Akmescit’te Ramiz Netovkin’in anısına sergi açıldı (FOTO)

Akmescit’te Ramiz Netovkin’in anısına sergi açıldı (FOTO)

AKMESCİT/SİMFEROPİL, 26.10.2011 (QHA) – Kırım Tatar Sanat Müzesi’nde merhum Kırım Tatar ressam Ramiz Netovkin’in anısına sergi açıldı.

Netovkin’in resimleri her yıl sergileniyordu. Müze yetkililerinin verdiği bilgiye göre merhum ressam, bu yılki sergide Karasupazar’a (Belogorsk) adanan resimleri sunmayı planlıyordu. Sergi organizatörleri, Netovkin’in gençliğinden itibaren Türkiye’de geçirdiği hayatının son günlerine kadar varan dönem içinde yaptığı toplam 90 resimden oluşan bir koleksiyon sundular. Ressamın çalışmaları özel koleksiyonlarda saklandığı için bu sergi ressamın bütün çalışmalarını kapsayamadı.

Ramiz Netovkin, kendi çalışmalarını Kırım, Türkiye ve Polonya’daki şehirlerin manzaralarını resmettiği  “Bahçesaray”, “Kezlev” (Yevpatoriya), “Akyar” (Sivastopol), “Sudak”, “Karasupazar”, “Simferopol”, “Kastamonu”, “Lublin.Varşova” adlı serilerde birleştirmişti. Bu sergide ressamın yaptığı “Moskova”, “Leningrad”, “Sednev” (Ukrayna), “Yelyuzan” (Tataristan) ve “Orta Asya” serileri ilk kez sanatseverlere sunuldu.

Serginin açılışına ressamın babası Radik Celalov (Andrey Netovkin) ve dul eşi Lilya Netovkina, Kırım Kültür ve Sanat Bakanlığı Kültür ve Etnik Kültür Bölümü Başkanı Pavel İbadlayev, Kırım Özerk Cumhuriyeti Etnik İlişkiler ve Sürgünden Dönen Vatandaşlar Komitesi Başkanı Edem Dudakov, yardımcısı Emine Avamileva, Kırım milletvekili Safure Kacametova’nın danışmanı Şefika Abduramanova, Kırım Tatar Ressamlar Birliği Başkanı İrfan Nafiyev, sanat bilimcisi Elmira Çerkezova, şair Olga Golubeva ve ressamın akrabası Aliye Alimova katıldı. Törende Kırım Tatar Sanat Müzesi’nin hazırladığı Ramiz Netovkin’in röportajı gösterildi.
 
Siyah beyaz resim çizen Netovkin, röportajda kendi hayatında ve halkının hayatında meydana gelen olayların stilini ve yaptığı sanatın konusunu belirlediğini söylemişti. Netovkin, “Kaybolmakta Olan Kırım” konusunda çalışmıştı. Ressam, tarihi ve mimari sanat türünde çalışmıştı.

Netovkin, röportajda siyah beyaz grafik sanatını seçmesinin nedenini şöyle açıklamıştı: “Ben çocukluktan beri neler yapmam gerektiğini biliyordum. Ben bizim (Kırım Tatar halkının) yok edildiğimizin, bize eziyet çektirildiğimizin farkında olup yetişmiştim. Ben çocuk yaştan beri hiçbir zaman gülümsememiştim. Bir gün, ben 6 yaşında iken, biz babamla misafirlikten eve dönüyorduk. Ben o zaman Kırım’ı hiç görmemiştim. Ancak Bahçesaray’ın görüntülendiği 1937 tarihli siyah beyaz fotoğraflarda görmüştüm. Babam, bana kavak ağaçlarının karanlık silüetlerini gösterip “Bak! Bu mevkii Kırım’a çok benziyor” demişti. Ben Kırım’ı siyah beyaz renklerde görürdüm. Bunun için başkaları avangart çizsin, boya peşinde koşsunlar. Benim için bu ilginç değil”.

