ABD ile Suudi Arabistan sivil nükleer enerji anlaşması imzaladı!

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile Suudi Arabistan, sivil nükleer enerji alanında iş birliğini öngören anlaşma imzaladı.

ABD Enerji Bakanlığından yapılan açıklamada, ABD Enerji Bakanı Chris Wright ile Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman'ın, kamuoyunda "123 Anlaşması" olarak bilinen sivil nükleer enerji anlaşması ile ikili güvence protokolünü imzaladığı bildirildi.

Açıklamada, iki ülkenin sivil nükleer enerji alanında "tarihi nitelikte" bir anlaşmaya vardığı belirtilerek, anlaşma kapsamında Suudi Arabistan'ın ABD teknolojisiyle nükleer reaktörler inşa etmesine, uranyum zenginleştirmesine ve nükleer atıkları yeniden işlemesine izin verileceği kaydedildi.

ABD yönetimi, anlaşmanın Amerikan Atom Enerjisi Yasası'nda yer alan nükleer silahların yayılmasının önlenmesine ilişkin şartlarla uyumlu olduğunu belirtti. Anlaşma yürürlüğe girmeden önce ABD Kongresinin incelemesine sunulacak. Kongrenin 90 günlük oturum süresi içinde anlaşmaya itiraz etmemesi halinde anlaşma yürürlüğe girecek.

NÜKLEER SİLAH ENDİŞELERİ GÜNDEMDE

Söz konusu anlaşma, Suudi Arabistan'a uranyum zenginleştirme ve nükleer yakıt döngüsünün bazı aşamalarını yürütme imkânı tanıdığı gerekçesiyle nükleer silahların yayılmasına ilişkin endişeleri de beraberinde getirdi.

Öte yandan eski ABD Başkanı Joe Biden (2021-2025) döneminde hazırlanan taslakta yer alan ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansına (UAEA) geniş kapsamlı denetim yetkisi sağlayan Ek Protokol'ün mevcut anlaşmada bulunmadığına dikkat çekildi.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) 2009 yılında ABD ile imzaladığı benzer anlaşmada uranyum zenginleştirme ve nükleer atıkların yeniden işlenmesi haklarından vazgeçmişti.

VAŞİNGTON'DA FARKLI GÖRÜŞLER DİLE GETİRİLDİ

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman daha önce yaptığı açıklamalarda, ülkesinin nükleer silah geliştirmek istemediğini ancak İran'ın böyle bir silaha sahip olması durumunda aynı yolu izleyebileceklerini söylemişti.

Bunun yanında, ABD Kongresindeki bazı Demokrat üyeler, anlaşmanın Orta Doğu'da nükleer silahlanma yarışını hızlandırabileceği uyarısında bulundu. Cumhuriyetçi Senatör Jim Risch ise anlaşmanın hem ABD hem de Suudi Arabistan'ın çıkarlarına hizmet edeceğini savundu.