Türkmenistan'daki askerî üniversitelerde büyük açık: Kontenjanların üçte biri doldu

Türkmenistan’da harp okullarına ve askerî enstitülere olan ilgi her geçen gün eriyor. Ülkedeki askerî ve deniz harp enstitülerinde 2026-20727 eğitim yılı için ayrılan kontenjanların yalnızca yaklaşık üçte birinin doldurulabildiği bildirildi.

Turkmen News'in ülkedeki silahlı kuvvetlerdeki kaynaklara dayandırdığı habere göre, Deniz Harp Enstitüsünde bu yıl 100 öğrencinin eğitime başlaması planlanırken yalnızca yaklaşık 30 öğrenci kayıt yaptırdı. Askeri Enstitüde de planlanan birinci sınıf kontenjanının yaklaşık üçte birinin doldurulabildiği belirtildi.

Haberde, 2026-2027 eğitim yılı öncesinde askerî yükseköğretim kurumlarına öğrenci kazandırmak için kapsamlı bir çalışma yürütüldüğü aktarıldı. Kaynaklara göre kabul komisyonu temsilcileri ilkbahar aylarında askerî birlikleri ziyaret ederek askerlik süresi sona yaklaşan askerlere başvuru çağrısında bulundu. Askerî uzmanlık okullarından mezun olan gençlerin evlerine de gidilerek ilgili enstitülere başvurmaları konusunda ikna edilmeye çalışıldığı ileri sürüldü.

Ancak bu çabalara rağmen kontenjanların yalnızca üçte birinin doldurulabildiği, başvuran adayların tamamının kabul edildiği ve bu nedenle fiilen bir seçme sürecinin yaşanmadığı öne sürüldü.

EĞİTİM ÜCRETSİZ, ÖĞRENCİLERE BURS VERİLİYOR

Turkmen News, Türkmenistan Savunma Bakanlığına bağlı askerî ve deniz harp enstitülerinin ülkedeki tamamen ücretsiz eğitim veren az sayıdaki yükseköğretim kurumları arasında bulunduğunu belirtti.

Habere göre bu kurumlarda birkaç yıldır kayıt sırasında rüşvet alınmadığı, öğrencilere ise aylık 1000 Türkmenistan manatı civarında burs verildiği aktarıldı.

Buna karşın haberde, öğrencilerin ve ailelerinin yalnızca eğitim sürecini değil, mezuniyet sonrasındaki çalışma koşullarını da dikkate aldığı ifade edildi.

ASKERÎ KARİYERİN GELECEĞİ TERCİHLERİ ETKİLİYOR

Turkmen News'in haberinde, Türkmenistan'da subay ve astsubayların maaşlarının aile geçindirmek açısından yetersiz olduğu ve sosyal hakların da bu durumu telafi etmediği kaydedildi.

Haberde ayrıca Savunma Bakanı Begenç Gündogdıyev'in 2024 yılında lojmanların askerî personelin mülkiyetine geçirilmesi uygulamasını kaldırdığı anımsatıldı. Kaynağa göre bu durum, askerî personelin barınma imkanlarına ilişkin sorunları artırdı.

Türkmenistan ordusundaki bazı birliklerde yolsuzluk ve kaynakların kötüye kullanıldığına ilişkin iddiaların da askeri kariyerin cazibesini olumsuz etkilediği belirtildi. Haberde, bazı askerlerin üretim ve hizmet faaliyetlerinde çalıştırıldığı, subayların ise mevcut sistem içerisinde hareket etmek veya komutanlarıyla sorun yaşamak arasında kaldığı öne sürüldü.

EMEKLİ ASKERLER İÇİN YURT DIŞINA ÇIKIŞ KISITLAMASI İDDİASI

Haberde, askerî kariyerin tercih edilmesini zorlaştıran unsurlar arasında eski askerlere yönelik yurt dışına çıkış kısıtlamalarının da bulunduğu gündeme taşındı.

Turkmen News, eylül ayı başında yayımladığı başka bir haberinde, son dönemde Türkmenistan Silahlı Kuvvetlerinden ayrılan bazı eski askerlerin ülke dışına çıkmalarına izin verilmediğini bildirmişti. Haberde üç ayrı vaka üzerinden, eski askerlere yönelik daha geniş kapsamlı bir çıkış yasağı uygulanıyor olabileceği iddia edilmişti.

22 Eylül tarihli haberde ise bazı eski askerlerin herhangi bir askeri gizliliğe erişimleri bulunmadığı ve seyahatlerini kısıtlayacak başka yasal gerekçelerin de olmadığı yönündeki kaynak iddialarına yer verildi.

GELECEK YIL DAHA BÜYÜK AÇIK BEKLENİYOR

Turkmen News'in askerî kaynaklarından biri, mevcut eğilimin devam etmesi halinde gelecek yıl askerî yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptıracak birinci sınıf öğrencilerinin sayısının mevcut seviyenin de altına düşebileceğini değerlendirdi.

Öte yandan Türkmenistan'daki askerî yükseköğretim kurumlarında öğrenci açığı ilk kez gündeme gelmiyor. Turkmen News, Kasım 2025'te yayımladığı bir haberde 2025/2026 eğitim yılında askerî ve deniz harp enstitülerinde ciddi öğrenci açığı oluştuğunu, hatta askerî uzmanlık okullarının mezunları arasında dahi bu kurumlara ilginin düşük kaldığını bildirmişti.