Litvanya, nükleer silah yasağını kaldırma sürecini başlattı

Litvanya Parlamentosu (Seimas), ülke topraklarında nükleer dâhil kitle imha silahlarının konuşlandırılmasına ve yabancı askeri üslerin kurulmasına yönelik anayasal yasağın kaldırılmasının önünü açan düzenlemeyi kabul etti.

Litvanya kamu yayıncısı LRT'nin bildirdiğine göre bugün yapılan oylamada, sunulan anayasa değişikliği tasarısı 99 milletvekilinin "evet" oyuyla kabul edilirken, 13 milletvekili "hayır" oyu kullandı, 5 milletvekili ise çekimser kaldı.

Mevcut Litvanya Anayasası'nın 137. maddesi, ülke sınırları içerisinde kitle imha silahlarının ve yabancı devletlere ait askerî üslerin bulunmasını kesin bir dille yasaklıyor. Parlamentoda kabul edilen teklif ise bu maddenin anayasadan tamamen çıkarılmasını öngörüyor.

SÜREÇ İÇİN İKİ OYLAMA DAHA GEREKİYOR

Parlamento tarafından 22 Eylül tarihinde alınan bu karar, anayasal yasağın resmen yürürlükten kalktığı anlamına gelmiyor. Anayasa değişikliğinin nihai olarak yürürlüğe girmesi için parlamentoda en az üçer ay arayla iki ayrı oylamanın daha yapılması gerekiyor. Yapılacak her oylamada düzenlemenin, 141 sandalyeli Seimas üye tam sayısının en az üçte ikisinin (en az 94 milletvekili) desteğini alması şart koşuluyor.

Litvanya Parlamento Başkanı Juozas Olekas, anayasa değişikliğine ilişkin ilk kabul oylamasının 6 Ekim tarihinde, nihai oylamanın ise 12 Ocak 2027 tarihinde gerçekleştirilmesinin planlandığını duyurdu.

NATO NÜKLEER CAYDIRICILIĞI VE DEĞİŞEN GÜVENLİK DENGELERİ

Anayasa değişikliğini savunan yetkililer, adımın gerekçesi olarak Litvanya'nın savunma kabiliyetinin artırılmasını ve ülkenin NATO'nun nükleer caydırıcılık mekanizmalarına tam katılımının sağlanmasını gösteriyor.

Parlamento Başkanı Juozas Olekas, anayasanın kabul edildiği dönemden bu yana jeopolitik durumun ve bölgesel güvenlik ortamının kökten değiştiğini vurguladı. Olekas, nükleer caydırıcılığın NATO’nun kolektif savunmasının temel bir unsuru olduğunu, mevcut anayasal engelin ise Litvanya için istisnai bir kısıtlama yarattığını belirtti. Parlamento Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Remigijus Motuzas da Litvanya’nın NATO’nun caydırıcılık politikalarına hukuki engeller çıkarmaması gerektiğini ifade etti.

Söz konusu anayasa maddesinin kaldırılması Litvanya topraklarına derhâl nükleer silah yerleştirileceği anlamına gelmiyor. Kabul edilecek değişiklik, ilerleyen dönemde ortaya çıkabilecek bu tür askerî senaryoların değerlendirilmesini engelleyen yasal pürüzleri ortadan kaldırmayı hedefliyor.