Şefika Abduramanova, siyah beyaz grafik stilde resim yapan ressamın kendi kusurlarını boya arkasında gizleme imkanından yoksun kaldığı için bu tür sanatın özel yetenek istediğini kaydetti. Abduramanova, “Ramiz Netovkin’in eserlerinde halkımızın etnik psikolojisi ve bizim Kırım’a karşı duyduğumuz ebedi sevgi duygusu kayıtlıdır. Bu ressamın adı her zaman, kendisine hayat veren toprağın sembolü ile özdeşleşecektir” dedi.

Elmira Çerkezova, “Ramiz Netovkin, çalışmalarında hem üzüntü, hem karmaşa, hem hayranlık gibi zor duyguları görüntüleyebilen bir ressamdır. O tuvalde panoramik resim yaparken en ufak nesneyi tam olarak ve özel duygularla aktarabilirdi. O çok kolay çok şey çok güzel yapmıştı” dedi.

Ressamın babası Radik Celalov, Ramiz Netovkin’in 5 yaşında iken resim yapmayı başladığını anlattı. Celalov, “Ben işe gitmeden önce yaklaşık 18 kalem açardım. Eve döndüğümde bütün kalemleri uçları kırık vaziyette bulurdum. O, bütün kalemleri kullanırdı ve kalemleri tükettikten sonra tebeşir kullanmaya geçerdi. O ebediyen bizimle kalacaktır, o her zaman canlıdır. Şimdi ben bu filmi (röportajı) izlerken onun yanımda olduğunu hissediyorum” dedi. Radik Celalov, törenin sonunda Maksim Gorkiy’in eserinden kadına adanan bir parça okudu. Bu parçada “Kadın olmadan şair olmaz, kahraman da olmaz” deniliyor. Celalov, Ramiz Netovkin için bu kadının eşi Lilya olduğunu kaydetti.

Ramiz Netovkin, 1960 yılında Özbekistan’ın Taşkent bölgesi Almazar beldesinde doğdu. 1975 yılında Kırım’a gelerek Karasupazar şehrine yerleşti ve halen bu şehirde ikamet ediyor. 1980 yılında Akmescit’te bulunan Samokiş Sanat Okulundan mezun oldu. 1989 yılında SSCB Ressamlar Birliğine üye oldu. İlk resim albümü 1991 yılında çıktı. 1983 yılından itibaren bölge ve uluslararası sergilere katıldı. Ramiz Netovkin’in özel sergileri Akmescit’te, Bahçesaray’da, Kezlev’de, Yalta’da, Aluşta’da, Moskova’da, Estonya’nın Tartu şehrinde, Polonya’nın Varşova ve Lyublin şehirlerinde, ABD’nin New York şehrinde, Türkiye’nin Kastamonu şehrinde yapıldı. Netovkin’in çalışmaları Kırım’da, ABD’de, Kanada’da, Hollanda’da, Almanya’da, İsrail’de, Türkiye’de ve Çin’de özel koleksiyonlarda saklanıyor. Netovkin’in son şahsi sergisi, 15 Nisan’da Akmescit’te bulunan Kırım Tatar Sanat Müzesinde yapılmıştı.

Netovkin, 2011 yılında geçirdiği perikardi (kalp zarı iltihabı) sonra Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği Genel Merkezinin organizasyonu, Afyonkarahisar ve Antalya Valilikleri ve Kastamonu Belediye Başkanlığının destekleri ile tedavi için Türkiye’ye getirilşmişti. Netovkin’e Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesinde ameliyat yapılmıştı. Ressam, doktorların bütün müdahalelerne rağmen 16 Temmuz 2011’de tedavi gördüğü hastanede vefat etmiş ve 21 Temmuzda Karasupazar’da (Belogorsk) toprağa verilmişti.

Mavile Abkerimova - Osman Bayramaliyev