ABD’den Bosna-Hersek’te yeni gaz hattı: Rus gazına alternatif

Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Rus gazına bağımlılığı azaltmak amacıyla Bosna-Hersek’te yeni bir doğal gaz boru hattı inşa etmeyi planlıyor. Ukrayna Dış İstihbarat Servisi’nin bildirdiğine göre; Bosna-Hersek hükûmeti, ABD merkezli AAFS Infrastructure and Energy şirketinden Southern Interconnection adlı gaz boru hattı projesine ilişkin niyet mektubunu resmen kabul etti.

Projeye göre boru hattı, Bosna-Hersek’i Hırvatistan’ın Krk Adası’ndaki LNG terminaline bağlayacak. Böylece hâlihazırda ülkeye gaz tedarikinde tek seçenek konumunda olan ve Rus gazı taşıyan TürkAkım’a alternatif bir rota oluşturulmuş olacak.

HEDEF RUS GAZINA BAĞLILIĞI AZALTMAK

Ukrayna istihbaratı, bu adımın Bosna-Hersek açısından enerji arzında risklerin çeşitlendirilmesi anlamına geldiğini, aynı zamanda Rusya’nın enerji devi Gazprom’un bölgedeki tekel konumunu zayıflatacağını vurguladı.

Yaklaşık 200 milyon dolar maliyetle hayata geçirilmesi planlanan projenin inşaatına 2026 yılında başlanması öngörülüyor. Amerikan şirketi ayrıca Bosna-Hersek’te bir gazla çalışan elektrik santrali kurulmasını, Kladanj–Tuzla boru hattının genişletilmesini ve Saraybosna ile Mostar havalimanlarının modernizasyonunu da teklif etti.

YÜZDE 13 GERİLEME

Haberde, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı tam kapsamlı savaş öncesinde, 2021 yılında AB ülkelerine yaklaşık 157 milyar metreküp gaz ihraç ettiği; bunun Avrupa gaz ithalatının yüzde 45’ine denk geldiği hatırlatıldı. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu verilerine göre ise 2025 sonu itibarıyla Rus gazının AB içindeki payı yüzde 13’e kadar geriledi.

Ayrıca Rus gazının Ukrayna üzerinden Avrupa’ya transitinin 2021–2024 döneminde ciddi biçimde azaldığı, 1 Ocak 2025 itibarıyla ise tamamen durduğu belirtildi. AB’nin 2027 yılından itibaren Rus gazı ithalatını tamamen sona erdirme kararı da bu sürecin önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.