücadele Merkezi iş birliğiyle 3 Mart’ta düzenlenen "Rus Baskısına Karşı Yerli Halkların Sesi" isimli etkinlikte konuşan Eskender Bariyev, Rusya'nın Kırım'dan Başkurdistan'a, Sibirya'dan Uzak Doğu'ya kadar geniş bir coğrafyada yerli halkları ve aktivistleri hedef aldığını ifade etti. KIRIM TATARLARI BASKI ALTINDA Bariyev, Rusya’nın Kırım’ı işgal ettikten sonra yerli halklara uygulamaya başladığı baskıları şu şekilde ifade etti: Baskıların ilk dalgası Ukrayna'nın yerli halkı olan Kırım Tatarlarına yöneliktir. 2016 yılında temsil organımız KTMM yasaklanarak 'aşırı sağcı örgüt' ilan edildi ve yasaklandı. Yüzlerce Kırım Tatarı tutuklanarak ağır hapis cezalarına çarptırıldı. 2022'deki topyekûn işgalden sonra ise Herson bölgesindeki soydaşlarımız zorla Rusya'ya götürüldü veya kaybedildi. Sadece 2025 yılında onlarca Kırım Tatarı, uydurma terör suçlamalarıyla kaçırıldı veya tutuklandı. Tutuklu eşlerine destek veren kadınların dayanışma gösterileri bile hapisle sonuçlanıyor. BASKILAR RUSYA İÇİNDE YAYILIYOR Eskender Bariyev, Rusya’nın baskı mekanizmasının yalnızca işgal altındaki Ukrayna topraklarıyla sınırlı kalmadığını, Rusya içindeki yerli topluluklara da sıçradığını belirterek, “2024’ten bu yana 80’den fazla Başkurt aktivist, ekolojik haklarını savundukları ve topluluk liderlerini destekledikleri için hapis cezasına çarptırıldı. 2024 sonunda ‘Aborigen Forum’ yerli halkların insan hakları ağı ‘terörist’ ilan edildi ve bu bağlamda bir dizi aktiviste baskı uygulandı. 2025 yılında Selkup halkından aktivist Darya Egereva, hiçbir temeli olmayan terör suçlamalarıyla tutuklandı. Rus yetkililerinin yerli aktivistlerin faaliyetlerini suç haline getirme girişimleri, siyasi baskı, ayrımcılık ve sömürgeci zulüm eylemleridir.” şeklinde aktardı.

Haber

Kırımçak aktivist Petro Koşukov: Kırım’ın Rus işgalinden kurtarılması yerli halklar için varoluşsal önem taşıyor

Başkent Kıyiv’de 2 Aralık’ta bu sene ilk kez gerçekleşen Ukrayna Yerli Halklar Kongresi kapsamında “Ukrayna Savunmasında: Kırım Tatarları, Karaimler ve Kırımçaklar” başlıklı panel düzenlendi. Paneldeki konuşmacılar, Kırım’ın Rus işgalinden kurtarılmasının yerli halkların topluluklarını yeniden inşa edebilmesi, kültürlerini yaşatabilmesi ve işlenen suçların faillerinin adalete teslim edilebilmesi için tek yol olduğunu vurguladı. Panele, Ukrayna Karay Birliği Üyesi ve asker Andriy Oleynikov (Kefeli), 34. Ayrı Kıyı Savunma Tugayı Kurmay Başkanı Yardımcısı, Kırım Tatarı Alim Kerimov ile Kırımçak halkı aktivisti ve asker Petro Koşukov katıldı. “BU SAVAŞ BENİM İÇİN KİŞİSEL” Tugay komutan yardımcısı, Kırım Tatarı Alim Kerimov, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı savaşın kendisi için kişisel bir savaş olduğunu vurgulayarak, Kırım Tatarlarının, Karayların ve Kırımçakların 2014’ten beri Ukrayna Savunma Kuvvetleri içinde aktif rol aldığını hatırlatarak şu ifadeleri kullandı: “Her asker, inancı ya da kökeni ne olursa olsun, Kırım dahil tüm Ukrayna topraklarının işgalden kurtarılmasının gerektiğine inanıyor. Bu benim kişisel mücadelem. Rusları topraklarımızdan atana kadar durmayacağım.” “KIRIM’IN İŞGALDEN KURTARILMASI YERLİ HALKLAR İÇİN VAROŞSAL ÖNEM TAŞIYOR” Etkinliğe çevrim içi olarak katılan Kırımçak aktivisti ve asker Petro Koşukov, Kırım’ın Rus işgalinden kurtarılmasının tüm yerli halklar için varoluşsal önem taşıdığını belirterek şu şekilde konuştu: “Ukrayna’nın savunulması ve toprak bütünlüğünün yeniden sağlanması, her Kırımçak, Karaim ve Kırım Tatarı için kendi yurduna dönebilme şansıdır. Bu, toplumlarımızda yaşamamızı, kültürümüzü, dilimizi ve geleneklerimizi koruyup geliştirmemizi ve bunları çocuklarımıza güven ve özgürlük içinde aktarmamızı sağlayacak bir yoldur. Bu, topraklarımıza yeniden onurlu ve özgür şekilde yaşama şansıdır." “SUÇLULAR HESAP VERMELİ” Son konuşmayı yapan Karay asker Andriy Oleynikov (Kefeli), 2014’ten bu yana Kırım’da işlenen tüm suçların faillerinin uluslararası ve ulusal hukuk çerçevesinde yargılanmasının zorunluluğunu vurguladı. Oleynikov, Ukrayna’nın da geçmişteki hatalarını değerlendirerek gelecekte benzer tehditlerin önüne geçmesi gerektiğini söyledi.

