Zengezur Koridoru Haberleri - Son Dakika Zengezur Koridoru Haber Güncel Gelişmeler

Aliyev: Zengezur Koridoru’nu artık daha geniş açıdan değerlendiriyoruz

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Azerbaycan Devlet Televizyonuna (AzTV) verdiği röportajda, Zengezur Koridoru’nun açılması ve bölgede yürütülen altyapı çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. ALİYEV: HEDEFİMİZE ÇOK YAKLAŞTIK Azerbaycan’ın ana bölümünü Nahçıvan ile birbirine bağlamanın uzun yıllardır ülkesinin hedefleri arasında bulunduğunu belirten Aliyev, “Azerbaycan’ın ana bölümünü onun ayrılmaz parçası olan Nahçıvan’la birleştirmek bizim uzun yıllardır arzumuzdu. Artık hedefimize çok yaklaştık.” dedi. İkinci Karabağ Savaşı’nın ardından imzalanan üçlü bildiride Azerbaycan’ın ana bölümü ile Nahçıvan’ı birbirine bağlayacak güzergâha ilişkin hüküm bulunduğunu hatırlatan Aliyev, savaşın sona ermesinden sonraki 5 yıl içerisinde Ermenistan tarafından Zengezur Koridoru’nun açılması yönünde herhangi bir somut adım atılmadığını belirtti. Aliyev, 8 Ağustos 2025’te Vaşington’da düzenlenen zirvede meselenin çözüme kavuşturulduğunu belirterek, “TRIPP adını taşıyan bu projenin uygulanmasına artık başlanmıştır.” ifadelerini kullandı. Azerbaycan’ın İkinci Karabağ Savaşı’nın hemen ardından kara ve demir yollarının yeniden inşasına başladığını aktaran Aliyev, Nahçıvan yönündeki çalışmaların da sürdüğünü söyledi. Azerbaycan tarafındaki demir yolunun gelecek yıl Ermenistan sınırına ulaşacağını belirten Aliyev, Ermenistan tarafının henüz hazır olmaması nedeniyle kendi ülkelerindeki çalışmaları daha fazla hızlandırmaya ihtiyaç duymadıklarını ifade etti. YILLIK 15 MİLYON TON YÜK TAŞINACAK Zengezur Koridoru üzerinden yıllık en az 15 milyon ton yük taşınmasını hedeflediklerini bildiren Aliyev, projenin başlangıçta ulaşım güzergâhı olarak değerlendirildiğini ancak zamanla kapsamının genişletildiğini kaydetti. Azerbaycan ana bölümü ile Nahçıvan arasında Ermenistan üzerinden elektrik hatlarının döşenmesine ilişkin projenin hazır olduğunu belirten Aliyev, işgalden kurtarılan Cebrayıl’da yüksek miktarda elektrik enerjisinin iletilmesi amacıyla büyük bir trafo merkezinin inşa edildiğini söyledi. ERMENİSTAN’IN ADIM ATMASI BEKLENİYOR Ermenistan topraklarında elektrik direklerinin kurulacağı noktaların Azerbaycanlı uzmanların incelemeleri sonucunda belirlendiğini aktaran Aliyev, Ermenistan’ın da bu konuda adım atmasını beklediklerini dile getirdi. Ermenistan’ın enerji sisteminin mevcut durumda büyük ölçüde nükleer santrale dayandığını belirten Aliyev, santralin eski olduğunu ve faaliyetinin sonlandırılması halinde ülkenin enerji alanında ciddi sorunlarla karşılaşabileceğini kaydetti. “ZENGEZUR KORİDORU’NA DAHA GENİŞ AÇIDAN BAKIYORUZ” Azerbaycan’ın enerji hatlarının Rusya, İran ve Gürcistan’a, Gürcistan üzerinden de Türkiye’ye bağlandığını hatırlatan Aliyev, Ermenistan üzerinden Nahçıvan’a, oradan Türkiye ve Avrupa’ya uzanacak enerji bağlantısının olası bir kriz durumunda Ermenistan’ın enerji sisteminin ayakta kalmasına katkı sağlayabileceğini söyledi. Aliyev, söz konusu enerji bağlantısının Zengezur Koridoru’nun ayrılmaz unsurlarından biri olacağını belirterek, projenin kapsamını şu sözlerle anlattı: Bu proje sadece demir yolu ve kara bağlantısından oluşmayacak. Hatta buradan fiber optik kablo, ardından elektrik hatları, gelecekte ihtiyaç olması halinde petrol ve doğal gaz boru hatları da geçebilir. Dolayısıyla Zengezur Koridoru’na bugün daha geniş açıdan bakıyoruz.

Azerbaycan: Ermenistan Anayasası değişirse barışın önündeki son engel de kalkacak

