Pamukkale Üniversitesinde Eşref Şemizade’nin Hayatı, Kırım ve Kırım Tatarları konferansı

Pamukkale Üniversitesi Türk Yurtları Kültür ve Sanat Topluluğu organizasyonunda Uşak Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Niyar Kurtbilal, “Eşref Şemizade’nin Hayatı, Kırım ve Kırım Tatarları” konu başlığıyla konferans verecek. 24 Mayıs 2022 Salı günü düzenlenecek olan konferansta, Şemizade'nin hayatı çerçevesinde Kırım ve Kırım Tatarları konuşulacak.

Uşak Üniversitesi Çağdaş Türk Lehçeleri Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Niyar Kurtbilal, 24 Mayıs 2022 tarihinde Pamukkale Üniversitesi’nde Kırım’ı ve Kırım Tatarlarını anlatacak. Denizli Pamukkale Üniversitesi Türk Yurtları Kültür ve Sanat Topluluğunun ev sahipliğinde düzenlenen konferansta,  Dr. Kurtbilal, “Eşref Şemizade’nin Hayatı, Kırım ve Kırım Tatarları” konu başlığıyla konuşma yapacak. Konferans, saat 14.00’te Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Prof. Dr. İsmail Çetişli Konferans Salonu’nda yapılacak.

Dr. Niyar Kurtbilal, Azerbaycan eski Cumhurbaşkanı Ebulfez Elçibey döneminde Kırım’dan başkent Bakü’ye davet edilerek eğitim aldı. Dr. Kurtbilal Polonya’da Poznan Adam Mickiewicz Üniversitesi’nde Türkolog Prof. Dr. Henryk Jankowski danışmanlığında Sudak ve çevresinin yer adları üzerine tezini hazırladı. Afyon Kocatepe Üniversitesi’nden sonra Kurtbilal, Uşak Üniversitesi’nde Çağdaş Türk Lehçeleri bölümünde öğretim üyeliği yapıyor.

Sürgün döneminde yeni yetişmekte olan şairler için adeta bir mektep vazifesi gören Kırım Türk Edebiyatının meşhur şairi Eşref Şemizade (1908-1978), Kezlev şehrinde doğmuştur. Çocukluğunda halk yırlarını, çınları, maneleri, masalları rivayetleri, destanları dinleyerek büyüyen şair, ilerki yıllarda da halk edebiyatına da ilgi duyacağı gibi, şiirlerini vucuda getirirken de bu edebiyatın etkisini devamlı hissedecektir. Kırım Türklerinin kültürüne, diline, edebiyatına ve tarihine hakim olduğu gibi, Rus dilini ve edebiyatını da iyi bilmektedir. Tahsilini Moskova Sinema Enstitüsü' nün Senaryo bölümünde tamamlayan şairin ilk şiiri 15-16 yaşında basılır. Eserlerinde Kırım Halkının arzu ve ümitlerini dile getiren şair, halk arasında çok sayılıp sevildiği gibi, şairler arasında da itibarlı bir yere sahiptir. Şairin hatırasına şiir yazmayan şair neredeyse yok gibidir.

O' nun eserleri sadeliği, dilinin zenginliği ve derin muhtevasıyla fark edilir. Şairin şiirleri "Kaval" (1965), "Toğan Kaya" (1969), "Şiirler ve Poemalar" (1978) isimli şiir kitaplarında basılmıştır. Bu eserler 1944 sonrası Kırım Türk şiirini yeniden canlandıran nümuneler olmuştur. Bu dönemde yazdığı "Alime" ve "Asıl Han" adındaki destan türünde yazılmış şiirleri Kırım Türk edebiyatının ve dilinin zenginliğini ortaya koyan önemli eserlerdir. Halk arasında "Asıl Han Destanı" ismiyle bilinen "Közyaş Divar" (1944) adlı eseri ancak şairin ölümünden sonra vatanı Kırım'da bastırılabilmiştir. Şemizade bu eserini çok seneler önce yazmış olmasına rağmen, o dönemde yaşanan baskılardan dolayı, ancak eserin bir kısmı "Toğan Kaya" ve "Asıl Han" isimleriyle bazı şiir kitaplarında yayımlanmıştır. Dil ve üslup bakımından halk destanlarından farksız olan eser, halk arasında da halk edebiyatı ürünü gibi çok tanınıp sevilmiştir. Kırım Türkçesinin zenginliği büyük bir ustalıkla sergilenen bu eserde, destan kahramanları yanında pek çok halk deyimi ve ata sözünden de faydalanılmıştır.

Vatanına kavuşamadan sürgün yerinde vefat eden şair, ölümünden sonra vasiyeti üzerine vatanında defnedilmiştir.