Haber

Kırım’ın kültürel mirası tehlikede: İşgal beş yıl daha sürerse kayıplar telafi edilemez olacak

Ukrayna’da bu sene ilk kez düzenlenen Yerli Halklar Kongresi 2 Kasım’da Kıyiv’de yapıldı. Etkinlik kapsamında “Ukrayna’nın Yerli Halklarının Maddi ve Manevi Kültürel Mirası: Rus Saldırganlığı Koşullarında Korunma Zorlukları” başlıklı panel düzenlendi. Panele; Ukrayna Kültür Bakanlığı Somut Olmayan Kültürel Miras Departmanı Başkanı Anastasiya Kozyar, Ukrayna Karay Birliği Başkanı ve Yerli Halklar Danışma Kurulu Üyesi Olena Arabacı, Kırım Stratejik Araştırmalar Enstitüsü Başkan Yardımcısı Elmira Ablalimova Çiygöz ve Kırım Evi temsilcisi, tarihçi Gülnara Abdullayeva katıldı. Panelin moderatörlüğünü gazeteci Hanna Homonay üstlendi. SOMUT OLMAYAN MİRAS LİSTESİ GENİŞLİYOR Ukrayna Kültür Bakanlığı Somut Olmayan Kültürel Miras Departmanı Başkanı Anastasiya Kozyar 2018’den beri yürürlükte olan Ukrayna Ulusal Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nin kapsamını anlattı. Bugün listede Kırım Tatarlarının “Örnek” adlı geleneksel deseni, Karay halkının Et Ayaklak (Karay böreği) geleneği, Kırım Tatar çibörek ve yantık yapım pratiği, Kırım Tatar kahve geleneği, Ağır Ava ve Kaytarma danslarının yer aldığını belirten Kozyar, “Bu unsurlar yalnızca yüzyıllar öncesine dayanan tarihi yansıtmakla kalmıyor, aynı zamanda Ukrayna'nın yerli halklarının modern kültürel alandaki öznelliğini de teyit ediyor.” ifadelerini kullandı. İŞGALCİLER KARAY MİRASINI HEDEF ALIYOR Rusya’nın işgal altındaki topraklarda kültürel mirası sistematik olarak yok etmeyi sürdürdüğünü aktaran Ukrayna Karay Birliği Başkanı Olena Arabacı, işgal altındaki Melitopol’deki Karay Kültür Merkezi’nin işgalciler tarafından kasıtlı biçimde tahrip edilip nargile kafeye dönüştürülmesini örnek gösterdi. Arabacı ayrıca, Kırım kültürünün korunması için düzenlenen “Kırım Günleri” girişiminin önemine dikkat çekti. “BEŞ YIL DAHA SÜRERSE KAYIPLAR TELAFİ EDİLEMEZ OLACAK” Kırım Stratejik Araştırmalar Enstitüsü Başkan Yardımcısı Elmira Ablalimova Çiygöz, Kırım Stratejik Araştırmalar Enstitüsünün işgal altındaki tüm bölgelerde kültürel mirasın durumunu belgelediğini ifade etti. Rusya’nın eğitim sistemini ideolojik olarak dönüştürdüğünü, yerel dilleri kamusal alandan ittiğini söyleyen Ablalimova Çiygöz, bunun doğrudan kimliği yok etme politikası olduğunu vurguladı İşgalin en az beş yıl daha sürmesi halinde dünyanın, Kırım Tatarlarının kültürel hafızasını ve kimliğini etkileyecek çok derin kayıplarla karşı karşıya kalacağı uyarısında bulunan Ablalimova Çiygöz şunları kaydetti: Kültürün yok edilmesi sadece binaların yıkılması değildir. Hafızanın, sürekliliğin, devamlılığın kaybına yol açar; bir halkın deneyimlerin silinmesine, temelini kaybetmesine ve gelecekten mahrum kalmasına yol açar. “KÜLTÜREL SOYKIRIM YÜZYILLARDIR SÜRÜYOR” Tarihçi Gülnara Abdullayeva, Kırım’daki kültürel mirasın yok edilmesinin 2014’te başlamadığını, Rusya’nın bunu 18. yüzyıldan beri planlı şekilde yürüttüğünü belirtti. Abdullayeva, Rus imparatorluğunun Kırım’ın demografisini bilinçli olarak değiştirdiğini, böylece yerli halkların “buraya sonradan gelmiş gibi” gösterildiğini ifade etti.