Azerbaycan Cumhurbaşkanı Müşaviri Hikmet Hacıyev, Ermenistan Anayasası'nda Azerbaycan'a yönelik toprak iddiası içerdiği belirtilen maddenin kaldırılması hâlinde, iki ülke arasında nihai barış anlaşmasının imzalanmasının önünde herhangi bir engel kalmayacağını söyledi. Hacıyev, Türkiye Azerbaycan Dostluk İşbirliği ve Dayanışma Vakfı (TADİV) ile Kültürlerarası Ağ Derneği iş birliğinde düzenlenen "Barışın Coğrafyası Karabağ: Güney Kafkasya'da İmar, İstikrar ve Bölgesel İşbirliği" programında değerlendirmelerde bulundu. "YENİ ANAYASA SÜRECİNİ YAKINDAN İZLİYORUZ" Azerbaycan ile Ermenistan arasında Vaşington'da (Washington) imzalanan barış anlaşmasının üzerinden yaklaşık bir yıl geçtiğini hatırlatan Hacıyev, bu sürecin Bakü'nün barışa olan bağlılığını gösterdiğini ifade etti. Ermenistan'da seçimlerin ardından başlayan yeni anayasa hazırlıklarını yakından takip ettiklerini belirten Hacıyev, Ermenistan Anayasası'nda Azerbaycan'a yönelik toprak iddiası içeren hükmün kaldırılmasının önemine dikkat çekti. Hacıyev, "Ermenistan Anayasası'nda Azerbaycan'a karşı bir toprak iddiası bulunuyor. Biz, bu maddenin yeni anayasada yer almamasını, yani tamamen çıkarılmasını bekliyoruz. Ermenistan tarafında da bu yönde bir irade olduğunu görüyoruz." dedi. Hacıyev, Ermenistan'da yapılacak referandum sonucunda yeni anayasanın kabul edilmesi ve söz konusu maddenin yürürlükten kaldırılması durumunda, nihai barış anlaşmasının imzalanmasının önünde herhangi bir engel görmediklerini belirterek, "Ermenistan'da referandum yapılıp yeni anayasa kabul edilir ve bu madde anayasadan çıkarılırsa, barış anlaşmasının nihai olarak imzalanması açısından herhangi bir engel veya sorun görmüyoruz." ifadelerini kullandı. Bölgede fiilî anlamda barış ortamının bulunduğunu vurgulayan Hacıyev, Azerbaycan ile Ermenistan arasında kalıcı barışın sağlanması için diplomatik temasların sürdüğünü söyledi. Hacıyev, Güney Kafkasya'da istikrarın güçlendirilmesi ve bölgesel iş birliğinin artırılmasının hem iki ülke hem de bölgenin geleceği açısından büyük önem taşıdığını ifade etti. "KARABAĞ'DA 9 ŞEHİR VE 300 KÖY YENİDEN İNŞA EDİLİYOR" Karabağ'da kapsamlı bir yeniden imar programının sürdüğünü belirten Hacıyev, "Bugün Karabağ'da 9 şehir ve 300 köyü sıfırdan inşa ediyoruz. Yeni şehirler, yeni kasabalar ve yeni köyler kuruluyor." dedi. Bölgede kısa sürede binlerce kilometrelik kara yolu, köprü ve tünel inşa edildiğini aktaran Hacıyev, yaklaşık 60 bin kişinin Karabağ'a dönerek yaşamaya, çalışmaya ve eğitim görmeye başladığını ifade etti. Mayın tehdidinin hâlen devam ettiğini belirten Hacıyev, yürütülen mayın temizleme faaliyetleri sayesinde vatandaşların güvenli şekilde şehir ve köylere kademeli olarak yerleştirildiğini söyledi. Karabağ'ın yeniden ayağa kaldırıldığını vurgulayan Hacıyev, "Doğal bir cennet olan Karabağ'da yeniden bir cennet oluşturma sürecindeyiz." ifadelerini kullandı. ZENGEZUR KORİDORU İÇİN BU YIL İNŞAAT BEKLENTİSİ Zengezur Koridoru hakkında da açıklamalarda bulunan Hacıyev, Ermenistan ve ABD'den gelen mesajların projenin fizibilite çalışmalarının son aşamaya ulaştığını gösterdiğini belirtti. "Ermenistan ve ABD tarafından verilen sinyaller, fizibilite çalışmalarının artık son aşamada olduğunu ve inşaat çalışmalarının bu yıl başlayacağını gösteriyor." diyen Hacıyev, Azerbaycan tarafında Bakü-Zengilan çift yönlü kara yolunun tamamlanmak üzere olduğunu, demir yolu hattında da son aşamaya gelindiğini kaydetti. Nahçıvan'daki demir yolu altyapısının yeniden inşa edildiğini ifade eden Hacıyev, Türkiye'nin de Kars-Iğdır demir yolu hattı üzerinde çalışmalarını sürdürdüğünü hatırlattı. Bu projelerin tamamlanmasıyla Nahçıvan'ı Türkiye'ye bağlayacak demir yolu hattının hayata geçirileceğini belirten Hacıyev, "Ermenistan ve ABD'nin Zengezur Koridoru, yani 'Trump Koridoru' olarak adlandırdıkları projenin inşaat sürecini de başlatmalarını bekliyoruz." dedi. "KARDEŞLİK ATALARIMIZDAN KALAN BİR MİRASTIR" Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin tarihî ve güçlü bağlara dayandığını vurgulayan Hacıyev, iki ülkenin dünyaya örnek bir kardeşlik sergilediğini söyledi. Hacıyev, "Türkiye ve Azerbaycan, dünya için kardeşliğin bir örneğidir. Ülkelerimiz arasındaki ilişkiler, dostluğumuz ve kardeşliğimiz atalarımızdan, dedelerimizden bize kalan değerli bir mirastır." ifadelerini kullandı. İki ülke arasındaki ilişkilere zarar vermeye çalışan çevrelerin bulunduğunu belirten Hacıyev, bu girişimlerin başarısız olacağını söyledi. "Bu çirkin niyetlerinin başarılı olabileceğini sanmıyorum. Yaptıkları tek şey kirli propagandadır." diyen Hacıyev, Türk-Azerbaycan ilişkilerini hedef alan kişi ve gruplara yönelik sert ifadeler kullandı. Hacıyev, "Türk-Azerbaycan ilişkilerini baltalamaya çalışanları hain olarak adlandırıyorum. İster Türkiye'de ister Azerbaycan'da olsunlar, böyle bir niyeti taşıyanlar asla hedeflerine ulaşamayacaktır. Çünkü etle tırnak arasına kimse giremez." dedi. Hacıyev, Azerbaycan ile Türkiye arasındaki kardeşliğin halkların ortak iradesi ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde gelecekte daha da güçleneceğini ifade etti. "SÖZDE ERMENİ SOYKIRIMI GİRİŞİMİ AZERBAYCAN'IN KIRMIZI ÇİZGİSİDİR" Bununla birlikte Hacıyev, İsrail'de 1915 olaylarının "Ermeni soykırımı" olarak tanınmasına yönelik girişimlerin Azerbaycan'ı ciddi şekilde rahatsız ettiğini belirterek, Türkiye'nin çıkarlarının Bakü için her zaman öncelikli olduğunu söyledi. Haber Global'e konuşan Hacıyev, söz konusu girişimin gündeme gelmesinin ardından Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev'in talimatıyla yoğun diplomatik temaslar yürütüldüğünü ifade etti. Hacıyev, İsrail makamlarına Azerbaycan'ın tutumunun açık şekilde iletildiğini belirterek, böyle bir kararın adil olmayacağını ve tarihî gerçekleri yansıtmadığını vurguladı. Hacıyev, "Bu konu gündeme gelir gelmez Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatıyla yoğun diplomatik faaliyet başlattık. İsrail tarafına da böyle bir kararın öncelikle adaletsiz olacağını, tarihî gerçekleri yansıtmadığını ve kabul edilmesini doğru bulmadığımızı ilettik." dedi. İsrail'in Azerbaycan'ın mesajlarını dikkate aldığını ifade eden Hacıyev, "Olumlu olan, İsrail tarafının bu mesajlarımızı ciddiyetle değerlendirmesidir. Böylece sürecin daha ileriye taşınmasının önüne geçildiğini düşünüyoruz. Bu, hiçbir şekilde tarihî gerçekleri yansıtmayan ve tamamen adaletsiz bir adım olurdu." ifadelerini kullandı. "TÜRKİYE'NİN OLMADIĞI MASADA AZERBAYCAN VARDIR" Türkiye ile Azerbaycan arasındaki stratejik ortaklığa vurgu yapan Hacıyev, iki ülkenin her platformda birbirinin yanında yer aldığını söyledi. "Türkiye'nin olmadığı masada Azerbaycan vardır, Azerbaycan'ın olmadığı masada ise Türkiye vardır." diyen Hacıyev, iki ülkenin çıkarlarına yönelik her türlü girişime birlikte karşılık vereceklerini belirtti. Hacıyev, "Ülkelerimizin çıkarlarına karşı atılan her adıma kararlılıkla cevap veriyoruz ve bundan sonra da vermeye devam edeceğiz." dedi.

