Çubarov: Kırım Tatar halkının iradesi uluslararası müzakerelerin parçası olmalı
Esma Kasar/QHA Ankara
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın himayesinde ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı ev sahipliğinde düzenlenen 5. Antalya Diplomasi Forumu (ADF2026) yoğun katılımla devam ediyor.
Kırım Tatar Millî Meclisi (KTMM) Başkanı Refat Çubarov Kırım Haber Ajansına (QHA) verdiği röportajda, Kırım Tatar halkının mevcut durumu, uluslararası diplomasi süreçleri ve barış görüşmelerine ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.
“KIRIM TATARLARI SÜRECİN ÖZNESİDİR”
KTMM Başkanı Çubarov, Kırım Tatar halkının geleceğine ilişkin hiçbir uluslararası müzakerenin, KTMM olmadan yürütülemeyeceğini belirtti. Kırım meselesinin yalnızca toprak ve siyasi statü tartışması olmadığını vurgulayan Çubarov, bunun aynı zamanda bir halkın varlık ve gelecek meselesi olduğunu ifade ederek, “Kırım Tatar halkı bu meselenin nesnesi değil, öznesidir. Halkımızın iradesi olmadan alınacak hiçbir karar meşru değildir.” değerlendirmede bulundu.
UKRAYNA’NIN TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜ VE ADİL BARIŞ VURGUSU
Başkan Çubarov, Ukrayna-Rusya Savaşı bağlamında barış tartışmalarına da değinerek, gerçek ve kalıcı bir çözümün ancak Ukrayna’nın toprak bütünlüğünün yeniden tesis edilmesiyle mümkün olabileceğini söyledi.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy yönetiminin KTMM'yi resmî temsil organı olarak tanımasının önemli bir siyasi ve hukuki adım olduğunu belirten Çubarov, bu kararın uluslararası süreçlere de yansıması gerektiğini ifade etti.
Öte yandan Çubarov, “dondurulmuş çatışma” ya da mevcut cephe hatlarının fiili sınır olarak kabul edilmesi senaryosunun, hem Ukrayna hem de Kırım Tatarları için kabul edilemez bir sonuç doğurduğuna vurgu yaptı.
“TÜRKİYE GÜVENİLİR BİR AKTÖRDÜR”
Refat Çubarov, Türkiye’nin Ukrayna-Rusya Savaşı'ndaki rolünü değerlendirerek, Türkiye’nin hem Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü tanıması hem de 2014’ten bu yana Kırım’ın işgalini tanımayan ve Ukrayna’nın egemenliğini destekleyen tutumunu sürdürmesinin Kırım Tatar halkı için en önemli güven unsurlarından biri olduğunu söyledi.
Ayrıca Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın olası barış süreçlerinde Türkiye’nin arabulucu rolüne ilişkin açıklamalarını olumlu değerlendiren Çubarov, Türkiye’nin 2022’de İstanbul’da yürütülen görüşmeler ve çeşitli diplomatik girişimlerde aktif rol üstlendiğini hatırlattı ve Ankara’nın bu pozisyonunu sürdürmesinin önemine dikkat çekti.
BARIŞ ANCAK İŞGALİN SONA ERMESİYLE MÜMKÜNDÜR
KTMM Başkanı Çubarov, Rusya’nın işgal altındaki Ukrayna toprakları üzerindeki kontrolü sürdürmesi ve Ukrayna’nın NATO üyeliğine karşı çıkması gibi şartlarının barış sürecini imkânsız hale getirdiğini ifade etti.
Bu yaklaşımın uluslararası hukukla bağdaşmadığını belirten Çubarov, “Barış, ancak Rusya’nın işgal ettiği topraklardan çekilmesiyle mümkündür. Aksi halde bu, barış değil, çatışmanın dondurulması olur.” dedi.
KIRIM TATARLARININ GELECEĞİ BELiRSİZLİK İÇİNDE
Başkan Çubarov, Kırım’ın geleceğinin doğrudan Kırım Tatar halkının geleceğini belirlediğini vurgulayarak, işgalin devam etmesi hâlinde halkın kültürel, siyasi ve demografik olarak ciddi risklerle karşı karşıya kalacağını söyledi.
Bu nedenle uluslararası toplumun Kırım meselesini gündemde tutmasının hayati önem taşıdığını ifade eden Çubarov, özellikle siyasi tutsaklar konusuna da dikkat çekti.
DİPLOMATİK TEMASLAR VE TÜRKİYE’DEKİ GÖRÜŞMELER
ADF2026 kapsamında çok sayıda ikili görüşme gerçekleştirdiklerini belirten Çubarov, Türkiye’de farklı kurumlarla yapılan temaslarda Kırım’daki durumun, Kırım Tatar halkının sorunlarının ve özellikle 350’den fazla siyasi tutsakların serbest bırakılması meselesinin gündeme geldiğini söyledi.
Ayrıca Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı yetkilileriyle yapılacak yeni temasların, KTMM ile iş birliğini daha da güçlendireceğini ifade etti.
Bunun yanında Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) ve Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) gibi kurumlarla yapılan görüşmelerde diasporanın durumu, kültürel projeler ve Kırım Tatar toplumunun desteklenmesi konularının ele alındığını aktardı.
GERÇEK ÇÖZÜM GECİKİRSE, RİSKLER BÜYÜR
Çubarov son olarak, mevcut savaşın uzamasının hem bölgesel hem de küresel riskleri artırdığını belirterek, uluslararası toplumun daha aktif ve ilkeli bir diplomasi yürütmesi gerektiğini vurguladı.
“Eğer temel sorunlar çözülmezse, kalıcı barış mümkün olmaz.” diyen Çubarov, Kırım Tatar halkının adalet ve güvenlik beklentisinin altını bir kez daha çizdi.
