Üsküp'te vandalların hedefi olan Osmanlı mirası türbe için restorasyon kararı

Makedonya Türkleri Hak ve Demokrasi Hareketi'nin Avrupa Cephesi listesinden seçilen Milletvekili Salih Murat, Üsküp'teki tarihî Âşık Çelebi-Gazi Baba Türbesi'nde yaşanan tahribatın ardından Kuzey Makedonya Kültür ve Turizm Bakanlığının harekete geçtiğini açıkladı.

Salih Murat, türbenin uzun süredir ciddi tahribata maruz kaldığını belirterek, lahdin kırıldığını, kemik kalıntılarının ortaya çıkarıldığını, giriş kapısının söküldüğünü, duvar resimlerinin zarar gördüğünü ve yapının grafitilerle kirletildiğini ifade etti.

Nisan 2026'da konuyu parlamentoya taşıdığını, aldığı cevabı yetersiz bulması üzerine 2 Haziran 2026'da daha kapsamlı bir soru önergesi sunduğunu kaydeden Murat, bu girişimin ardından Kültür ve Turizm Bakanlığının resmî inceleme başlattığını bildirdi.

Murat'ın açıklamasına göre, yapılan çalışmalar kapsamında türbede yerinde inceleme gerçekleştirildi, olayla ilgili savcılığa suç duyurusunda bulunuldu, restorasyon süreci başlatıldı ve Ulusal Konservasyon Merkezi ile Kültürel Mirasın Korunması İdaresi devreye girdi. Ayrıca Gazi Baba Belediyesi ile Üsküp Büyükşehir Belediyesine de gerekli başvurular yapıldı.

Gazi Baba Türbesi'nin yalnızca tarihî bir yapı değil, Üsküp'ün ortak kültürel mirası olduğunu vurgulayan Murat, tarihî eserlerin korunmasının millî bir sorumluluk olduğunu belirterek konunun takipçisi olmaya devam edeceklerini ifade etti.

GAZİ BABA TÜRBESİ, ÜSKÜP'ÜN ÖNEMLİ OSMANLI MİRASLARI ARASINDA YER ALIYOR

Kuzey Makedonya'nın başkenti Üsküp'ün kuzeydoğusunda, adını taşıyan Gazi Baba semtindeki bir tepenin üzerinde bulunan Gazi Baba Türbesi, Osmanlı döneminden günümüze ulaşan önemli kültürel miras eserlerinden biri olarak kabul ediliyor.

Türbenin, kaynaklarda Gazi Baba veya Kadı Baba olarak da anılan, 16. yüzyılda Üsküp kadılığı yapan Osmanlı şairi ve devlet adamı Âşık Çelebi'ye (Mehmed Ali el-Nâtâ) ait olduğu belirtiliyor.

Geçmişte Üsküp halkı tarafından önemli bir ziyaretgâh olarak kabul edilen türbe, uzun yıllar boyunca türbedarlar tarafından korunurken, her cuma günü gerçekleştirilen aydınlatma geleneğiyle de şehrin manevi hayatında özel bir yere sahip oldu. Halk arasında Gazi Baba'nın keramet sahibi olduğuna ilişkin çeşitli rivayetler günümüze kadar ulaştı.

Gazi Baba Türbesi, bir dönem Üsküp'ün en eski Müslüman mezarlıklarından birinin içerisinde yer alıyordu. Mezarlık 1955 yılında ortadan kaldırılırken, türbe 1963 yılında meydana gelen Üsküp Depremi'nde büyük ölçüde yıkılmıştı.

Öte yandan tarihî yapı, 2013 yılında Türkiye Cumhuriyeti Bursa Büyükşehir Belediyesinin mali desteğiyle aslına uygun olarak yeniden inşa edilmişti. Sekizgen planlı ve kubbeli mimarisiyle türbe, bugün Üsküp'teki Osmanlı mirasının önemli simgelerinden biri olmayı sürdürüyor.