Zengezur'da koridor hayata geçiyor: ABD Dışişleri Bakanı Rubio'dan "Trump Rotası" açıklaması

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Dışişleri Bakanı Marco Rubio; Azerbaycan, ABD ve Ermenistan liderleri tarafından imzalanan tarihi barış zirvesinde verilen taahhütler doğrultusunda hazırlanan "Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Rotası"nın (TRIPP) uygulama çerçevesini Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan ile birlikte açıkladı. Azerbaycan Devlet Haber Ajansı (AZERTAC) tarafından gündeme taşınan habere göre Rubio, açıklamasında TRIPP’in Güney Kafkasya’nın ticaret, transit ve enerji alanlarındaki potansiyelini açığa çıkaracağını belirterek, projenin bölge genelinde refah ve güvenliğin artırılmasına katkı sağlayacağını ifade etti. TRIPP, TRANS-HAZAR TİCARET YOLU İÇİN KRİTİK BİR BAĞLANTI SUNUYOR Görüşmenin ardından ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından TRIPP'e ilişkin kabul edilen uygulama çerçevesinin detayları yayımlandı. Belgede söz konusu çerçevenin, 8 Ağustos 2025 tarihinde Beyaz Saray’da düzenlenen ve Güney Kafkasya’da kalıcı barışın sağlanmasına yönelik taahhütlerin verildiği zirvenin hayata geçirilmesi yönünde atılan son adım olduğu vurgulandı. Belgede, koridorun altyapısı, geliştirilmesi ve uygulanmasından "TRIPP Geliştirme Şirketi"nin sorumlu olacağı aktarıldı. Bu şirketin, Ermenistan topraklarındaki belirlenen transit güzergahları boyunca demir yolu, kara yolu, enerji ve dijital altyapıyı yöneteceği belirtilen belgede, şirket yapısında ABD'nin çoğunluk hissesini elinde bulunduracağı, Ermenistan'ın ise belirli "rezerv konular" üzerinde denetim yetkisine sahip olacağı kaydedildi. Belgede, şirketin kurulmasının ardından ilk etapta 49 yıllık geliştirme hakkına sahip olacağı, Ermenistan'ın ABD'ye yüzde 74 hisse vermeyi, kendisinin ise yüzde 26 payı korumayı planladığı ifade edildi. Anlaşmanın ilerleyen aşamada 50 yıl daha uzatılmasının ve Ermenistan'a ek hisse verilerek payının yüzde 49'a çıkarılmasının öngörüldüğü belirtildi. Açıklamada, uygulama çerçevesinin, Ermenistan toprakları üzerinden engelsiz ve çok modlu bir transit bağlantı oluşturmayı hedefleyen TRIPP projesinin somut şekilde hayata geçirilmesine yönelik yol haritası sunduğu kaydedildi. Projenin, Azerbaycan’ın ana karası ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ni birbirine bağlamasının yanı sıra, Trans-Hazar Ticaret Yolu üzerinde stratejik bir bağlantı oluşturduğu belirtildi. ABD Dışişleri Bakanlığı açıklamasında şu ifadelere yer verildi: 8 Ağustos 2025’te Başkan Trump’ın ev sahipliğinde düzenlenen tarihi Barış Zirvesi’nde onaylanan ilkeleri yansıtan TRIPP Uygulama Çerçevesi, projenin başarısı için egemenlik, toprak bütünlüğü ve karşılıklılık ilkelerinin önemini vurgulamaktadır. TRIPP’in temel amacı, Ermenistan ve Azerbaycan’ın refahını ve güvenliğini artırmak, bölgesel ticaret ve bağlantıyı genişletmek ve Orta Asya ile Hazar Denizi’ni Avrupa’ya bağlayan yeni transit fırsatları hayata geçirerek Amerikan ticaretini daha da geliştirmektir. GEÇEN YIL AĞUSTOS AYINDA ÜÇLÜ ZİRVEDE KARAR ALINMIŞTI Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın, ABD Başkanı Donald Trump'ın ev sahipliğinde 8 Ağustos 2025'te Beyaz Saray'da gerçekleştirdiği 3'lü zirvede, Azerbaycan'ın ana karası ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasında engelsiz bağlantıyı sağlayacak TRIPP'in hayata geçirilmesi kararlaştırılmıştı. "Zengezur Koridoru" olarak da adlandırılan bu hat kapsamında demiryolu, karayolu, enerji ve iletişim altyapılarının oluşturulması amaçlanıyor.

