Kırım'ın Beethoven'i Türk besteci Alemdar Karamanov

Kırım’ın Beethoven’i olarak adlandırılan Türk Bestekâr Alemdar Karamanov’un Kırım Özerk Cumhuriyeti marşını bestelemesinin 20. yıldönümü dolayısıyla sergi açıldı. Sergide dünyaca ünlü bestekârın hayatı ve eserleri tanıtılıyor.

Alemdar Karamanov, Rus anne ve Türk baba Sabit Kağırman’ın oğlu olarak 1934 yılında Akmescit’te doğdu. Sovyet idaresi tarafından 1944 yılında Sibirya’ya gönderilen babası bir daha Kırım’a dönemedi.

Yakınları, Alemdar Karamanov’un sıra dışı kulağa sahip olduğunu, 5 yaşından itibaren beste yapmaya başladığını, birkaç dakikalık çocuk eserleri yazabildiğini söylüyor.

1953 – 58 yılları arasında Moskova Konservatuarında eğitim gördüğü sırada dünyaca ünlü besteci Dmitri Şostakoviç, Karamanov’un yeteneği ile ilgili olarak “Bu dikkat çekici ve sıra dışı bir yetenek. Öğrencilik çalışmalarında dahi onun özgünlüğünü fark etmemek mümkün değil.” diyor.

Açılan sergi, Sovyetler Birliği’nin en yetenekli bestecileri arasında gösterilen Alemdar Karamanov’un nasıl yaşadığı ve hangi şartlarda eserler çıkardığını görmeye imkan sağlıyor.

Sergide özel eşyalar, notalar, el yazıları, piyanosu, ve büyük bestecinin yaşamını ve hobilerini yansıtan ev eşyaları sergileniyor. Karamanov, örneğin ilginç şekilli taşlar biriktirir, ne olduğu tam olarak anlaşılmayan demir parçalarından ilginç cihazlar yapar ve bu cihazları daha sonra insanların tedavisinde kullanırdı. Hatta hasta insanların Karamanov’un yaptığı elektrkli sandaliyede kısa bir süre oturduktan sonra iyileştiğine dair olaylar anlatılır.

Alemdar Karamanov anısına yapılan konser sırasında Akmescit Sanat Okulu öğrencileri de duvarlardan birisini resimler ve fotoğraflarla süslediler.

Serginin açılışı çerçevesinde yapılan konserde bestecinin serleri icra edildi.

Karamanov’un sanatı çeşitliliği ile farklılaşıyor. Kariyeri boyunca 24 senfoni, 3 piyano konçertosu, çok sayıda enstrümental oda, ses ve koro müziği eserini besteledi.

1990’lı yılların başında Çek Cumhuriyetinde ve İngiltere’de Karamanov’un eserlerine adanan konserler yapıldı. Akmescit’te 1996 yılından bu yana Alemdar Karamanov adına genç piyanistler yarışması yapılıyor. Güneş sistemindeki 4274 numaralı asteroide onun adı verildi.

Karamanov yaşadığı dönemin hep ilerisinde koştuğu için hattayken onun yaptığı sanata talep yoktu. Karamanov, 2007 yılında çağdaşları tarafından tam olarak anlaşılmadan öldü.

Kırım Hükümeti, onun evini müze haline getirmeyi planlıyor.

Niyara Nurmambetova

QHA