Haber

Kıyiv’de Yerli Halklar Kongresi: Rusya’nın politikaları Kırım’ın yerli halklarını yok olma tehlikesiyle yüz yüze bırakıyor

Ukrayna’da bu sene ilk kez düzenlenen Yerli Halklar Kongresi bugün Kıyiv’de gerçekleştirildi. Etkinlik kapsamında “Rus Silahlı Saldırganlığı Bağlamında Ukrayna’nın Yerli Halklarına Yönelik Tehditler” başlıklı panel düzenlendi. Panelde konuşmacı olarak Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) Başkanı Refat Çubarov, Kırımçak halkı temsilcisi Tetyana Kosetska, Ukrayna Dışişleri Bakanlığı Kamu Diplomasisi ve İletişim Dairesi İnsani Girişimler Bürosu Başkanı Bohdan Movçan, Ukrayna Eğitim ve Bilim Bakanlığı Temsilcisi Dmıtro Çuprına ve Rusya’nın Yerli Halkları Uluslararası Komitesi Üyesi Yana Tannagaşeva yer aldı. Panelin moderatörlüğünü ise Ukrayna Enstitüsü Başkan Yardımcısı Alim Aliyev üstlendi. “RUSYA’NIN POLİTİKASI YERLİ HALKLARI YOK ETMEYE ODAKLI” KTMM Başkanı Refat Çubarov, 2014’ten bu yana Rus işgalinin, yerli halklar için ölümcül sonuçlar doğurduğunu vurguladı. Rusya'nın politikasının, işgal yönetimine itaat etmeyen herkesi yerinden etmeyi amaçladığını belirten Çubarov, “Rusya bugün yerli halkları çok yönlü yöntemlerle yok ediyor; siyasi baskılar, dil yasakları, Kırım'a Rus vatandaşlarının yerleştirilmesi, keyfi tutuklamalar ve işkenceler bunun bir parçası.” dedi. KREMLİN’DEN BASKI GÖREN YERLİ HALKLARDAN DAYANIŞMA MESAJI Panele çevrim içi olarak katılan Rusya’nın Yerli Halkları Uluslararası Komitesi Üyesi Yana Tannagaşeva, Ukrayna’nın yerli halklarına destek vererek dayanışma mesajı iletti. Tannagaşeva, “Biz de Rusya’da ağır baskılar altında yaşayan topluluklarız ve Kırım Tatarlarının acısını iyi anlıyoruz. Bir gün Ukrayna ve Rusya yerli halkları olarak özgürlük ve onur içinde buluşacağımıza inanıyorum.” ifadelerini kullandı. Ayrıca Tannagaşeava panelde, Rusya’daki baskı altındaki halkların Ukrayna’ya yönelik ortak destek mektubunu okudu. Mektupta, Rus imparatorluğun baskı ve zulmünden kurtulma yönündeki ortak arzuya kararlılıkla desteklendiği vurgulandı. Tannagaşeava, "Yerli halkların haklarını, Ukrayna'nın bağımsızlığını destekliyor ve Rus imparatorluğuna karşı zafere inanıyoruz." dedi. KIRIMÇAKLAR YOK OLMA SINIRINDA: KIRIM’DA 200 KİŞİ KALDI Kırımçak halkı temsilcisi Tetyana Kosetska, Kırımçakların nüfusunun kritik seviyeye düştüğüne dikkat çekerek, “Bugün Kırım’da yalnızca 200 civarında Kırımçak kaldı; bu, bir 13 katlı apartmanda yaşayan kişi sayısıyla kıyaslanabilir. Gençler işgalden kaçıyor, yaşlılar ise geride kalıyor. Bu durum kuşaklar arası bağların kopmasına neden oluyor.” şeklinde konuştu. “UKRAYNA YERLİ HALKLARIN MARUZ KALDIĞI HAK İHLALLERİNİ ULUSLARARASI GÜNDEMDE TUTUYOR” Ukrayna Dışişleri Bakanlığı Temsilcisi Bohdan Movçan, Ukrayna’nın Avrupa Konseyi, AGİT ve BM gibi kuruluşlarla iş birliğini artırarak yerli halkların Rus işgali altındaki Kırım’da 2014’den bu yana maruz kaldığı hak ihlallerinin uluslararası gündemde tutulduğunu belirterek, “Kırım Platformu ortakların çabalarını koordine etmeye, işgal bölgelerinde yaşanan hak ihlallerini belgelemeye ve Rusya tarafından yasa dışı olarak alıkonulan Ukrayna vatandaşı siyasi tutsakların serbest bırakılması için çalışmaya devam ediyor.” açıklamasında bulundu. EĞİTİM ALANINDA YENİ ADIMLAR: KIRIM TATAR DİLİ İÇİN MÜFREDAT GENİŞLETİLİYOR Eğitim ve Bilim Bakanlığı Temsilcisi Dmytro Çuprına ise Kırım Tatar dili ve kültürünün korunması için eğitim müfredatında kapsamlı değişiklikler yapıldığına dikkat çekerek, “Okullarda Kırım Tatar dili için daha fazla ders, yeni edebiyat eserleri ve modern eğitim materyalleri ekleniyor.” dedi.