Ukrayna-Rusya Savaşı sonrası önemi artan Orta Koridor'un geleceği Ankara'da ele alındı

Türkiye ve Azerbaycan başta olmak üzere Türk dünyası için Orta Koridor'un ekonomik ve sosyal önemi, Gazi Üniversitesinde düzenlenen panelde değerlendirildi. Gazi Üniversitesi Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi (TÜRKDAM), Azerbaycan Uluslararası İlişkiler Analiz Merkezi ile Türkiye Politik ve Stratejik Araştırmalar Vakfı (TÜRPAV) ortaklığında tertip edilen "Kafkasya ve Orta Koridor'un Geleceği: Ekonomi, Ulaşım ve Enerji" başlıklı panel, 9 Aralık 2025 tarihinde Mimar Kemaleddin Konferans Salonu'nda gerçekleştirildi. Panele, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu Başkanı ve Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) Trabzon Milletvekili Adil Karaismailoğlu, Türkiye-Azerbaycan Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Şamil Ayrım, Gazi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Uğur Ünal, Azerbaycan'ın Ankara Büyükelçiliği Siyasi İşler Müsteşarı Eldar Aliyev, Azerbaycan Devlet Televizyonu Şubesi Müdürü ve Azebaycan Devlet Üniversitesi Öğretim Görevlisi Mahir Garibov, Bakü Network Araştırma Merkezi Başkan Yardımcısı Sahil Kerimli ve Azerbaycan Uluslararası İlişkiler Analiz Merkezi Uzmanı Fuat Abdullayev ile çok sayıda davetli katıldı. ORTA KORİDOR TÜRK DÜNYASININ JEOPOLİTİĞİNİ DAHA KIYMETLİ HÂLE GETİRECEK TÜRPAV Başkanı Dr. Sinan Demirtürk, açılışta yaptığı konuşmasında Orta Koridor'un ilerleyen yılların en çok konuşulan akslarından birini oluşturacağını söyledi. Bu koridorun, Türk devletleri arasında barış ve ekonomi koridoru da oluşturacağına işaret eden Demirtürk, Türk dünyasının ekonomik, sosyal ve kültürel birleşmesini hızlandırabileceğini dile getirdi. Dr. Sinan Demirtürk, üzerinde terörün ve istikrarsızlığın bulunmadığı bir coğrafya olarak Orta Koridor'un, Türk devletlerinin dünya jeopolitiğindeki yerini daha da kıymetli hale getireceğini kaydetti. UKRAYNA-RUSYA SAVAŞI, ORTA KORİDORUN ÖNEMİNİ ARTIRDI Gazi Üniversitesi TÜRKDAM Müdürü Prof. Dr. Bülent Aksoy da İpek Yolu'nun 21. yüzyılda revize edilerek, yeniden canlandırılmasının yakın dönemin en önemli konuları arasında yer aldığı ifade etti. Ukrayna-Rusya Savaşı dolayısıyla Kuzey Koridoru'nun güvensiz bir hâle geldiğini dile getiren Aksoy, aynı zamanda bu durumun Orta Koridor'un önemini artırdığına dikkat çekti. "SON GÜNLERDE GÜNDEMDE OLAN ZENGEZUR HATTIYLA DAHA ÇOK ÖNE ÇIKIYOR" Azerbaycan'ın Ankara Büyükelçiliği Siyasi İşler Müsteşarı Eldar Aliyev konuşmasında, Azerbaycan'ın Türkiye ile Türkistan arasındaki bağlantı konumunda bulunduğuna dikkat çekerek, "Bağımsızlıktan itibaren Türkiye ile beraber gerçekleştirdiğimiz tüm projelerin aslında temeli bir bağlantısallık üzerineydi, bir ulaştırma üzerineydi. Önce Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı, Bakü-Tiflis-Erzurum, sonra TANAP'a dönüşen bu doğal gaz hattı, Bakü-Tiflis-Kars demiryolu hattı, enerjinin ve ürünlerin ulaştırıldığı Doğu-Batı arasında ticaretin merkezini bu bölgeye çekmek amaçlıydı. Bu projelerin ekonomik ve aynı zamanda bu bölgenin siyasi, jeopolitik önemini artıran bir yönü vardı. Bu konu özellikle son günlerde gündemde olan Zengezur hattıyla daha çok öne çıkıyor." dedi. Ermenistan'ın Zengezur bölgesinin Sovyetler Birliği kurulduktan sonra Azerbaycan'dan koparılıp Ermenistan'a bağlanan bir bölge olduğunu dile getiren Eldar Aliyev, "O bölge tamamen Azerbaycan Türklerinin nüfus olarak yoğunlukta olduğu bir bölgeydi. Daha sonra önce siyasi olarak Ermenistan'a bağlandı. Daha sonra Sovyet yönetimi tarafından 1948'de Ermenistan'tan Azerbaycan Türklerinin zorunlu göçe tabir tutulması, en sonunda 1988'de tamamen etnik temizlik gerçekleştirilmesiyle Türkiye ile Azerbaycan arasında ve Azerbaycan'ın 2 parçası Nahçıvan ve Doğu Zengezur arasında bağlandı koparıldı; Türkiye ile Azerbaycan arasında direkt hat koparıldı. Şu an üçüncü bir ülkeden geçmeden Türkiye ile Azerbaycan'ın birbirine ulaşması imkansız. O yüzden Zengezur Koridoru'nun güvenli ve üçüncü tarafların herhangi bir müdahalesi olmadan ulaşıma açılması bizim için Türk dünyasının bütünlüğü açısından bir önemli" ifadelerini kullandı. ÜNAL: GELECEK ÇİZİLİRKEN TARİH UNUTULMAMALI Gazi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Uğur Ünal da üniversitenin, Türk dünyasıyla ilgili birçok programa ev sahipliği yaptığını belirtti. Kafkasya ve Türk dünyasının geleceği üzerine yapılan konuşmaların önemine vurgu yapan Prof. Ünal, gelecek vizyonu çizilirken tarihi sürecin de unutulmaması gerektiğini söyledi. Ünal, uzun bir süredir Türkiye ve Azerbaycan'ın devlet başkanları ve gelecek misyonuyla, meselelere ortak çözümler ürettiğini ve önemli yol haritaları çizdiğini dile getirdi. "POLİTİKALARIN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI VE TÜRKİYE ARASINDAKİ İLİŞKİLER ÇOK ÖNEMLİ" TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu Başkanı Adil Karaismailoğlu ise, açılışta yaptığı konuşmada, Türkiye'nin coğrafi konumuyla birçok avantaja sahip olduğunu söyledi. Lojistiğin ve taşımacılığın üzerinden geçtiği ülkelerin önemini artırdığını belirten Karaismailoğlu, dünyada 33 trilyon dolarlık ticaret hacmi olduğunu ve bunun yüzde 80'inden fazlasının Uzak Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika arasında dolaştığını ifade etti. Karaismailoğlu, Uzak Asya'dan ticarette, Türkiye ve Türkistan coğrafyasının kritik bir noktada olduğuna işaret ederek, Türkiye'nin son yıllarda yaptığı ulaştırma yatırımlarının, Orta Koridor'un önünü tamamen açtığını vurguladı. Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu ve Marmaray ile Çin'den Londra'ya kadar kesintisiz bir demir yolu sağladığının altını çizen Karaismailoğlu, "Bu politikaların gerçekleştirilmesinde özellikle Türk Devletleri Teşkilatı ve Türkiye arasındaki ilişkiler çok önemli. Hem kapasitenin artırılması hem de güzergahtaki yoğunluğun ortadan kaldırılması için de önemli çalışmalar var." dedi. KARAİSMAİLOĞLU: ZENGEZUR KORİDORU TAMAMLANDIĞINDA ORTA KORİDOR'UN EN ÖNEMLİ DAMARI OLACAK Kuzey Koridoru'nun Rusya-Ukrayna Savaşı, Güney Koridoru'nun ise Kızıldeniz'de artan saldırılar, sigorta maliyetleri ve uzun transfer süreçleri nedeniyle önemini kaybettiğini söyleyen Karaismailoğlu, Çin-Avrupa ticaretinin yeni bir rota aradığını dile getirdi. Karaismailoğlu, Türkiye'nin, Asya-Avrupa-Orta Doğu'nun kesiştiği en stratejik transit merkezi olduğunu belirtti. Orta Koridor'un en önemli noktasının Zengezur Koridoru olduğuna işaret eden Karaismailoğlu, "Zengezur Koridoru tamamlandığında direkt Bakü ile bağlantımız kesintisiz bir şekilde sağlanmış olacak. Bu da Orta Koridor'un en önemli damarı olacak." ifadesini kullandı. Açılış konuşmalarının akabinde; Kazakistan Ramazan Bimasevik Süleymanov Doğu Araştırmaları Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kaster Sarkıthan, Azerbaycan Devlet Televizyonu Tarih Şubesi Müdürü ve Azebaycan Devlet Üniversitesi Öğretim Görevlisi Mahir Garibov, Bakü Network Araştırma Merkezi Başkan Yardımcısı Sahil Kerimli ve Azerbaycan Uluslararası İlişkiler Analiz Merkezi Uzmanı Fuat Abdullayev'in konuşmacı olarak yer aldığı "Kafkasya ve Orta Koridor'un Geleceği: Ekonomi, Ulaşım ve Enerji" paneli Gazi Üniversitesi TÜRKDAM Müdürü Prof. Dr. Bülent Aksoy moderatörlüğünde gerçekleştirildi. Panelde, Orta Koridor'un bölgeye ekonomik ve sosyal etkileri, ulaşım ve lojistiğin güvenliğindeki yeri ve Türkiye ile bölge arasındaki bütünlük açısından önemi gibi konular, uzmanlar tarafından tartışıldı.

Bolat: Zengezur Koridoru Türk dünyasını bütünleştirecek, ticaret hacmini güçlendirecek

Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Zengezur Koridoru’nun açılmasıyla Türk dünyasının coğrafi ve ekonomik entegrasyonunun güçleneceğini, Orta Koridor üzerinden transit ticaretin canlanacağını söyledi. Türkiye’nin 17 milyar dolarla en çok yatırım yaptığı ülkenin Azerbaycan olduğunu vurgulayan Bolat, karşılıklı ticaret hacminin sürekli yükseldiğini ve aralık ayında Bakü’de 2. Türkiye-Azerbaycan Yatırım Forumu’nun yapılacağını açıkladı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 17 Eylül'de Türkiye-Azerbaycan İş Adamları ve Sanayicileri Birliğinin (TÜİB) düzenlediği etkinlikte yaptığı konuşmada, Zengezur Koridoru’nun açılmasıyla Türk dünyasının coğrafi bütünleşmesinin ve Orta Koridor’un güçlenmesinin mümkün olacağını söyledi. Bolat, bu gelişmenin Uzak Doğu’dan Avrupa’ya uzanan ticaret hattını canlandırarak transit ticareti artıracağını vurguladı. "ENERJİ ALANINDA ÖZELLİKLE AZERBAYCAN'DAN KAYNAK İTHALATI YAPIYORUZ" Bolat, iki ülke arasındaki uçuşların çok sık, mesafe ve sürelerin kısa olduğunu ifade ederek, "Can Azerbaycan, Dağlık Karabağ'ı 32 yıllık bir işgalden kurtardı. Allah'a şükürler olsun. Topraklarının tamamını özgürleştirmiş oldu. Şimdi orada çok büyük bir yatırım ve yeniden imar faaliyeti var. Şuşa ve Hankendi şehirlerinde mayıs sonu ve temmuz başında iki zirve toplantısı yapıldı. Türkiye-Azerbaycan ekonomik ilişkilerinde, ekonomilerimiz aslında birbirlerini tamamlayıcı özelliklere sahip. Biz enerji alanında özellikle Azerbaycan'dan kaynak ithalatı yapıyoruz. Sanayi ürünlerinde ve hizmetlerde Azerbaycan'a destek oluyoruz." ifadelerini kullandı. 2. TÜRKİYE-AZERBAYCAN YATIRIM FORUMU ARALIK AYINDA Bu yılın ilk sekiz ayında ticaret hacminin olumlu seyrettiğini belirten Bolat, Türkiye’nin toplamda 17 milyar dolarla en çok yatırım yaptığı ülkenin Azerbaycan olduğunu, Azerbaycan’ın da Türkiye’de yaklaşık 3 bin şirketle güçlü bir varlığa sahip olduğunu ifade etti. Ayrıca, Aralık 2023’te Bakü’de düzenlenen 1. Türkiye-Azerbaycan Yatırım Forumu’nun iki ülke tarihindeki en önemli ekonomik buluşmalardan biri olduğunu, forumun ikincisinin bu yıl aralık ayında yapılacağını açıkladı.

Türk dünyasını birleştiren proje: Zengezur Koridoru

Dilara Dilşah KAYA / QHA Ankara Azerbaycan'ın 2020 yılında kazandığı İkinci Karabağ Savaşı'nın ardından uluslararası kamuoyunda tartışılmaya başlanan Zengezur Koridoru; Türkiye ve Azerbaycan'ı kara yoluyla birleştiren ve sahip olduğu büyük potansiyel ile öne çıkan bir konu. Ekonomik, politik ve jeostratejik olarak dikkatleri üzerine çeken Zengezur bölgesinde kurulacak olan koridor, iki ülke tarafından memnuniyetle karşılanırken, bu koridora karşı çıkan ülkeler de bulunuyor. Peki nedir bu Zengezur Koridoru? Türkiye, Azerbaycan ve Türk Devletleri Teşkilatına (TDT) ne tür kazanımlar sağlayacak? Hangi ülkeler bu koridorun kurulmasından kaçınıyor? Tüm bu soruları Bayburt Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ramin Sadık, Kırım Haber Ajansı (QHA) için yanıtladı. ZENGEZUR TÜRKSÜZLEŞTİRİLME POLİTİKASINA MARUZ KALDI Doç. Dr. Ramin Sadık; Zengezur’un Kasım 1920'de Sovyetler Birliği yönetimi tarafından Azerbaycan'dan alınarak Ermenistan'a verilen ve bugün Nahçıvan ile Azerbaycan arasında yer alan, Ermenistan'ın ise “Sünik” olarak adlandırdığı bir bölge olduğunu belirtti. Sovyetler Birliği döneminde Zengezur bölgesinde genelde Azerbaycan Türklerinin yaşadığını kaydeden Doç. Dr. Sadık, bölgenin Azerbaycan Türklerinin tarihî toprakları olduğunun altını çizdi. Ancak Ermenilerin 1987 yılının sonlarına doğru bu bölgede yaşayan Türklere karşı zulüm uyguladığını belirten uzman, Türklere ait köylerin Ermeniler tarafından ele geçirildiğini ve bu nedenle de Zengezur'da bugün Türk nüfusunun bulunmadığını kaydetti. NEDİR BU ZENGEZUR MESELESİ? Zengezur meselesinin İkinci Karabağ Savaşı'ndan sonra en çok konuşulan konulardan biri olduğunu kaydeden Sadık, konuyu şu ifadelerle açıkladı: İkinci Karabağ Savaşı’nı sona erdiren, 10 Kasım 2020 yılında Rusya arabuluculuğunda imzalanmış anlaşma metninin son maddesinde; Ermenistan'ın, Azerbaycan'ın batı bölgeleriyle Nahçıvan'a geçişi sağlayacak bir bağlantı tahsis edeceği hususu yer alıyordu. Ancak aradan 4 yıldan fazla geçmesine rağmen Ermenistan o bağlantıyı sağlamıyor. Birincisi Ermenistan, Azerbaycan tarafından dile getirilen ‘Koridor’ kelimesini kabul etmiyor. İkincisi ise Ermenistan, anlaşma metninin hükmünün kalmadığını öne sürüyor. Son ve üçüncü olarak Ermenistan, vereceği bağlantı noktasında anlaşma metninde belirtildiği gibi Rus güçlerinin değil, kendi sınır görevlilerinin bulunmasını şart koşuyor. Ve bağlantı açılırsa geçecek yüklerin ve araçların kontrolünü arzu ediyor. KORİDOR REKABETİNDE OYUN KURUCU ÜLKE: AZERBAYCAN Azerbaycan’ın Zengezur Koridoru'nu açmakta ısrarcı olduğunu vurgulayan Sadık, Azerbaycan’ın Ermenistan'a imzalanan anlaşmayı hatırlattığını ve taahhüdünü yerine getirmesi gerektiği konusunda baskı kurduğunu belirtti. Aynı zamanda Azerbaycan’ın Nahçıvan ile kara bağlantısı elde etmek istediğini belirten Sadık, Nahçıvan’ın 30 yıldır izole olmuş halde olduğunu ve bölgenin Azerbaycan ile doğrudan kara bağlantısı olmadığını, ulaşım için İran’dan geçilmesi gerektiğini kaydetti. Sadık, Azerbaycan’ın açılması planlanan koridor hakkındaki görüşlerini ise “Karabağ'da elde ettiği zafer nedeniyle Azerbaycan kendisini etken, Ermenistan'ı edilgen olarak görüyor. Dolayısıyla Azerbaycan, anlaşma şartını yerine getirmesi gerekenin Ermenistan olduğunu ifade ediyor. Aynı zamanda koridorun açılarak geçecek yükler ile araçların Ermenistan tarafından kontrol edilmesini de kabul etmiyor. Aynı zamanda Zengezur Koridoru, Orta Koridor'un küçük bir kısmı ve Azerbaycan onu tamamlayarak Anadolu'dan Hazar'ın ötesine doğrudan bağlantı sağlamak istiyor. Böylece Azerbaycan, koridorlar rekabetinde ciddi oyun kurucu olduğunu kanıtlamayı amaçlıyor. Hem koridor vasıtasıyla da yüklerin Orta Koridor üzerinden daha çabuk adreslerine ulaşmasıyla kar elde edebileceğini tahmin ediyor.” ifadeleriyle aktardı. “KORDİOR, TDT ÜLKELERİNİN BÜTÜNLEŞMESİ AÇISINDAN ÖNEM ARZ EDİYOR” Ayrıca Sadık, bu koridorun TDT açısından da büyük önem taşıdığını belirtti. Uzman, “Zengezur Koridoru, TDT'nin doğudaki üyelerinin batıyla bütünleşmesi açısından da önem arz ediyor. Azerbaycan, Anadolu ile Hazar'ın doğusundaki ülkeler arasında köprü rolü oynuyor. Ve bu köprünün kendine ait kısmında bir parçanın eksik kaldığını gördüğü için de bu koridor ile onu tamamlamaya çalışıyor.” dedi. ZENGEZUR KORİDORU’NUN AÇILMASINA HANGİ ÜLKELER KARŞI ÇIKIYOR? Zengezur Koridoru'nun açılmasına karşı olan ülkelerin de var olduğunu vurgulayan Sadık, bu ülkelerin başında İran’ın bulunduğunu kaydetti. İran’ın bu koridorun açılmasına karşı olduğunu doğrudan ve sürekli bir şekilde belli ettiğini ifade eden Sadık; İran’ın olumsuz tutumunun gerekçesinin ise Azerbaycan'ın ve Türkiye'nin kendisine mahkûm olmasını istemesi ve iki ülke arasında kara bağlantısı kurulmamasını arzu etmesi olarak ifade etti. Fransa’nın da Ermenistan'ın yaklaşımı ve Türkiye'nin Güney Kafkasya'da etkin olmasından rahatsızlık duyduğu için bu koridora karşı olduğunu belirten Sadık, aynı zamanda bu ülkenin Rusya'nın bölgedeki etkinliğini de olumlu karşılamadığını belirtti. Sadık, son olarak koridora karşı olan diğer ülkeleri de sebepleriyle birlikte açıkladı. Uzman, konuyla ilgili olarak “Amerika Birleşik Devletleri (ABD) tam olmasa da koridora karşı. Karşı çıkmasının nedenlerinden ilki Rus güçlerinin koridorda yerleşecek olması. İkinci neden ise Çin'in ticari yollarına sıkıntı çıkarmak istemesi. Ama ABD koridorda kendi kontrolünün olması halinde açılabileceğini düşünüyor. İsrail karşı, çünkü Türkiye'nin Güney Kafkasya'da etkin olması ve Azerbaycan ile iş birliğini olumlu karşılamıyor. Bu yüzden iki ülkenin bir olarak Türk cumhuriyetlerini de yanlarına çekip güçlenmesini arzu etmiyor. Diğer yandan, bir bağlamda ABD'deki Ermeni lobisi ile ortak çıkarları var, o yüzden onların karşı çıktığı hususa da saygı duyuyor. Mısır karşı çıkıyor, zira Süveyş Kanalı'ndan para kazanıyor ve yüklerin Orta Koridor üzerinden fazlasıyla geçerek gelirinin azalmasına tahammül edemiyor. Gürcistan da bu koridora karşı çıkıyor. Çünkü yıllardır yükler zaten Gürcistan üzerinden geçiyor ve ülke bundan gelir elde ediyor. Zengezur Koridoru'nun açılması ise ülkeyi transit ülke statüsünden çıkarabilir. O nedenle Gürcistan da bu koridorun açılmasını arzu etmiyor.” ifadelerini kullandı.

Zengezur Koridoru'na karşı İran-Ermenistan ittifakı!

İran'ın Erivan Büyükelçisi Mehdi Subhani 6 Şubat 2025 tarihli basın açıklamasında bir kez daha Ermenistan'a yaranmaya çalışarak skandal bir söylemde bulundu. Zengezur Koridoru meselesinde İran'ın Ermenistan'ı desteklediğini ve söz konusu koridorun iki ülkeye zarar vereceğini öne sürdü. "ERMENİSTAN'LA AYNI DÜŞÜNÜYORUZ" Zengezur Koridoru'ndan rahatsızlık duyduğunu belirten Büyükelçi Subhani, konuyu Rusya'ya ve diğer ülkelere açık bir şekilde açtıklarını söyledi. Azerbaycan ve Türkiye arasındaki stratejik bölgeye göz diken Subhani, "Bazı ülkeler İran'ın bu konudaki tutumundan geri adım attığı yönünde şüpheler yaratmaya çalışıyor. Bu konu bizim güvenliğimizle ilgilidir.” iddiasında bulundu. ZENGEZUR KORİDORU Zengezur Koridoru, Azerbaycan'ın 2020 yılında kazandığı İkinci Karabağ Savaşı'nın ardından uluslararası kamuoyunda tartışılmaya başladı. Türkiye ve Azerbaycan'ı kara yoluyla birleştirecek olan koridor, potansiyel olarak önem arz ediyor. Ekonomik, politik ve jeostratejik olarak dikkatleri üzerine çeken Zengezur bölgesinde kurulacak olan koridor, başta Ermenistan ve Rusya Federasyonu tarafından tepkiyle karşılanıyor. Zengezur, Azerbaycan’ın Bolşevikler tarafından Ermenistan’a verilen stratejik bir toprağı olarak bilinmektedir. 1920’den itibaren Azerbaycan ile Nahçıvan’ı birbirinden ayıran Zengezur, oluşturulan yeni koridor ile kara bağlantısını yeniden kuracak. Zengezur Koridoru’nun açılmasıyla birlikte uzun yıllardır izole durumda kalan Nahçıvan, ana kara ile bağlantısını tekrar sağlayacak.

Ermenistan’dan Zengezur açıklaması!

Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, Lüksemburg Dışişleri Bakanı Xavier Bettel ile görüşmesinin ardından basın açıklamasında bulundu. Mirzoyan’a Azerbaycan'ı Sünik bölgesi üzerinden Nahçıvan'a bağlayacak Zengezur koridorunun güvenliğini sivil şirketlere devredilmesine dair soru yöneltildi. Mirzoyan, "Bir geçidin oluşturulması ve bunun kontrolünün herhangi bir tarafa devredilmesi konusunda herhangi bir tartışma yoktur. Biz Ermenistan için üçüncü güçlerin mevcudiyeti veya üçüncü güçler tarafından kontrolün sağlanmasının ihtimal dışı olduğunu ve bunun Ermenistan için kabul edilemez olduğunu söyledik. Bu duruşumuz değişmedi. Konu, insanlar arasındaki güven duygusunun bir miktar daha artırılması için, görüşülecek seçeneklerden birisi olarak, sadece, iki ülke tarafından da yetkilendirilmiş bir özel şirketin, yolculara veya yüklere nezaret etmesinden ibarettir. İlerİde açılacağı farz edilen ulaştırma yolu üzerinde, buradaki örnekte tren yolu boyunca, ne üçüncü devlet ne de özel şirketin konuşlandırılması bizim için hiçbir zaman kabul edilebilir olmadı, hâlen de öyle." şeklinde cevap verdi. Azerbaycan'la yürütülen barış anlaşması taslak metninde 16 madde bulunduğunu, 13 maddede tam, 3 maddede ise kısmi anlaşmaya varıldığını söyleyen Mirzoyan, üzerinde anlaşılan maddeleri içeren bir barış anlaşması imzalamayı teklif ettiklerini yineledi. TARTIŞMALI ZENGEZUR KORİDORU Zengezur Koridoru, Azerbaycan'ın 2020 yılında kazandığı İkinci Karabağ Savaşı'nın ardından uluslararası kamuoyunda tartışılmaya başladı. Türkiye ve Azerbaycan'ı kara yoluyla birleştirecek olan koridor, potansiyel olarak önem arz ediyor. Ekonomik, politik ve jeostratejik olarak dikkatleri üzerine çeken Zengezur bölgesinde kurulacak olan koridor, başta Ermenistan ve Rusya Federasyonu tarafından tepkiyle karşılanıyor. Zengezur, Azerbaycan’ın Bolşevikler tarafından Ermenistan’a verilen stratejik bir toprağı olarak bilinmektedir. 1920’den itibaren Azerbaycan ile Nahçıvan’ı birbirinden ayıran Zengezur, oluşturulan yeni koridor ile kara bağlantısını yeniden kuracak. Zengezur Koridoru’nun açılmasıyla birlikte uzun yıllardır izole durumda kalan Nahçıvan, ana kara ile bağlantısını tekrar sağlayacak.

#Zengezur Koridoru